จำนวน 725 ความเห็น, หน้า่ | 1| 2| 3| 4| 5| 6| 7| 8| 9| 10| 11| 12| 13| 14| 15| 16| 17| 18| 19| 20| 21| 22| 23| 24| 25| 26| 27| 28| 29| 30| 31| 32| -33- 34| 35| 36| 37|

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 636 27 มี.ค. 2551 (17:11)

เป็นเส้นใยที่อยู่รวมกันอย่างหนาแน่นครับคุณครูไผ่
ผมคิดว่าคงเป็นการแปลงรูปมาจากใบอีกแบบหนึ่ง

ที่คิดว่าเป็นแบบนี้ เพราะกระบองเพชรหลายพันธุ์ก็มีลักษณะคล้ายกัน
คือมีขนขาวแทนใบหรือหนาม

คุณครูไผ่ลองไปหามาเลี้ยงเล่นสักกระถางก็ได้
สวนจตุจักร เสาร์อาทิตย์ ขายราคาไม่แพง ต้นหนึ่งสัก 15-20 บาท
แต่จะต้องเลี้ยงหลายปีหน่อยกว่าจะมีปุยขาวขึ้น
หากปุยขึ้นแล้วก็ยิ้มได้ ต่อไปก็จะมีดอกให้เห็นเรื่อย
เลี้ยงง่าย ตายยาก อย่าขยันรดน้ำก็แล้วกัน
อ้อ กลัวเยี่ยวแมวเป็นที่สุดครับ ทีเดียวตายเลยหากพบช้าไป
หากพบเร็วก็รีบเอาน้ำล้างมาก ๆ ก็พอรอดได้
ชอบแดดจัดประมาณ 50% อยู่ในร่มจะไม่ออกดอก และต้องเอาไปรับแดดบ้าง
ไม่ได้แดดเลยก็ตายเหมือนกันครับ

ผมพยายามเพาะเมล็ดมงกุฎตุรกีอยู่พองอก จิ้งจกมากินหรือหนูก็ไม่ทราบ
หายเรียบหลายร้อยต้น
ตอนนี้ก็รอลุ้นผลรุ่นใหม่ หากเพาะสำเร็จอาจหาอาชีพหลังเกษียณได้

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 637 27 มี.ค. 2551 (20:27)
จาก ความคิดเห็นที่ 634

เชิญอาจารย์ ไปเที่ยวบึงบอระเพ็ดได้เลยค่ะ



เที่ยว........ปิดเทอม

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 638 28 มี.ค. 2551 (10:41)

#630  คนที่มีคุณค่าคือคนที่มีประโยชน์กับคนอื่น  แต่ต้องไม่ร้ายคนอื่นด้วยค่ะ

ขอบคุณอาจารย์นิรันดร์มากค่ะ

 

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 639 28 มี.ค. 2551 (10:46)
นี่ไงคะ  ผีเสื้อผักบุ้ง 

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 640 28 มี.ค. 2551 (10:47)

#622-623

เป็นผีเสื้อตอนกลางคืน  น่าจะเป็นผีเสื้อกลางคืนค่ะ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 641 28 มี.ค. 2551 (10:50)
ดอกแคกตัสของอาจารย์  ออกตั้งหลายดอก  เยี่ยมจริงๆ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 642 28 มี.ค. 2551 (11:38)

เฮ้อสงสัยบัวคงจะไม่ถูกกับกระบองเพชรจริงๆค่ะเลี้ยงทีไรตายทุกที

โห คุณทุ่งอ้อเก่งจังค่ะเลี้ยงจนมันเป็นตัวได้ ค่ะมันเป็นผีเสื้อกลางคืนเป็นจำพวกศัตรูพืชค่ะ ชื่อหนอนกระทู้ผัก (Common cutworm) Spodoptera litura : Noctuidae

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 643 28 มี.ค. 2551 (14:31)

