ขอความรู้เรื่องราชทินนามหน่อยค่ะ

ขอฝากตัวกับทุกท่านค่ะ

มีเรื่องที่สงสัยอยู่พอสมควรเกี่ยวกับราชทินนามที่ขุนนางจะได้รับต่อท้ายบรรดาศักดิ์ค่ะ อยากได้ความรู้เรื่องนี้มาก


ความคิดเห็นที่ 38

รักในหลวง (Guest)
25 มี.ค. 2554 19:35
  1. ประกาศพระราชบัญญัติ

    ศุภมัศดุ ๑๒๙๘ สุนักขสังวัจฉระ กาลปักษยทัศมีดฤษถีอาทิตยวาร พระบาทสมเดจพระบรมไตรโลกนายกดิลก ผู้เปนเจ้าเกล้าภูวมณฑล
    สกลอาณาจักร อัคบุริโสดมบรมบพิตรพระพุทธิเจ้าอยู่หัว สถิตย ณ พระธินั่งเบญจะรัตนมหาปราสาทโดยบุรพาพิมุข จึ่งเจ้าพญาธรรมา
    ธิบดีศรีรัตนมลเทียรกราบบังคมทูลพระกรรุณาว่า พระอนุชาธิราช พระราชกุมาร พระราชบุตร พระราชนัดดา ท้าวนางพระสนม แลจะไว้ศักดิ์ดั่งฤๅ
    จึ่งพระบาทพระเจ้าอยู่หัวมีพระราชโองการดำรัสตรัสเหนือเกล้าเหนือกระหม่อมสั่งว่า

    (๑. เจ้านาย)

    สมเดจ พระอนุชาธิราช ทรงศักดินา ๒๐๐๐๐ } ลงอาชาตีจำได้แต่ในกรม ถ้ามีกรม นา ๕๐๐๐๐ } ถ้าได้เฉลิมพระราชมลเทียร
    พระเจ้าลูกเธอ ทรงศักดินา ๑๕๐๐๐ นา ๔๐๐๐๐

    ที่มหาอุปะราช ดำรงศักดิ์นา ๑๐๐๐๐๐ ลงอาชาประหารชีวิตรริบราชบาทข้าเฝ้านางกำนัลมิได้

    พระอนุชา นา ๗๐๐๐ } ลงอาชาได้แต่ตีจำ ถ้ามีกรม ทรงศักดินา ๑๕๐๐๐
    พระเจ้าลูกเธอ } นา ๖๐๐๐
    สมเดจพระเจ้าหลานเธอ

    พระเจ้าหลานเธอ นา ๔๐๐๐ ถ้ามีกรม นา ๑๑๐๐๐ ตีจำได้

    (๒. เจ้าราชนิกูล)

    หม่อมเจ้า นา ๑๕๐๐
    เจ้าพิเทหะราชา ๑ เจ้ามหานามราช ๑ } ขี่ช้างค่ายต้นเชือก นา ๑๐๐๐
    เจ้าอนุรุทเทวา ๑ เจ้าราชาไชย ๑
    เจ้าราชศรียศ ๑ เจ้าชาดิเดชะ ๑ } ขี่ช้างคั้มปลายเชือก นา ๘๐๐
    เจ้าพรฎราชา ๑ เจ้ารามคบ ๑
    เจ้าพงศรีหะบาท ๑ เจ้าทศเทพ ๑
    เจ้านเรนราชา ๑ เจ้าเทพราช ๑ } ขี่ม้า ถือศักดิ์นา ๘๐๐
    เจ้านราธิราช ๑ เจ้าเทวาธิราช ๑
    เจ้าราชาอุไทย ๑ เจ้ารามลัก ๑ } (ขี่) โขลงกระบือ นา ๘๐๐
    เจ้าไพชณเทพ ๑ เจ้าอัคะราช ๑
    เจ้าสุรินท ๑ } ถือศักดินา ๘๐๐
    เจ้าอินทราช ๑
    หม่อมราชวงษ นา ๕๐๐
    art47:
    (๓. ท้าวนางพระสนม)

