concept กับ conceptual understanding ต่างกันอย่างไร

ไม่ต่างกันค่ะ

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

conceptหมายถึงหลักคิด แนวความคิด หลักทฤษฏี , conceptual understandingหมายถึงความเข้าใจถึงหลักคิด แนวความคิดหรือหลักทฤษฏี ในเรื่องนั้นๆ  พูดไทยผสมอังกฤษก็คือความเข้าใจในconceptของเรื่องนั้นๆ

ใต้น้ำ
ร่วมแบ่งปัน205 ครั้ง - ดาว 116 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

concept กับ conceptual มีความหมายเดียวกัน

ต่างกันที่การใช้ภาษา  

concept  เป็นคำนาม (noun)

conceptual  เป็นคำขยายนาม (adjective)

concept ตรงกับคำในภาษาไทยคือ มโนทัศน์  มโนมติ  หรือ ความคิดรวบยอด  (เคยมีการใช้คำว่า "สังกัป" แต่ไม่เป็นที่นิยม คงจะทำให้เข้าใจยากยิ่งขึ้น จึงไม่ค่อยเห็นคำนี้ในปัจจุบัน)

มโนทัศน์ แปลแบบตรงตัว คือ การเห็นด้วยใจ ซึ่งหมายถึงความเข้าใจที่ลึกกว่าเพียงแค่การเห็นด้วยตา (รูปธรรม)   นั่นคือเข้าใจถึงนามธรรม (นัยทั่วไป) ที่คลุมรูปธรรม (ที่เฉพาะเจาะจง) นั้น 

มโนมติ แปลแบบตรงตัวคือ การเกิดข้อสรุปขึ้นในใจ ความหมายเดียวกับมโนทัศน์

ความคิดรวบยอด  คงไม่ต้องแปลกลับไปเป็นบาลี-สันสกฤต นะคะ

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ขอบคุณคุณครูไฟ่ครับสำหรับคำอธิบายเพิ่มเติม แจ่มแจ้งเลย

ใต้น้ำ
ร่วมแบ่งปัน205 ครั้ง - ดาว 116 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

อ่านที่ครูไผ่เขียนไว้ในความเห็นที่ 3 แล้ว คุณใต้น้ำแจ่มแจ้งเลย เพราะว่าคุณใต้น้ำมีความเข้าใจคำว่า concept อยู่ก่อนแล้ว

แต่น้อง ๆ (หลาน ๆ) หลายคนอาจจะยังไม่แจ่มแจ้งนัก เพราะข้อความที่เขียนในความเห็นที่ 3 นั้นกล่าวในลักษณะที่เป็นนามธรรม (กรณีทั่วไป) อาจจะทำให้บางคนคิดว่า concept เป็นเรื่องที่ยากมาก 

ความจริงแล้ว concept มีทั้งระดับง่ายและยาก  สำหรับบุคคล แต่ละวัย แต่ละระดับความรู้ 

จึงขอยกตัวอย่างให้เห็นเป็นรูปธรรม ดังนี้

concept  สำหรับเด็กเล็ก ๆ  เช่น  ความเข้าใจปริมาณที่มีค่าเท่ากับ 5

เมื่อวานนี้ได้คุยกับเด็กอายุ 2 ขวบครึ่ง ซึ่งแม่เขาเอาไปฝากเรียนที่ชั้นเด็กก่อนอนุบาล
เป็นเด็กผู้หญิงที่พูดเก่ง  จำคำพูดได้มาก  นับ 1 ถึง 10 ได้ไม่ตกหล่น

คุณป้าไผ่ยื่นมือ 5 นิ้วออกไปให้เด็กนับ เด็กก็เอานิ้วชี้จิ้มที่นิ้วคุณป้า นิ้วละครั้งบ้าง สองครั้งบ้าง ในขณะที่ปากพูดหนึ่ง สอง สาม ... อย่างคล่องแคล่ว ถ้าไม่บอกให้หยุดก่อน ก็คงว่าต่อไปจนถึงสิบ