ขอบคุณ  คุณ ornyupa มากค่ะ

แหม.........แค่ปล่อยให้หนอนกินผัก ประมาณ 1 อาทิตย์  หลังจากนั้น ก็ปล่อยให้นอนเล่น(เป็นดักแด้) อีกประมาณ 1 อาทิตย์  ก็ได้หนอนกระทู้ผัก แล้วค่ะ เลี้ยงง่ายมากๆ  แต่ถ้ามันเป็นศัตรูพืชล่ะก็.............คงไม่มีใครเลี้ยงแน่ๆ  นอกจากอ้อล่ะ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 644 28 มี.ค. 2551 (15:30)

เท่าที่ผมทราบ ผีเสื้อกลางคืน เวลาเกาะนิ่ง ๆ เขาจะแผ่ปีกกางขนานหรือเกือบขนานใบไม้
แต่ผีเสื้อกลางวันจะหุบปีกประกบกันตั้งฉากกับใบไม้

#639 น่าจะเป็นผีเสื้อกลางวัน
#640 น่าจะเป็นผีเสื้อกลางคืน

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 645 28 มี.ค. 2551 (15:42)

ผมลงทุนไปกับแคกตัสโขอยู่ครับว่าที่มหาบัณฑิตอ้อ
ที่ซื้อมาเลี้ยงแล้วตายไปมากกว่าที่รอดอยู่
ที่ถ่ายรูปมาให้ดูเฉพาะพวกที่ดูดี ส่วนพวกที่ใกล้ตายไม่ได้ถ่ายครับ
แต่ปีนี้นับว่าได้ดอกแคกตัสแยะมากกว่าทุกปี
อาจเป็นด้วยอากาศบ้านเรากำลังจะเป็นทะเลทราบแล้วก็ได้
ทำให้เหมาะกับการเลี้ยงแคกตัสมาก(เอ มันดีหรือไม่ดีเนี่ย)

นอกจากอ้อแล้วก็มีผมอีกคนที่เลี้ยงศัตรูพืชอย่างหนอนผีเสื้อ
กำลังไว้ทุกข์ให้หนอนสองตัวที่หายไป สงสัยนกจะเอาไปให้ลูกกิน
ขณะเดียวกัน นกที่ออกลูก(ไข่)ก็หายไป 1 ตัว สงสัยหมาจะเอาไปกิน

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 646 28 มี.ค. 2551 (15:59)

เกษตรกรไทย เป็นทาสนักขายสารเคมี
แต่ก่อน เราปลูกพืชกันแบบเศรษฐกิจพอเพียง
คือมีกินพอ เหลือแล้วก็ขายได้น้อยได้มากก็ไม่เคยอด
ตำข้าวกินก็อยู่ได้

ต่อมาคนขายสารเคมีเอาปุ๋ยมาให้ลองใช้ก่อน
พอได้ผลมาก ค่อยเอาไปใช้คืน โอ้โห กำไรมากมาย
บ้านอื่นก็แห่กันใช้บ้าง 3 ปีให้หลัง ดินก็เสียหมด ไม่ใช้สารเคมีก็ไม่ได้ดินเสียแล้ว
พอพืชผลมาก ศัตรูพืชก็มากตาม ก็ต้องซื้อสารกำจัดศัตรูพืช
มันได้ฆ่าแต่ศัตรูพืช แต่มันได้ฆ่าทุกอย่างทั้งศัตรูพืชและ
ศัตรูของศัตรูพืช
ปัญหาใหญ่ตามมาเมื่อศัตรูพืชปรับตัวให้สู้กับสารเคมีได้

แต่ ศัตรูของศัตรูพืชสิ มันปรับตัวไม่ได้ พากันตายหมด
โดยเฉพาะนกที่คอยกินแมลง คนไม่เข้าใจ เอาปีนไปไล่ยิงนก
ยิงทีละตัวไม่ทันใจ เอาปืนที่ยิงทีเดียว หัวกระสุนกระจายเต็มฟ้า
นกร่วงมาทีละเป็นสิบ ๆ ตัว