    ท้าววรจัน ที่สมเดจพระพี่เลี้ยง นา ๑๐๐๐
    แม่เจ้า } แลนางท้าวพระสนมเอกทัง ๔ คือท้าว อินสุเรนทร ๑ } นาคละ ๑๐๐๐
    แม่นาง ศรีสุดาจัน ๑
    อินทรเทวี ๑
    ศรีจุลาลักษ ๑
    นางพระสนมสัตรีกำนัล นา ๘๐๐
    สัตรีกำนัลแต่งเครื่องวิเศศ นา ๖๐๐
    ช่าวแม่พระสนมซึ่งยกพระราชทานให้เปนภรรยาผู้มีบำเหนจความชอบ ได้กะชิงคานหาม นามชื่อแม่นาง ท้าว } ให้เอาบันดาศักดิกึ่งนาผัว
    ไทย
    นักพฤธิชรา } ทัง ๔ ท้าว สมศักดิ ๑ } นาคละ ๑๐๐๐
    ฉลองพระโอษฐ โสภา ๑
    ศรีสัจา ๑
    อินสุริยา ๑
    บังคับบังชาบนที่ตัดสีนสำเรจราชการในพระราชสถาน
    แลท้าวธรงกันดาน บังคับบังชาคลัง เงิน } เครื่องทอง ขาว นา ๘๐๐
    ทอง เหลือง
    พรรณผ้า
    พรรณแพร
    ข้างใน ท้าวศรีสัจาได้บังคับบังชาจ่าโขลนทวารบานไพชณตรวจตรา
    หลวงแม่เจ้า นา ๕๐๐ ขึ้นท้าวศรีสัจา
    จ่า ก้อนแก้ว ๑ } ถือศักดิ์นา ๔๐๐
    ก้อนทอง ๑
    ราชภักดี ๑
    ศรีพรม ๑
    นาง ชาวพระคลัง } ถือศักดิ์นาคละ ๓๐๐
    เสมียร
    แลนางเก้าแก่ ถือศักดิ์นาคล ๖๐๐
    นาง ราชยานแห่แหน ๑ } ถือศักดิ์นาคล ๒๐๐
    ใช้กำนัลประจำการ ๑
    ทนายเรือน ๑
    ท้าวได้กะชิงคานหาม นา ๔๐๐
    พนักงานกลาง นา ๒๐๐
    นาง โขลน } นาคล ๘๐
    นายประตู
    นาง เตี้ย ๑ } นาคล ๕๐
    ค่อม ๑
    เทย ๑
    เผือก ๑
    หญิง ตักน้ำ ๑ } นาคล ๒๐
    หามวอ ๑
    ตีนคลัง ๑
    ท้าวอินสุริยา ได้ว่าวิเศศ กลาง }
    นอก
    ท้าว เทพภักดี ของคาว ๑ } วิเศศกลาง ๓ } นาคล ๔๐๐
    ทองพยศ ของหวาน ๑
    ทองกีบม้า ๑
    ยอดมณเฑียร ๑ } วิเศศนอก ๓
    อินกัลยา ๑
    มังศรี ๑
    พระ พี่เลี้ยง } พระอนุชาพระราชกุมารพระราชบุตรีพระราชนัดา นา ๔๐๐
    นางนม
    แล พี่เลี้ยง } ราชบุตรราชนัดา นา ๒๐๐
    นางนม
    art47:
    (๔. ข้าเจ้าต่างกรม)

