วิชาการดอทคอม ptt logo

ระบบภูมิคุ้มกัน

โพสต์เมื่อ: 12:39 วันที่ 20 ม.ค. 2548         ชมแล้ว: 18,430 ตอบแล้ว: 23
วิชาการ >> กระทู้ >> ทั่วไป
สวัสดีค่ะ อ. ธัญญวรรณ
อยากทราบว่า ทำไมเวลาเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมเข้ามาในร่างกายแล้วระบบภูมิคุ้มกันของเราจึงใช้ส่วนที่เป็นองค์ของระบบภูมิคุ้มกัน เช่น Tเซลล์ B เซลล์ และ macrophage ทำหน้าที่กำจัดเชื้อโรคแต่ละชนิดแตกต่างคะ ช่วยอธิบายให้เข้าใจได้ไหมคะ
ขอขอบคุณค่ะ


yui.bio(202.28.21.5,,)





จำนวน 21 ความเห็น, หน้าที่ | -1-
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 1 20 ม.ค. 2548 (12:54)
ก็เพราะว่าเชื้อโรคหรือpathogen ที่บุกรุกร่างการเรามีความหลากหลาย และ แตกต่างกันทั้ง กระบวนการในการก่อโรคและ

ส่วนที่เราเรียกว่าantigen ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่ระบบภูมิคุ้มกันจะจดจำ(recognition) และทำลาย(attack)ครับ

นอกจากนี่เชื้อโรคที่ต่างชนิดกันเช่น virus, bacteria ก็จะมีนิสัย(habit)ที่แตกต่างกัน จึงต้องการกระบวนการในการกำจัดที่แตกต่างกันด้วย
keng_bc@yahoo.com (IP:202.28.181.9,10.9.3.44,)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 2 23 พ.ค. 2549 (12:20)
คนไทยหัวไจลูกทุ่ง
yakusaing@hotmail.com (IP:125.24.70.71,,)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 3 26 พ.ค. 2549 (14:34)
เพราะรักคับผม :bevil:
teh_ndr@hotmail.com (IP:61.7.128.198,,)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 5 26 พ.ค. 2549 (16:34)
------เอาแบบชิวๆไปล่ะกัน-------





การต่อต้านการเกิดโรคของโฮสต์ (Host defense mechanism)

ในเรื่องนี้เกี่ยวข้องกับ ระบบภูมิคุ้มกัน (The immune system) ของร่างกาย อิมมูโนวิทยา (Immunology) วิชาที่ว่าด้วยเรื่องเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกัน การตอบสนองทางภูมิคุ้มกัน (immune response) ในที่นี้เป็นแผ่นใสที่ใช้สอน สำหรับรายละเอียดจะทำเพิ่มเติมภายหลัง แต่มีหัวข้อคล้ายกันนี้อยู่ในวิชาวิทยาไวรัส 419424



แอนติเจน (antigen, Ag) คือสิ่งแปลกปลอมซึ่ง

1. มีความสามารถ กระตุ้นให้เกิดการตอบสนองทางภูมิคุ้มกัน (immunogenicity) เรียกว่าเป็น immunogen

2. สามารถทำปฏิกิริยากับภูมิคุ้มกันที่เกิดขึ้นแบบจำเพาะ คือทำปฎิกริยากับ antibody หรือ T-lymphocyte ได้เรียกว่ามี antigenicity



คุณสมบัติของสารที่เป็นแอนติเจน

1. มีความแปลกปลอม (foreigness)

2. มีลักษณะโครงสร้าง คุณสมบัติทางชีวเคมีที่จำเพาะแตกต่างกันไป เช่นประจุไฟฟ้า คุณสมบัติการละลาย โครงสร้างโมเลกุล โดยทั่วไปสารที่เป็นแอนติเจนได้ดีมากคือ โปรตีน รองลงมาคือพวก โพลีแซคคาไรด์ ไขมัน และกรดนิวคลิกอิค ตามลำดับ