จากนั้นเป็นต้นมา ก็ต้องซื้อทั้งปุ๋ยและสารกำจัดศัตรูพืช และต้องมากขึ้น ๆ เหมือนติดยาบ้า และเกษตรกรก็กลายเป็นหนี้คนขายสารเคมีกันทั้งเมืองไทย

เอ บ่นทำไมนะเรา

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 647 28 มี.ค. 2551 (21:18)

พูดถึงเรื่องสารกำจัดศัตรูพืช

ผมเองกำลังศึกษาข้อมูลเรื่องการกระตุ้นให้เกิดการสร้างสาร secondary metabolite  ตัวนี้คือ curcuminoid ของขมิ้นชันในสภาพปลอดเชื้อน่ะครับ

จากการลองสืบค้นเอกสารที่เกี่ยวข้องก็พบว่า  พืชทุกชนิดมีกลไกการป้องกันตัวเองจากศัตรูพืชอยู่แล้ว  เพียงแต่ว่าระดับแตกต่างกันเท่านั้น  ทำให้พืชทนทานต่อโรคแตกต่างกัน  แต่ก็มีรายงานที่ว่า  ใช้สารเคมีบางชนิด หรือจุลินทรีย์(หรือซากจุลินทรีย์)บางชนิด  เหนี่ยวนำให้พืชมีความต้านทานสูงขึ้น  โดยไม่ก่อให้เกิดผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม  เพราะสารเคมีเหล่านี้เป็น signal ที่ทำให้เกิด SAR  ต้านทานต่อโรคพืชอยู่แล้ว

รู้สึกว่าเค้าจะเรียกว่า  Biocontrol รึยังไงเนี่ยล่ะครับ  ก็คิดว่าเป็นหนทางหนึ่งของการกำจัดศัตรูพืช  ที่เป็นมิตรกับธรรมชาติ  หรือบางทีอาจใช้ MAS ช่วยคัดเลือกสายพันธุ์ต้านทานให้แก่เกษตรกร  หรือ(ในประเทศที่ยอมรับ)ใช้ transgenic plant ที่ได้รับการถ่ายยีนต้านทานโรค

ผมเองก็ไม่ทราบว่าเค้าตื่นตัวกันขนาดไหนกับเรื่องนี้  แต่คิดว่าเป็นทางเลือกที่นอกจากเห็นผลทันใจไม่แพ้ยาฆ่าแมลงแล้วยังไม่ก่อให้เกิดผลเสียในระยะยาวอีกด้วย..

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 648 29 มี.ค. 2551 (09:32)

คุณ ตุเช่ ช่วยนำความรู้เรื่องราวที่ว่าข้างต้น มาขยายความให้พวกเราฟัง(อ่าน)หน่อยสิครับ

ขอบคุณล่วงหน้าเลย

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 649 30 มี.ค. 2551 (00:05)

ได้ครับ

พืชก็มีระบบป้องกันตนเองเพื่อความอยู่รอดเช่นเดียวกับสัตว์  แต่ด้วยความแตกต่างอย่างยิ่งของพืชและสัตว์ทำให้มีการพัฒนาระบบป้องกันที่ต่างออกไป

แบ่งออกเป็น 3 วิธีใหญ่ ๆ ครับ

วิธีแรก ก็จะเป็นการป้องกันเชิงกายภาพ  นั่นก็คือชั้นคิวติเคิลและกำแพง ที่จะป้องกันไม่ให้เชื้อก่อโรคเข้ามารุกราน  ก็จะมีพวกสาร คิวติน แวกซ์ และซูเบอรินเคลือบอยู่