นี่แสดงว่า เด็กเล็ก ๆ คนนั้นยังไม่มี concept (ยังไม่เข้าใจ) ปริมาณที่มีค่าเท่ากับ หนึ่ง ถึง สิบ แม้ว่าจะพูด หนึ่ง ถึง สิบ ได้คล่องแล้วก็ตาม

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ดังนั้น คนที่จำทฤษฎีได้  จำสูตรได้  หรือจำขี้ปากคนอื่นได้  จึงอาจเป็นคนที่มีหรือยังไม่มีความเข้าใจ (concept) ในทฤษฎีนั้น หรือ สูตรนั้น ค่ะ

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

เราคงเคยได้ยินประโยคนี้บ่อย ๆ

เนื้อหาคณิตศาสตร์เป็นนามธรรม

หมายความว่าอย่างไร?

พิจารณาตัวอย่างต่อไปนี้

5 เป็นนามธรรม
จุด 5 จุด (• • • • •) เป็นรูปธรรม (ตัวอย่างหนึ่ง) ของ ปริมาณ 5 หน่วย
นก 5 ตัว เป็นรูปธรรม (ตัวอย่างหนึ่ง) ของ ปริมาณ 5 หน่วย
น้ำ 5 หยด เป็นรูปธรรม (ตัวอย่างหนึ่ง) ของ ปริมาณ 5 หน่วย
เด็ก 5 คน เป็นรูปธรรม (ตัวอย่างหนึ่ง) ของ ปริมาณ 5 หน่วย
ขวด 5 ใบ เป็นรูปธรรม (ตัวอย่างหนึ่ง) ของ ปริมาณ 5 หน่วย
มะนาว 5 ผล เป็นรูปธรรม (ตัวอย่างหนึ่ง) ของ ปริมาณ 5 หน่วย
เงาะ 5 กิโลกรัม เป็นรูปธรรม (ตัวอย่างหนึ่ง) ของ ปริมาณ 5 หน่วย
อายุ 5 ปี เป็นรูปธรรม (ตัวอย่างหนึ่ง) ของ ปริมาณ 5 หน่วย

ฯลฯ

พิจารณาตัวอย่างข้างบนนี้แล้ว ท่านพอจะเข้าใจหรือไม่ว่า
เนื้อหาคณิตศาสตร์เป็นนามธรรม หมายความว่าอย่างไร?

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

การเรียนคณิตศาสตร์เนื้อหาหนึ่ง ๆ ต้องสร้างความเข้าใจให้ถึงระดับนามธรรม ที่เป็นกรณีทั่วไปของเนื้อหานั้น ๆ (เรียกว่าเกิดมโนทัศน์ในเนื้อหานั้น)   มิฉะนั้น จะถือว่ายังไม่ได้เรียนรู้เนื้อหาคณิตศาสตร์นั้น ๆ

เช่น  ถ้านับนิ้ว 5 นิ้วได้  แต่นับแก้ว 5 ใบ ไม่ถูก ก็ถือว่ายังไม่ได้เรียนรู้จำนวนที่มีปริมาณเท่ากับ 5 หน่วย  (ยังไม่บรรลุมโนทัศน์ของจำนวนนับ "5")

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ครูไผ่เคยเอาข้อสอบคณิตศาสตร์เรื่อง ... ระดับชั้น ม.1 ไปให้เด็กโรงเรียนหนึ่งทำ
แล้วถามเด็กว่า หนูเคยเรียนเรื่องนี้แล้วยัง

เด็กตอบว่า  เคยเรียนแต่เรื่อง "ไข่"  ไม่เคยเรียนเรื่อง "มะนาว"

(ข้อสอบมีโจทย์ที่พูดถึง  มะนาว 3 ผล ราคา 4 บาท) 

นั่นแสดงว่าเด็กยังไม่เกิดมโนทัศน์ ในเรื่อง อัตราส่วน
(ยังไม่บรรลุความเป็นนัยทั่วไปหรือกรณีทั่วไปของ "อัตราส่วน")