3. มีขนาด (size) ที่ใหญ่พอสมควร สารที่มีขนาดใหญ่เป็นแอนติเจนที่ดีกว่าสารขนาดเล็ก สารที่มีขนาดเล็กเช่นยาเพนนิซิลิน เรียกว่า Hapten ไม่เป็น immunogen ต้องรวมตัวกับโปรตีนอื่นเรียกว่า carrier protein จึงจะกระตุ้นร่างกายได้



ANTIGENIC DETERMINANTS (EPITOPE)

คือหน่วยย่อยบนผิวของแอนติเจนที่กระตุ้นให้ร่างกายสร้างแอนติบอดีหรือกระตุ้น T- lymphocyte ที่จำเพาะต่อตำแหน่งนั้นๆ เช่นโปรตีนมีหน่วยย่อยเป็นกรดอะมิโนที่เรียงลำดับต่างกัน ดังนั้นบนแอนติเจน 1 โมเลกุลจะมี antigenic determinant มากมาย



เซลล์ในระบบภูมิคุ้มกัน

เซลล์ที่สร้างเม็ดเลือดล้วนแล้วแต่มีต้นกำเนิดมาจากเซลล์ตั้งต้นที่เรียกว่า pluripotential stem cells สำหรับเซลล์เม็ดเลือดขาวจะเจริญแบ่งออกเป็น 3 สายคือ

1. lymphoid lineage

2. myeloid lineage

3. Third population cells

lymphoid lineage จะเจริญเป็น lymphocyte ซึ่งจะพัฒนาต่อเป็น T-lymphocyte และ B-lymphocyte myeloid lineage จะเจริญเป็น PMN (polymorphonuclear cells) , monocyte และ macrophage Third population cells จะเจริญเป็น natural killer cell (NK cell) และ Killer cell (K cell)



RETICULO ENDOTHELIAL SYSTEM (RE SYSTEM)

เป็นโครงข่าย (network) ของเซลล์ในอวัยวะต่างๆที่ทำหน้าที่จับกิน (phagocytosis) สิ่งที่เป็นแอนติเจน จะพบใน เลือด ตับ ม้าม ไต ไขกระดูก ต่อมน้ำเหลือง ปอด สมอง ต่อมไทมัส

THE LYMPHOID SYSTEM

ระบบน้ำเหลือง ประกอบด้วย lymphocyte, endothelial cells และเซลล์ในอวัยวะต่างๆเช่น ม้าม ต่อมไทมัส อาจแบ่งระบบน้ำเหลืองเป็น

1. primary lymphoid organs เป็นต้นกำเนิดของเซลล์ในระบบน้ำเหลือง คือ ไขกระดูก ตับ ต่อมไทมัส

2. secondary lymphoid organs เป็นบริเวณที่เซลล์ lymphocyte จะพบกับแอนติเจน คือบริเวณต่อมน้ำเหลือง ต่อมทอนซิล ต่อมน้ำเหลืองบริเวณลำไส้ (payer's patch) ม้าม

วิธีการกำจัดแอนติเจนของร่างกาย (ระบบภูมิคุ้มกัน) มี 2 แบบ คือ

1. โดยระบบภูมิคุ้มกันแบบไม่จำเพาะ (non specific immune response หรือ natural immunity)

2. โดยระบบภูมิคุ้มกันแบบจำเพาะ (specific immune response หรือ acquired immunity)



ระบบภูมิคุ้มกันแบบไม่จำเพาะ (non specific immune response, natural resistance, innate immunnityหรือ natural immunity)



1. เครื่องกีดขวางธรรมชาติ (barrier) เช่นผิวหนัง เยื่อเมือก ขนอ่อน (cilia) เอ็นซัยม์ lysozyme ในน้ำตา น้ำลาย น้ำมูก หลอดลม กรดในกระเพาะอาหาร spermine ในน้ำอสุจิ การไอ การจาม