วิธีที่สอง  เรียกว่า hypersensitive  response  เมื่อการรุกรานของเชื้อประสบความสำเร็จก็จะมีการตอบสนองโดย receptor ที่รับรู้ถึงการบุกรุก  ไปกระตุ้นให้มีการสร้าง reactive oxygen species ซึ่งได้แก่ O2 radical hydrogenperoxide และ hydroxyl radicle ที่เป็นอนุมูลอิสระซึ่งจะแตกตัวเป็นลูกโซ่กับสารชีวโมเลกุลภายในเซลล์  และต่อโมเลกุลของเชื้อที่รุกรานเข้ามา  ส่งผลให้บริเวณที่มีการตอบสนองมีการตายของเซลล์เกิดขึ้น  ช่วยในการทำลายแหล่งอาหาร  และยับยั้งการแพร่กระจายของเชื้ออีกด้วย  เรียกกระบวนการนี้ว่า  programmed cell death  แต่กระบวนการนี้ยังต้องอาศัยสารสัญญาณอีกอย่างคือ NO (nitric oxide) จึงจะประสบความสำเร็จ  เมื่อภายในเซลล์มี NO และ reactive oxygen species เกิดขึ้น  จะกระตุ้นให้เกิดการสังเคราะห์เอ็นไซม์ต่าง ๆ ที่กระทำหน้าในวิถีการสังเคราะห์สารปกป้อง เช่น lignin, Phytoalexin, Salicylic acid  ที่จะช่วยป้องกันและทำลายเชื้อโรค  และเอ็นไซม์ที่ทำหน้าที่ทำลายเชื้อโดยตรงคือกลุ่มของ hydrolytic enzyme

วิธีที่สาม เรียกว่า Systemic Acquired Resistance (SAR)  เป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นหลังจากที่ได้รับสารสัญญาณที่มาจาก hypersensitive resonse  สารตัวหนึ่งที่ทราบกันดีคือ salicylic acid  สัญญาณดังกล่าวจะไปกระตุ้นให้เกิดการสังเคราะห์สารทุติยภูมิหรือ secondary metabolite  เช่น พวก anthocyanin, limonene, menthol, curcumin ที่ในบางชนิดเรานำมาใช้งานในรูปแบบของยาสมุนไพร  ตัวหนึ่งเลยที่ผมกำลังศึกษาอยู่คือ curcumin ซึ่งเป็นยาสารพัดโรค  มีฤทธิ์ยับยั้งแบคทีเรียแกรมบวก  และมีผลการวิจัยเกี่ยวกับความสามารถเป็น freeradical-scavenger หรือ antioxidant, chemoresistance agent, antimutative agent อย่างกว้างขวาง  ซึ่งกระบวนการนี้จะเกิดขึ้นหลังกระบวนการติดเชื้อ  และพืชสามารถรอดตายจากการติดเชื้อนั้น 

การควบคุมกลไกต่าง ๆ นั้นถูกกำหนดโดยยีนที่เรียกว่า R genes  ซึ่งจะเป็นตัวกำหนดควบคุมความตอบสนองต่อเชื้อ  และกระบวนการต่อต้านเชื้อ  R genes นั้นพบได้หลายชนิดในต้นเดียว  และมักจะอยู่เป็นชุด ๆ   ผลผลิตของ R genes ส่วนหนึ่งจะกระจายไปอยู่ตาม membrane  เพื่อเป็น receptor เมื่อมีการเกาะของเชื้อ หรือกระจายอยู่ใน cytoplasm เพื่อตอบสนองต่อโมเลกุลของเชื้อที่เกิดมาจากการรุกราน  R genes นี้จะถูกนำมาใช้เพื่อคัดเลือกสายพันธุ์ที่มีความต้านทานสูง  ซึ่งการคัดเลือกด้วยยีน  เราจะเรียกว่า Marker assisted selection (MAS)

เหล่านี้คือข้อมูลพื้นฐานที่เกี่ยวกับระบบป้องกันจุลินทรีย์ของพืชแบบคร่าว ๆ ซึ่งเรียบเรียงโดยผมเอง  เลยอาจดูทะแม่ง ๆ นิดนึง  ก็ขออภัยมือใหม่หัดเขียนครับ

สำหรับแนวทางการประยุกต์ใช้เพื่อเกษตรกร  ผมอยากจะมาต่อคราวหน้าจะได้มั้ยครับ?

