Harry Potter & Wizard inheritance!

Harry Potter & Wizard Inheritance
นักวิทยาศาสตร์จากออสเตรเลีย (Royal children hospital, Victoria, Australia) พยายามเอาแฮรี่ พอตเตอร์มาสอนเด็กให้รู้จักพันธุศาสตร์

เพราะเขาบอกว่าจากเนื้อเรื่องของแฮรี่ พอตเตอร์ พ่อมดเป็นชนกลุ่มน้อยที่แอบปะปนอยู่ในกลุ่มมักเกิ้ล(ผู้ไม่มีเวทย์มนต์)

ทีนี้ สิ่งที่น่าสนใจก็คือพ่อมดแม่มดจะเป็นชนชาติใดก็ได้ อาจจะเป็นลูกหลานของผู้วิเศษหรืออาจจะเป็นลูกหลานของพวกมักเกิ้ล หรืออาจจะเป็นลูกครึ่งที่เรียกว่า half blood ก็ได้เช่นกัน

ลองมาดูการวิเคราะห์ของเขากันครับ
เขาว่าคุณสมบัติผู้วิเศษ(Wizarding abitily) จะสืบทอดต่อกันทางพันธุกรรมตามกฎของเมนเดล (บาทหลวงปลูกถั่วอ่ะ)
ทีนี้ ถ้าจำบทเรียนเรื่องเมนเดลกับถั่วลันเตาลือชื่อของแกได้จะรู้ว่าแกใช้สี ลักษณะผิวเมล็ดและลักษณะอื่นๆ ของถั่วของแกในการคิดเกี่ยวกับการถ่ายทอดทางพันธุกรรม

อ้าวแล้วทีนี้ ลักษณะอย่างหนึ่ง (เราเีรียกฟีโนไทป์) ก็ขึ้นกับตำแหน่งบนโครโมโซมที่เรียกว่าอัลลีล
หรือพูดง่ายๆ ก็คือยีนนั่นแหละ

เอาล่ะ ทีนี้พูดกันง่ายๆ ก็คือไอ้เจ้ายีนที่ว่าเนี่ยมันก็มียีนเด่นกับยีนด้อย
คนหนึ่งคนจะมียีนเนี่ยอยู่สองก๊อปปี้ อันนึงมาจากพ่อและอีกอันมาจากแม่
ขอแค่มียีนเด่นแค่ก๊อปปี้เดียว คนนั้นหรือไอ้ตัวนั้นก็จะแสดงลักษณะเด่นออกมา

เอาล่ะ ทีนี้เจ้าคุณสมบัติของผู้วิเศษเนี่ยมันเป็นยีนเด่นหรือยีนด้อยกันครับ?
คำตอบก็คือยีนด้อย

ทำไมล่ะ?

ก็ลองคิดดูสิครับ
ถ้า Wizard allele (W) เป็นถูกข่มด้วยลักษณะเด่นของ Muggle allele (M)

อย่างที่บอกไว้ข้างต้นว่าทุกคนมีสองก๊อปปี้
อันนึงจากสเปิร์มของพ่อ (W or M) และจากไข่ของแม่ (W or M)
เพราะงั้น permutation ที่จะเป็นไปไ้ด้ก็จะมี

W (sperm) + W (egg) = WW
W (egg) + M (sperm) = WM
W (sperm) + M (egg) = WM
M (sperm) + M (egg) = MM

ถ้า M (muggle = dominant หรือยีนเด่น) และ W (wizard = recessive หรือยีนด้อย)
ทั้ง WM และ MM ก็จะกลายเป็นมักเกิ้ลทั้งหมด

ในขณะที่ WW จะกลายเป็นผู้วิเศษ

จากสมมติฐานนี้ จะได้ว่า

Ron Weasley, Neville Longbottom และ Drago Malfoy เป็นพ่อมดเลือดแท้ที่มาจากสายเลือดพ่อมดทั้งหมด
หมายความว่าพ่อแม่ของวิสลีย์ ลองบัตท่อมและมัลฟอย มียีน WW ทั้งหมด เพราะงั้นทั้งสามคนก็เลยมียีนเหมือนกันคือ WW ทั้งหมดเลยกลายเป็นพ่อมด

แฮรี่ ถึงแม้ว่าทั้งพ่อและแม่จะเป็นพ่อมด (WW ทั้งคู่) แต่แม่ของแฮรี่เิกิดในตระกูลของมักเกิ้ล ซึ่งหมายความว่าคุณตาและคุณยายของแฮรี่เป็น WM ทั้งคู่ เพราะงั้นทั้งตาและยายของแฮรี่จึงเป็นมักเกิ้ลในขณะที่คุณแม่ของแฮรี่ได้รับยีนด้อยมาจากทั้งสองคนคือ WW จึงกลายเป็นผู้วิเศษ

เฮอไมโอนี่ ก็อยู่ในกลุ่มเดียวกับแม่ของแฮรี่ซึ่งก็เกิดมาจากมักเกิ้ลเหมือนกัน แต่เป็นมักเกิ้ลที่เป็น WM ทั้งคู่ เฮอไมโอนี่เลยได้ WW มาเลยกลายเป็นผู้วิเศษไป

ทีนี้ ในกรณีของซีมัส เพื่อนอีกคนของแฮรี่ ซึ่งเป็นเลือด half blood มีพ่อแม่เป็น WW และ WM เลยกลายมาเป็นผู้วิเศษเหมือนกัน

แต่ก็มีข้อที่น่าสนใจอย่างเช่น เนวิล ลองบัตท่อมที่ไม่ค่อยจะเก่งในเรื่องของพ่อมดแม่มดเท่าไรทั้งๆ ที่เกิดในตระกูลพ่อมดแม่มดหรือพวก Squib ที่แม้จะเกิดในตระกูลพ่อมดแม่มดแต่ไม่มีึความสามารถของผู้วิเศษอาจจะเกิดจากการกลายพันธุ์ในยีน WW ที่เขามีทำให้สูญเสียหรือทำให้แอคติวิตี้ของยีน (ที่ทำให้เป็นผู้วิเศษ) ลดลงไปก็ได้

ผมอ่านแล้ว นิยมในความคิดของการนำเรื่องราวที่เด็กสนใจมาช่วยทำให้การเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ดีขึ้น
(เมื่อไรครูไทยจะทำได้งี้มั่งเนีย?)

from Jeffrey M. Craig, Renee Dow and MaryAnne Aitken, Harry Potter and the recessive allele Nature 436, 776 (11 August 2005)