2. การอักเสบ (inflammatory response) บริเวณที่มีการอักเสบจะมีอาการปวด บวม ร้อน แดง บริเวณนั้นมีเซลล์ที่ทำหน้าที่ในการจับกินเรียกว่า phagocyte ซึ่งเป็นพวกเม็ดเลือดขาวชื่อ neutrophil macrophage และ monocyte เซลล์พวกนี้จะเข้ามาจับกินแอนติเจน ย่อย ปล่อยเอ็นซัยม์ทำลายแอนติเจน

3. จุลินทรีย์ประจำถิ่น (normal flora) ในทางเดินอาหาร vagina

4. Natural Killer (NK) cell จะฆ่าทำลายเซลล์มะเร็ง เซลล์แปลกปลอม

5. สารละลายอื่นๆ เช่น interferon (IFN), complement (C), C-reactive protein



ระบบภูมิคุ้มกันแบบจำเพาะ (specific immune response หรือ acquired immunity)

เซลล์ที่ทำหน้าที่คือเม็ดเลือดขาวที่เรียกชื่อว่า lymphocyte การตอบสนองทางภูมิคุ้มกัน แบบจำเพาะแบ่งเป็น

1. Humoral immunity ทำงานโดย B-lymphocyte และ

2. Cell mediated immunity ทำงานโดย T-lymphocyte



HUMORAL IMMUNITY (HI, HMI)

คือการตอบสนองต่อแอนติเจนโดยการสร้างสารน้ำที่เรียกว่า แอนติบอดี (antibody, Ab) ที่มีความจำเพาะต่อแอนติเจนนั้นขึ้นมา

Antibody อาจเรียกว่า antiserum, immunoglobulin (Ig) เนื่องจากมีคุณสมบัติเป็น glycoprotein อยู่ในซีรั่มส่วนที่เรียกว่า gamma globulin

รูปร่างของแอนติบอดีเป็นรูปร่างคล้ายตัววาย (Y) ประกอบด้วยโพลีเป็ปไทด์ 4 เส้น โดยสองเส้นเป็นสายยาวเรียก heavy chain (H chain) และอีกสองเส้นเป็นเส้นสั้นเรียก light chain (L chain) ทั้งสี่เส้นยึดกันด้วย disulfide bond (-s-s-) แอนติบอดีในมนุษย์แบ่งออกเป็น 4 ชนิด (class) ตามชนิดของ H-chain คือ IgG, IgA, IgM, IgD, IgE

IgM เป็นแอนติบอดีที่สร้างขึ้นก่อน class อื่น มีขนาดใหญ่ ผ่านรกไม่ได้

IgG สร้างขึ้นที่หลัง ผ่านรกได้

IgA พบในสารคัดหลั่งเช่น น้ำนม น้ำตา พบตามเยื่อเมือกต่างๆ

IgE พบสร้างขึ้นมากในผู้ป่วยโรคภูมิแพ้หรือติดเชื้อพยาธิ

IgD พบที่ผิวของ B-lymphocyte ทำหน้าที่เป็นตัวรับแอนติเจน (antigen receptor)



การทำงานของแอนติบอดี



1. opsonization ทำหน้าที่เคลือบแอนติเจนเช่นแบคทีเรีย ทำให้เซลล์เม็ดเลือดขาวจับกิน (phagocytosis)

แอนติเจนได้ง่ายขึ้น

2. antitoxicity ทำหน้าที่ลบล้างถทธิ์พิษ (toxin)

3. กระตุ้น complement ทำให้เซลล์ที่มี แอนติบอดีจับอยู่เกิดการแตกสลาย (cell lysis)

4. Neutralization แอนติบอดีไปลบล้างฤทธิ์ ป้องกันการติดเชื้อไวรัส แบคทีเรีย



CELL MEDIATED IMMUNITY (CMI)

คือการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันโดย T-lymphocyte ซึ่งจะเข้าไปทำลายแอนติเจนโดยตรง หรือโดยการหลั่งสารที่เรียกว่า lymphokine ออกมากระตุ้นเซลล์ macrophage และเซลล์อื่นที่ทำให้เกิดการอักเสบด้วย ตัวอย่างของ CMI คือ

1. การเกิดภูมิแพ้แบบช้า (delayed type hypersensitivity) เช่นในการทำ tuberculin test ในการตรวจหาภูมิคุ้มกันต่อวัณโรค

2. การปฏิเสธการเปลี่ยนอวัยวะ (graft rejection)

3. การทำลายเซลล์มะเร็ง



ชนิดของ T-lymphocyte



T-helper ( Th)ทำหน้าที่ช่วยกระตุ้นการสร้างแอนติบอดี และการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันชนิดผ่านเซลล์

T-suppressor (Ts)ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของ T และ B-lymphocytes

T-cytotoxic (Tc)ทำหน้าที่ฆ่าเซลล์มะเร็งและเซลล์ที่ติดเชื้อไวรัส

T-effector หรือ T-delayed type hypersensitivity (Tdth) ทำหน้าที่สร้างและหลั่ง lymphokine ออกมาทำให้เกิด ภูมิแพ้แบบช้าๆ (delayed type hypersensitivity) และการตอบสนองแบบ cell mediate immunity



การทำงานของภูมิคุ้มกันชนิดผ่านเซลล์ (CMI)



1. lymphokines ชื่อ chemotactic factor ทำให้มีการชุมนุมของ phagocyte ในบริเวณที่มีการติดเชื้อ ทำให้เกิดการล้อมเชื้อไว้เช่นในวัณโรค

2.. lymphokines ชื่อ macrophage activating factor กระตุ้น macrophage ให้ดุร้าย ฆ่าเชื้อเก่งขึ้น

3. T-cytotoxic (Tc) เข้าไปทำลายเซลล์ที่ติดเชื้อไวรัส เซลล์มะเร็งโดยตรง

4. ควบคุม ส่งเสริมการสร้างแอนติบอดี โดย Ts และ Th

5. lymphokine ชื่อ migration inhibition factor จะห้ามเซลล์ macrophage ไม่ให้เคลื่อนที่ออกจากบริเวณที่มีการอักเสบ



ระบบคอมพลีเม็นต์ (The complement system)



นอกจากระบบภูมิคุ้มกันจะประกอบด้วยการทำงานของเซลล์เม็ดเลือดขาว ชนิดต่างๆแล้วยังมีระบบที่สำคัญคือ ระบบคอมพลีเม็นท์ซึ่งประกอบด้วยโปรตีนในพลาสม่าหลายสิบตัว ซึ่งเรียกว่า complement component ซึ่งในภาวะปกติจะไม่ทำงาน จะทำงานเมื่อถูกกระตุ้น (activate)

การกระตุ้นระบบ complement ทำให้เกิด

1. การแตกสลายของเซลล์ที่เป็นแอนติเจน (cell lysis)

2. complement component บางตัว เช่น C3a C5a ทำให้มีการดึงดูด macrophage เข้ามาบริเวณที่มีการอักเสบ

3. ส่งเสริมให้เกิดการอักเสบมากขึ้น

4. complement component บางตัว เช่น C4b เป็น opsonin ไปเคลือบแอนติเจน ทำให้ macrophage จับกินแอนติเจนได้ง่ายขึ้น
pornlarpmek
ร่วมแบ่งปัน1337 ครั้ง - ดาว 170 ดวง

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 6 1 ก.ค. 2549 (15:00)
To เทอร์

I love you.
เมย์ (IP:61.7.137.249,192.168.0.118,)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 7 1 ก.ค. 2549 (15:03)
to ปอง