อ้างอิง: Linconln Taiz & Eduaro Zeiger, Plant Physiology Fourth Edition, 2006.

และวิชา 416457 Genome & DNA Markers สอนโดยอาจารย์ รองศาสตราจารย์ ดร. สุรินทร์ ปิยะโชคณากุล และ อาจารย์ ดร. วิภา หงษ์ตระกูล

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 650 30 มี.ค. 2551 (00:16)

นอกจากการป้องกันเชื้อก่อโรคแล้ว  พืชก็ยังมีระบบพิเศษสำหรับจัดการกับแมลงศัตรูพืช  และสัตว์กินพืชอีกด้วย  ซึ่งผมจะได้เอามาลงในคราวหน้าครับ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 651 30 มี.ค. 2551 (21:37)

พืชป้องกันตัวจากแมลงได้อย่างไร

โดยปกติแล้ว  พืชมีระบบป้องกันตัว 2 แบบ คือแบบ constitutive defense response  และ induced defense response  ซึ่งความแตกต่างอยู่ตรงที่  ระบบจะตอบสนองก่อน หรือหลังจากถูกโจมตี  การตอบสนองนั้น  ในบางครั้งได้ผลลัพท์เป็นสารต่อต้านตัวเดียวกัน  นั่นก็คือพวก สารทุติยภูมิ (secondary metabolite) 

constitutive defense response  ดังที่กล่าวมาแล้ว คือระบบจะทำงานอยู่ตลอดเวลา  ซึ่งจะมีความจำเพาะแตกต่างกันไปในแต่ละชนิดของพืช(species-specific)  และระบบจะมีการเก็บรวบรวมสาร  ซึ่งอาจใช้เป็น precursor สำหรับตอบสนองได้ทันทีที่มีการโจมตีเกิดขึ้น  หรือเป็นสารทุติยภูมิที่เป็นพิษต่อแมลง  หรือน้ำมันหอมระเหยที่จะดึงดูดศัตรูธรมชาติให้มาจัดการครับ

induced defense เป็นระบบที่เปิดขึ้นเมื่อตรวจพบการโจมตี  ซึ่งจะมีการตอบสนองขึ้นอยู่กับระดับการโจมตี  แบ่งได้เป็น 3 ชนิด 

1. Ploem feeders  พวกเจาะกินน้ำเลี้ยง  ซึ่งจะทำให้มีบาดแผลเล็กน้อยที่ epidermis และ mesophyll cells  แต่จะมีการตอบสนองไปในแนวทางของการรับมือกับเชื้อก่อโรคที่ติดตามมากับบาดแผลมากกว่า  ซึ่งจะใช้ระบบดังที่ผมได้กล่าวไปแล้วที่ความเห็น 649

2. Cell content feeders พวกกินเนื้อไม้  จะทำให้เกิดบาดแผลปานกลางแก่ต้นพืช

3. Chewing insects พวกกินเคี้ยวเอื้อง (ไม่รู้จะแปลยังไงดีครับ Chewing  ใครรู้คำที่เหมาะสมช่วยด้วย)  เช่นพวกหนอนผีเสื้อ  หนอนกินใบ  ซึ่งจะก่อให้เกิดความเสียหายอย่างรุนแรงแก่พืช  ซึ่งจะมีระบบตอบสนองแบบจำเพาะ