    สาวใช้ต่างกรม นา ๑๐๐
    หญิงข้าต่างกรมเรือนนอก นา ๕๐
    หญิงไพร่ราพ นา ๑๕
    สมเดจ พระเจ้าลูกเธอ } ศักดินา เจ้ากรม ๘๐๐
    พระเจ้าหลานเธอ ปลัดกรม ๖๐๐
    พระเจ้า ลูกเธอ } ศักดินา เจ้ากรม ๖๐๐
    หลานเธอ ปลัดกรม ๕๐๐
    ขุนต่างกรม นา ๔๐๐
    หมื่นต่างกรม นา ๓๐๐
    นายเวนมหาดเลกฃอเฝ้าต่างกรม นา ๒๐๐
    ปลัดเวร มหาดเลก } ต่างกรม นา ๑๕๐
    ฃอเฝ้า
    มหาดเลกฃอเฝ้าเลวต่างกรม นา ๑๐๐

    (๕. กรมมหาดเลก)

    จะ หมื่นสาระเพชภักดี } ต้นเชือก นาคละ ๑๐๐๐
    หมื่นศรีเสารัก
    จะ หมื่นไวยวรนาด } ปลายเชือก นาคละ ๑๐๐๐
    หมื่นเสมอใจราช
    นายศักดิ นายสิท } นา ๘๐๐
    นายฤทธ นายเดช
    นายจ่าเรด นายจ่ารง } นา ๖๐๐
    นายจ่ายง นายจ่าญวด
    นายกวด นายขัน } นา ๕๐๐
    นายจัน นายจิตร
    นายสนิจ นายเสน่ห } นา ๔๐๐
    นายเลอาวุท นายสุทจินดา
    นายไชยขัน นายษรรวิไชย } นา ๔๐๐
    นายพลพัน นายพลภ่าย
    มหาดเลกเลว นา ๒๐๐

    (๖. มหาอุปราช)

    เจ้าพญามหาอุปราชชาติวรวงษองคภักดีบดินทรสุรินทร
    เดโชไชยมหัยสุริยภักดีแสนอญาธิราช ถือศักดินา ๑๐๐๐๐
    art47:
    (๗. กรมมหาดไท)