รักนะ และคิดถึง



จาก คนรู้ใจ
ผึ้ง (IP:61.7.137.249,192.168.0.118,)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 9 19 ส.ค. 2549 (16:56)
อยากทราบว่าการกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันแบบไม่จำเพาะมีกลไกอย่งไร
คนอยากรู้ (IP:202.12.97.118,10.66.1.58,)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 10 7 ก.ย. 2549 (14:23)
อยากทราบว่าหน้าที่โดยตรงของmacrophage มีหน้าที่อย่างไรช่วยอะไรในการเพาะเลี้ยงเซลล์สัตว์
ka-noom-pung_339@hotmail.com (IP:202.44.135.35,172.27.12.23, unknown,)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 11 12 ก.ย. 2549 (12:53)
มีโรคอะไรบ้างที่เกิดจากระบบภูมิคุ้มกัน มีอาการเป็นอย่างไร

คัยรุบอกด้วย
geicha_21@yahoo.co.th (IP:202.129.52.212,,)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 12 14 ก.ย. 2549 (21:36)
ตอบความเห็น 11 ค่ะ โรค มีอยู่มากเรยหล่ะค่ะ ลองsearchหาดูจากคำว่า hypersensitivity ไม่ก็ immune deficiency เขียนคร่าวๆเองนะ เพราะมันเยอะมากๆๆๆเรย อีกอย่าง น่าจะรู้กลไล ของ immune response ก่อน(ลองหาๆอ่านเอา สู้ๆค่ะ)

immune ถ้าทำงานปกติก็ดีไป แต่ถ้าทำงานมากไป ก็ไม่ดี (hypersensitivity) ทำงานน้อยไปก็ไม่ดี(immune deficiency)

Hypersensitivity มี 4 type

1.พวก อาการแพ้ ต่างๆ

2.พวก hemolytic anemia บางชนิด(โลหิตจางบางชนิด) พวก myasthenia gravis(กล้ามเนื้ออ่อนแรง เพราะ เกิด turn over ของ Acetylcholine receptor เร็วขึ้น) มีอีกเยอะ ลองหาดูค่ะ

3.พวก SLE(อาการ หลากหลายมากเรยค่ะ ลองหาอ่านดู มักเจอ ปานผีเสื้อบนหน้าค่ะสีแดงๆค่ะ malar rash)rheumatoid arthritis(ข้ออักเสบ บวมมากๆๆๆๆ), serum sickness

4.Hashimoto thyroiditis, tuberculin test



ส่วน immunodeficiency ก็มีเยอะอีกเช่นกัน พูดคร่าวๆเรยนะ ก็ เช่น เซลล ต่างๆของระบบ immune หายไป หรือมีน้อย หรือไม่ก็ การทำงานของมันแย่ลง หรือ complement น้อยลง โรค ก็มีหลากหลายๆเรยค่ะ อาการก็หลากหลายเช่นกัน



ทั้งหมดอาจพูดไม่เข้าใจ ก็ลองหาอ่านดูนะ เริ่มดูจาก เบสิกกลไกต่างของ immune response ก่อน พอมารู้โรค รู้กลไกที่บกพร่องไป เราจะได้บอกผลจากการบกพร่องไปได้ ซึ่งมันก็คืออาการนั่นเองค่ะ จะได้ไม่ต้องจำอาการมากมายนักค่ะ
jotom (IP:202.28.181.10,10.90.4.186,)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 13 24 ก.ย. 2549 (18:45)
อยากทราบว่า สารอะไรเป็น immunogen ได้บ้างค่ะ
aem-friendgang-33@hotmail.com. (IP:125.25.34.98,,)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 14 1 ต.ค. 2549 (18:04)
อยากทราบว่ามีวิธีการ culture pure macrophage บ้างไหมค่ะ

ขอบคุณล่วงหน้าด้วยนะคะ
immune (IP:202.28.179.12,10.106.105.94,)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 15 17 ก.พ. 2550 (14:20)
อยากทราบโรคที่เกิดในสัตว์ที่ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องค่ะมีอาไรบ้างค่ะ