ระบบตอบสนองแบบจำเพาะต่อน้ำลายของแมลง

เมื่อมีการโจมตีโดยแมลงศัตรูคู่อาฆาต  โมเลกุลในน้ำลายของแมลงจะมีส่วนช่วยในกระบวนการกระตุ้นระบบป้องกันโดยตรง  ยกตัวอย่างในหนอนผีเสื้อบางชนิด  น้ำลายของมันจะมีกรดอะมิโนกลูตามินอยู่มาก  ซึ่งจะเกิดปฏิกิริยากับกรดไขมัน ไลโนเลนิค  และไลโนเลอิค   โดยใช้เอ็นไซม์ที่อยู่ในพืช  รวมตัวกันเกิดเป็นสารประกอบ fatty acid-amino acid  หรือ fatty acid amides  แล้วมีการเติมหมู่ hydroxyl ที่ตำแหน่งที่ 17 ของไลโนเลนิค  เรียกชื่อสารนี้ว่า volicitin  ซึ่งสารตัวนี้จะมีความสามารถในการชักนำให้มีการสร้างสารหอมระเหย(volatine)ในพืช  และเมื่อพืชได้รับสัญญาณนี้ก็จะมีการกระตุ้นวิถีป้องกันหลักที่ชื่อว่า octadecanoid pathway  ที่จะนำไปสู่การสร้างสารสัญญาณ Jasmonic acid

Jasmonic acid  จะมีบทบาทต่อไปในการชักนำให้มีการสร้างโปรตีนพืชบางชนิดที่มีคุณสมบัติขัดขวางการย่อยของแมลงศัตรูพืช  เช่นสาร alpha amylase inhibitors ที่จะไปเอนไซม์ช่วยย่อยคาร์บอไฮเดรตของแมลง  และ/หรือ lectin  ที่จะเข้าไปจับกับคาร์บอไฮเดรต  หรือสารประกอบคาร์บอไฮเดรตโปรตีน  หลังจากการย่อย  lectin จะไปจับอยู่กับ epithelial cells ส่งผลยับยั้งการดูดซึมสารอาหารเข้าสู่ร่างกาย

สารตัวหนึ่งที่รู้จักกันดีคือ proteinase inhibitors  ที่จะไปทำหน้าที่ยับยั้งการย่อยสลายโปรตีน  โดยจะไปจับจำเพาะกับเอ็นไซม์เช่น trypsin, chymotrypsin ของแมลงนั้น ๆ

อย่างไรก็ดี  แมลงบางชนิดก็มีการปรับตัวเพื่อให้ตัวมันเองมีความสามารถในการทำลาย  หรือนำสารต่อต้านของพืชมาใช้ประโยชน์  ส่งผลให้การรุกรานประสบผลสำเร็จ  แต่พืชเองก็มีการปรับตัวต่อต้านเช่นกัน  เกิดเป็นวิวัฒนาการร่วมก้นต่อเนื่องมาหลายล้านปีต่อมา

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 652 30 มี.ค. 2551 (21:45)

สำหรับแหล่งอ้างอิงมาจากหนังสือเล่มเดิม  ซึ่งเป็นแค่เพียงส่วนย่อยผิวเผิน ของบท secondary metabolite and plant defence ซึ่งผมจะศึกษากลไกโดยละเอียดจาก Molecular Plant Pathology, Annual Plant Reviews V.4 ของ Matthew Duckinson และ Jin Beynon  ซึ่งอาจจะหาเวลาเอาลงบล๊อก  ก็เชิญชวนไปอ่านกันได้ครับ

สำหรับการใช้วิธีควบคุมโดยธรรมชาติในการเกษตร  ซึ่งจะเอามาลงต่อไปมาจากหนังสือ "การควบคุมโรคพืชโดยวิธีธรรมชาติ" ของรองศาสตราจารย์ ดร.นิพนธ์ ทวีชัย ภาควิชาโรคพืช คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  ซึ่งผมขอยืมมาจากคุณสิรินา อ่ำรุ่ง  แล้วจะหยิบยกมาในวันพรุ่งนี้ครับ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 653 30 มี.ค. 2551 (22:47)