    เจ้าพญาจักรีศรีองครักษสมุหะนายกอัคมหาเสนาธิบดีอะไภยพิรีบรากรมภาหุ ถือศักดินา ๑๐๐๐๐ เอกอุราชสีห
    ตราพระราชสีห์ ตราจักร
    ขุนราชนิกุลนิตยภักดี ปลัดทูลฉลอง ถือศักดินา ๑๐๐๐
    หมื่นศรีสหะเทพ ปลัดบาญชีย ถือศักดินา ๘๐๐
    ขุนพินิจอักษร เสมิยรตรา ถือศักดินา ๖๐๐
    ขุนราชพินิจใจ ราชปลัดถือพระธรรมนูน นา ๘๐๐
    ขุนอายาจักร ราชปลัดได้สำรวด นา ๘๐๐
    ขุนบุรินธร ราชปลัดนั่งศาลหลวง นา ๘๐๐
    ขุนเทพอาญา ราชปลัดนั่งศาลราษฎร นา ๘๐๐
    หมื่นแกว่นใจแกล้ว ๑ } หัวหมื่นทลวงฟัน ๔ คน ถือศักดินาคล ๔๐๐
    หมื่นแก้วใจหาร ๑
    หมื่นยงพลภ่าย ๑
    หมื่นย่ายพลแสน ๑
    พันภานณุราช } หัวพัน นาคล ๔๐๐
    พันจันทณุมาท
    พันเภาณุราช
    พันพุทอณุราช
    นายแกว่นคชสาร ๑ } นายเวรมหาดไท ถือศักดินาคล ๒๐๐
    นายชำนาญกระบวน ๑
    นายควรรู้อัฏ ๑
    นายรัดตรวจสรพล ๑
    ขุนราชอาญา สมุบาญชียกรมมหาดไท ถือศักดินา ๘๐๐
    หัวปากฉลอไกรลาด หัวปากญอดเมืองมิ่ง } ๔ คน นาคละ ๒๐๐
    หัวปากกรุงจอมเมือง หัวปากบุญชู
    หลวงมหาอำมาตยาธิบดีพิรียะภาหะ มหาดไทฝ่ายเหนือ นา ๓๐๐๐
    หลวงราชเสนา ปลัดทูลฉลอง นา ๘๐๐
    หมื่นศรีเสนา ปลัดบาญชีย นา ๕๐๐
    หมื่นชำนิคชสาร } นาคล ๔๐๐
    หมื่นชำนาญมรรคา
    หมื่นดุรงคพิทัก
    หมื่นรักษณรา
    พันอะนาปะทาน เวนช้าง ๑ } หัวพันมหาดไทนอก นาคล ๒๐๐
    พันสุกคลราช เวนคล ๑
    พันพิศณุราช เวนม้า ๑
    พันวิจรจักร เวนทาง ๑
    หลวงจ่าแสนบดีศรีบริบาล เจ้ากรมมหาดไทฝ่ายภะลำภัง นา ๒๔๐๐
    ขุนสุริยามาต ปลัดขวา นา ๖๐๐
    ขุนกะเชนทรามาตย ปลัดซ้าย นา ๖๐๐
    หมื่นจันทรามาต นา ๔๐๐
    หลวงวาสุเทพ เจ้ากรมมหาดไทตำรวจภูธร นา ๑๐๐๐
    ขุนพิศลูแสน ปลัดขวา ถือศักดินา ๖๐๐
    ขุนเพชอินทรา ปลัดซ้าย ถือศักดินา ๖๐๐
    หลวงเพชลูเทพ เจ้ากรมมหาดไทตำรวจภูบาล นา ๑๐๐๐
    ขุนมหาพิไชย ปลัดขวา ถือศักดินา ๖๐๐
    ขุนแผลงสท้าน ปลัดซ้าย ถือศักดินา ๖๐๐
    หลวงเสนาภักดี นา ๘๐๐
    หลวงอนุชิดพิทัก นา ๘๐๐
    หลวงอนุรักผู้เบศ นา ๘๐๐
    เกนเมืองรั้ง เมืองนนทราชธานี ๑ } นาคล ๔๐๐
    เมืองอุไทยธานี ๑
    เมืองยศสุนธร ๑
    เมืองเทพราชธานี ๑
    หมื่นชำนาญ นายกองช่างเลื่อย นา ๒๐๐
    หมื่นอิน นายกองช่างก่อ นา ๒๐๐
    วันศุกร์ แรม ๙ คำ เดือน ๗ ปีระกานักสัตวอรรฐศก ด้วยพระศรีมะโหสถรับราชโองการใส่เกล้าฯ สั่งว่า คนเรวเดิรตราในกรมมหาดไทย
    พระราชทานชื่อไว้เปนคนใน้ย
    พันจบเมืองท้าว ๑ พันท้าวไกรจัก ๑ นาคล ๒๐๐
    นายรีบเรวรวด ๑ นายยวดเทียมลม ๑ } ๒๐ คน นาคล ๑๕๐
    นายฝ่ายใจคิด ๑ นายจิตรใจดน ๑
    นายผนองเวหาศ ๑ นายผาดเวหา ๑
    นายลิวแล่นลัด ๑ นายทัดเทียมลม ๑
    นายสุดสากล ๑ นายดลสาคร ๑
    นายชำนิหะณุมาร ๑ นายชำนาญไวยราบ ๑
    นายเที่ยวทุกด้าว ๑ นายท้าวทุกแดน ๑
    นายสวัสดิ์เมืองแมน ๑ นายแสนเมืองจบ ๑
    นายตรลอดไตรภพ ๑ นายตรหลบเวหา ๑
    นายสุดแดนฟ้า ๑ นายล่าแดนดิน ๑
    ขุนสุวรรณพิจิตร จางวางกรมมหรสพ นา ๔๐๐
    ขุนแก้ว เจ้ากรมขวา } นาคล ๓๐๐
    ขุนทอง เจ้ากรมซ้าย
    หมื่น ทิพ } เกรียด พนักงานหนัง นาคล ๒๐๐
    เทพ
    ราม
    จิตร
    อินท
    ขุนทหารวิเศศ เหิน } ไม้ต่ำสูง นาคล ๒๐๐
    หมื่นเหินเวหา เหาะ
    หมื่นช่าง ดอกไม้เพลิง นาคล ๒๐๐
    พันช่าง นาคล ๑๐๐
    ช่างเลว นาคล ๕๐
    ขุนไฉนยไพเราะห์ พนักงานปี่พาท นา ๒๐๐
    นายวงสี่คน นาคล ๕๐
    เลว นาคล ๓๐
    หมื่นเสนาะภูบาล เจ้ากรมลครขวา } นาคล ๔๐๐
    หมื่นโวหารพิรมย เจ้ากรมลครซ้าย
    นายโรง นา ๒๐๐
    ยืนเครื่องรอง } นาคล ๑๐๐
    นางเอก
    ยืนเครื่องเลว } นาคล ๘๐
    นางเลว
    จำอวด นา ๕๐
    art47:
    (๘. กรมพระนครบาล)