........ส่งคำตอบให้ในเมลหน่อยนะค่ะ.....ขอบคุณค่ะ
intarasorn_noy@hotmail.com (IP:202.44.135.242)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 16 17 ก.พ. 2550 (14:59)
เชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอมที่เข้าสู่ร่างกาย เรียกว่า แอนติเจน ดังนั้น ร่างกายจึงต้องมีอวัยะที่ทำหน้าที่ป้องกันและทำลายแอนดิเจนที่เข้าสู่ร่างกาย ได้แก่



1. ผิวหนัง ทำหน้าที่ ป้องกันร่างกายจากแอนติเจน จะต้องไม่ฉีกขาดหรือเป็นแผล

2. ระบบภายในร่างกาย เช่น เยื่อบุผิว เยื่อบุตาและเปลือกตา เยื่อบุทางเดินหายใจ กระเพาะอาหาร เป็นต้น

3. เซลล์เม็ดเลือดขาว ทำหน้าที่ ป้องกันและทำลายเชื้อโรค

4. ระบบน้ำเหลือง



หมายเหตุ ร่างกายจะมีภูมิคุ้มกันตั้งแต่อยู่ในท้องแม่ สร้างแอนติบอดีได้เอง ดังนั้นควรเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ แต่แค่นี้ยังไม่พอควรได้รับภูมิคุ้มกันเพิ่มเติม ได้แก่ วัคซิน เซรุ่ม เป็นต้น
ครู...ชิต
ร่วมแบ่งปัน2902 ครั้ง - ดาว 285 ดวง

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 17 19 ก.พ. 2550 (20:59)
อยากทราบเกี่ยวกับการใช้ cytokine ในการควบคุมโรคติดเชื้อในไก่นะคะ
Dinn (IP:203.147.33.1)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 18 9 พ.ค. 2550 (23:43)
มีใครพอจะอธิบายกลไกของ Peroxinectin ที่เกาะเม็ดเลือดให้แตกได้บ้างค่ะ
Jirat (IP:202.28.66.23)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 19 2 มิ.ย. 2550 (16:11)
อยากทราบเรื่องระบบภูมิคุ้มกันค่ะ
ขวัญnua_love_007 (IP:125.24.49.248)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 20 14 มิ.ย. 2550 (01:14)
อยากทราบว่า complement system มีกลไกการป้องกันจากหนอนพยาธิอย่างไรบ้าง

ช่วยบอกทีนะค่ะ>_<สำคัญมาก
นักศึกษา (IP:202.28.180.201)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 21 17 มิ.ย. 2550 (12:12)
ฉันรักเธอ
ฟามรัก (IP:61.7.165.173)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 22 4 ก.ค. 2550 (11:06)
รักทุกคนค่ะ


ไข่จิ๋ว (IP:124.157.229.62)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 23 4 ก.ค. 2550 (20:38)
หุหุหุ



ขอบคุณนะคะ สำหรับความรู้ดีๆ
MayReE_Suju (IP:203.156.0.209)

จำไว้ตลอด

ความเห็นเพิ่มเติม วิชาการ.คอม
ชื่อ / email:
ข้อความ

กรุณาล๊อกอินก่อน เพื่อโพสต์รูปภาพ และ ใช้ LaTex ค่ะ สมัครสมาชิกฟรีตลอดชีพที่นี่
กรอกตัวอักษรตามภาพ
ตัวช่วย 1: CafeCode วิธีการใช้
ตัวช่วย 2: VSmilies วิธีการใช้
ตัวช่วย 3: พจนานุกรมไทย ออนไลน์ ฉบับราชบัณฑิต
ตัวช่วย 4 : dictionary ไทย<=>อังกฤษ ออนไลน์ จาก NECTEC
ตัวช่วย 5 : ดาวน์โหลด โปรแกรมช่วยพิมพ์ Latex เพื่อแสดงสมการบนวิชาการ.คอม