ขอบคุณคุณตุเช่ที่เอาความรู้ที่น่าสนใจมาฝากครับ

ผมไม่มีความรู้ทางชีววิทยาสักเท่าใด
ครั้งสุดท้ายที่เรียนก็ปึ 2515 โน่น ไม่เคยเห็นหรือได้ยินเรื่องราวแบบนี้
แต่เคยดูรายการเมก้าเคลเวอร์ทางช่อง 9 อสมท
ว่ามีพืชชนิดหนึ่งที่วัวชอบกิน พอวัวกินมันจนจะหมดพืชพันธุ์
มันจะป้องกันตัวเองโดยการหลังสารที่ทำให้วัวเป็นหมันไม่มีลูก
เพื่อจะได้ลดจำนวนวัวที่มากินมันลงไปได้
คุณตุเช่ เคยได้ยินเรื่องราวแบบนี้ไหมครับ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 654 31 มี.ค. 2551 (11:17)

ไม่เคยได้ยินมาก่อนเลยครับ  เดี๋ยวจะลองกลับไปรื้อเอกสารดูนะครับ  อาจจะเป็นฤทธิ์อย่างหนึ่งของสารทุติยภูมิของพืช

ไม่ทราบอาจารย์นิรันดร์เคยได้ยินเรื่องนี้รึเปล่าครับ  เป็นภูมิปัญญาชาวบ้านเมื่อปลูกต้นกฤษณาแล้ว  ต้องการให้มีการผลิตน้ำมันหอมระเหย  ก็จะมีการตอกตะปูไปที่ลำต้น  ให้ลำต้นเป็นแผล

อาจารย์ภาควิชาเคมีคณะวิทฯ มก. ท่านก็เลยสนใจศึกษา  พบว่าเชื้อราบางสายพันธุ์ก็สามารถกระตุ้นให้เกิดการสร้างสารหอมได้เช่นเดียวกัน  ซึ่งก็เป็นข้อพิสูจน์ส่วนหนึ่งของการตอบสนองต่อบาดแผล  และการรุกรานของจุลินทรีย์  ผมว่าจะไปคุยกับท่านเร็ว ๆ นี้ล่ะครับ  คาดว่าได้รายละเอียดเมื่อไหร่แล้วผมจะมาบอกต่อ

 

สำหรับกลไกควบคุมโรคพืชโดยวิธีธรรมชาติ   มีกลไกยับยั้งโรค 4 ประการ

คือ  1. การแข่งขัน  อาจเป็นการแข่งขันเพื่อแย่งชิงพื้นที่  หรืออาหารในดินบริเวณนั้นของแบคทีเรีย  ซึ่งมีการนำเชื้อไม่ก่อโรคที่เป็นปฏิปักษ์กับเชื้อก่อโรคมาปลูกในบริเวณเพาะ  ทำให้เชื้อโรคพืชไม่สามารถแพร่กระจายได้สูง  เช่นเชื้อจุลินทรีย์ที่สร้างสาร siderophores ที่จะตรึงธาตุเหล็กได้ดีกว่าเชื้อก่อโรค  ทำให้แบคทีเรียก่อโรคอยู่ไม่ได้  โรคในพืชก็จะลดลง  และยังเพิ่มผลผลิตพืชอีกด้วย  หรือในกรณีการสร้างวัคซีนป้องกันโรคใบด่างวงแหวน (ring spots)  โดยปลูกเชื้อสายพันธุ์ไม่รุนแรงแก่มะละกอ  ทำให้มะละกอสร้างภูมิคุ้มกันโรคได้

2. การเป็นปรสิต  หมายถึงเชื้อจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ ที่เข้าไปหาอาหาร  หรืออาศัยอยู่ในเชื้อก่อโรค  เช่น เชื้อรา Trichoderma harzianum  ซึ่งเป็นปรสิตของเชื้อ Rhizoctonia solani  ที่เป็นเชื้อก่อโรค  ทำให้อ่อนแอ  และตายไปในที่สุด