จึงบอกว่า  "ไข่ 2 ฟอง ราคา 5 บาท"  กับ "มะนาว 3 ผล ราคา 4 บาท" เป็นคนละเรื่องกัน 

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

กล่าวอีกอย่างหนึ่งก็คือ

คนที่มีความเข้าใจเชิงมโนทัศน์  จะสามารถมองเห็น ความเป็นทำนองเดียวกัน ของตัวอย่างเชิงรูปธรรมที่ต่าง ๆ กันในกรอบมโนทัศน์นั้น

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

คิก ๆ อธิบายหลาย ๆ แบบ เพื่อสนองความแตกต่างระหว่างบุคคล เผื่อจะมีแบบใดแบบหนึ่งเข้าไปอยู่ในใจของคนใดคนหนึ่ง

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

นักปรัชญาและนักจิตวิทยาการเรียนรู้บางกลุ่ม จัดให้ "ความเข้าใจเชิงมโนทัศน์"  เป็นหนึ่งใน "โครงสร้างทางปัญญา" หรือ "โครงสร้างความรู้"  หรือ "โครงสร้างความคิด" (cognitive structure)  ซึ่งแบ่งเป็น
     
     โครงสร้างเชิงมโนทัศน์  (ความเข้าใจในระดับนัยทั่วไป ความสามารถมองเห็นลักษณะความสัมพันธ์ที่เหมือนกันซึ่งอยู่ภายในสิ่งที่มีลักษณะเฉพาะต่างกัน)

และ

     โครงสร้างเชิงกระบวนการ  (ความสามารถในการมองเห็นกระบวนการที่เหมือนกันจากสถานการณ์เฉพาะที่ต่างกัน  และสามารถถ่ายโยงกระบวนการจากสถานการณ์เฉพาะหนึ่งไปใช้อธิบายหรือแก้ปัญหาในสถานการณ์เฉพาะอื่นได้)

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

เจ้าหญิง aoffy มาถามแล้วไป ไม่ทราบว่าได้มาอ่านหรือเปล่า

แต่ช่างเถอะ  ครูไผ่ถือว่า เธอเป็นเพียง ตัวอย่างหนึ่ง ของ คนทั่วไป ที่อยากรู้เรื่องนี้

พูดเรื่อง "มโนทัศน์" ซึ่งเป็นนามธรรม (นัยทั่วไป) ที่ไม่จำกัดอยู่แค่ รูปธรรม (ตัวอย่างที่เฉพาะเจาะจง) แล้ว
ก็ต้องทำประโยชน์ให้กับ คนทั่วไป ที่ไม่จำกัดอยู่แค่ คนใดคนหนึ่ง ด้วยค่ะ

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

โครงสร้างความคิดมีความเป็นนามธรรมในระดับต่าง ๆ กัน

ในโครงสร้างความคิดเชิงมโนทัศน์นั้น  มโนทัศน์ที่มีความเป็นกรณีทั่วไปกว่า (เป็นนามธรรมกว่า) จะครอบคลุมมโนทัศน์ที่มีความเป็นกรณีทั่วไปน้อยกว่า

ดังนั้น มโนทัศน์หนึ่ง ๆ จึงเป็นนามธรรม และรูปธรรมของมโนทัศน์อื่น

เช่น  5 เป็นนามธรรม ที่ครอบคลุมรูปธรรม : จุด 5 จุด (• • • • •)   นก 5 ตัว   น้ำ 5 หยด   เด็ก 5 คน   ขวด 5 ใบ   มะนาว 5 ผล   เงาะ 5 กิโลกรัม   อายุ 5 ปี   ฯลฯ

และ 5 เป็นรูปธรรม (ตัวอย่างหนึ่ง) ของ จำนวนนับ ที่ครอบคลุม 1, 2, 3, ...

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ท่านผู้มีเกียรติ  น้อง ๆ และ หลาน ๆ ลองยกตัวอย่างบ้างสิคะ

มโนทัศน์ใด เป็นนามธรรมคลุมรูปธรรมใดบ้าง ?

และมโนทัศน์นั้น เป็นรูปธรรมหนึ่งของนามธรรมใด ?

ลองยกตัวอย่างมาสักสองสามระดับก่อนค่ะ

ครูไผ่
ร่วมแบ่งปัน3224 ครั้ง - ดาว 282 ดวง - โหวตเพิ่มดาว