3. การทำลายชีวิต  หมายถึงเชื้อปฏิปักษ์  สร้างสารทุติยภูมิออกมายับยั้งการเจริญ  หรือฆ่าเชื้ออื่น  เช่นที่เราทราบกันดีคือ ราเพนิสซิลเลียม ที่สามารถสร้างสารเพนิสซิลลิน ยับยั้งเชื้อโรคได้อย่างกว้างขวาง  ในปัจจุบันมีการใช้ยาปฏิชีวนะแก่พืช  แต่ยานั้นอยู่ได้ไม่นาน  ก็จะหมดฤทธิ์  และแบคทีเรียก่อโรคก็สามารถพัฒนาตัวเองรอดชีวิตจากยานั้นเมื่อใช้ครั้งต่อไป  เรียกกันว่า เชื้อดื้อยา  เพราะฉะนั้น  การใช้เชื้อที่ยังมีชีวิต  จะเป็นการดีกว่าเพราะสามารถผลิตสารได้ต่อเนื่อง  และพัฒนาตนเองต่อสู้กับเชื้อได้เรื่อย ๆ ทำให้เกิดผลดีในระยะยาว  ไม่จำเป็นต้องคอยเติมเชื้อ  เหมือนสารเคมี

4. การชักนำให้พืชต้านทานโรค  เป็นการนำเชื้อที่อ่อนแอ หรือส่วนหนึ่งของเชื้อก่อโรคไปกระตุ้นให้พืชสร้างภูมิคุ้มกัน  ต้านทานเชื้อก่อโรคได้ในเวลาต่อมา  บางครั้งอาจใช้สารเคมีบางชนิดที่มักจะเป็น signal ในกระบวนการต้านทานโรคมาใช้กระตุ้น  เช่นสารพวก Salicylic acid  INA  หรือที่ผมได้รับคำแนะนำมาอีกตัวคือ BTH (Benzothiadiazole) ที่เคยถูกใช้เหนี่ยวนำความต้านทานโรคในสับปะรด  หรือเชื้อสายพันธุ์ใกล้ชิดเชื้อก่อโรคที่ไม่ก่อให้เกิดโรคมาปลูก

อีกวิธีหนึ่ง  ผมไม่แน่ใจว่าจะเรียกว่าวิธีธรรมชาติดีไหม  ก็คือ วิธีที่ใช้สารสกัดมาจากพืชที่สร้างสารทุติยภูมิเป็นสารพิษ   ที่เราทราบกันดีคือ  สะเดา  นำมาหมักคั้นน้ำ  และฉีดพ่น  สามารถป้องกันแมลงและเชื้อก่อโรคได้เช่นเดียวกัน  แต่มีข้อเสียคือ  จะต้องฉีดพ่นอย่างต่อเนื่อง  ในทุกฤดูกาล  ทุกปี  จึงเป็นวิธีที่น่าสนใจน้อยกว่าการอาศัยกลไกข้างต้น.

จบแล้วครับ สำหรับเรื่องการพิทักษ์พืชในวิธีธรรมชาติ  ในตอนแรก ๆ อาจดูอ่านยากไปนิดนึง  เพราะเป็นความรู้เสมือนเฉพาะทาง  แต่ที่ผมนำมาก็เพื่อที่ว่าจะได้เข้าใจกลไก  เหตุผลบางส่วน  ที่ได้นำเสนอต่อมาในรูปแบบของวิธีควบคุมโรคพืช  ทั้งนี้ข้อมูลส่วนใหญ่นำมาจากหนังสือ การควบคุมโรคพืชโดยวิธีธรรมชาติของอาจารย์นิพนธ์  และส่วนหนึ่งมาจากความคิดเห็น  และประสบการณ์ของผมเอง  สำหรับวิธีโดยละเอียดนั้น  สามารถติดตามอ่านได้ในหนังสือเล่มดังกล่าวครับ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 655 31 มี.ค. 2551 (14:08)
พอดีเพิ่งได้ดูรายการโทรทัศน์ช่องหนึ่งเกี่ยวกับการทำไม้กฤษณา
เขาใช้การเจาะรูแล้วอัดสารบางอย่างเข้าไปในรูนั้น
แล้วเนื้อไม้โดยรอบก็จะกลายเป็นสีดำและเป็นไม้หอมขึ้นมา