    พญายมราชอินทราธิบดีศรีวิไชยบริรักโลกากรทัณทะราธรกรมพระนครบาลบดี
    อะไภยพิริยบรากรมภาหุ ใช้ตรา (พระยมราช) ขี่สิงห์ มือขวาถือพระขรรค } ถือศักดินา ๑๐๐๐๐
    มือซ้ายถือพวงดอกไม้
    ขุนเพชปานี ปลัดทูลฉลอง นา ๑๐๐๐
    ขุนเพชดา ราชปลัด นา ๑๐๐๐
    ขุนงำเมือง นั่งศาล นา ๘๐๐
    ขุนพัศดี ซ้าย } ปลัดตรวจคุก นาคล ๘๐๐
    ขวา
    ขุนสาระวัด สำรับตรวจผู้ร้าย นา ๕๐๐
    ตรวจขวา ได้ตรวจความมีคู่ นา ๒๐๐
    หลวงอินทราบดีศรีราชรองเมือง เจ้ากรมกองกระเวนขวา นา ๑๐๐๐
    ขุนหมื่นกองกระเวน ในกรุง ขุนยิสารบุรีย นา ๔๐๐ } ๔ } ขุน ๔ คน นาคล ๔๐๐
    หมื่นยิสารบุรีย นา ๓๐๐ หมื่น ๔ คน นาคล ๓๐๐
    ขุนวิจารภูธร นา ๔๐๐
    หมื่นวิจารภูธร นา ๓๐๐
    นอกกรุง ขุนจำนงบุรีย นา ๔๐๐ } ๔
    หมื่นจำนงบุรีย นา ๓๐๐
    ขุนละคอรภักดี นา ๔๐๐
    หมื่นละคอรภักดี นา ๓๐๐
    ขุนเทพลู เจ้ากรมกองกระเวนซ้าย นา ๑๐๐๐
    กองกระเวน ในกรุง ขุนภักดีผู้ดล นา ๔๐๐ } ๔ } ขุน ๔ คน นาคล ๔๐๐
    หมื่นภักดีผู้ดล นา ๓๐๐ หมื่น ๔ คน นาคล ๓๐๐
    ขุนกระเวนรักษา นา ๔๐๐
    หมื่นกระเวนรักษา นา ๓๐๐
    นอกกรุง ขุนไชยบุรีบาล นา ๔๐๐ } ๔
    หมื่นไชยบุรีบาล นา ๓๐๐
    ขุนแผ้วผู้ดล นา ๔๐๐
    หมื่นแผ้วผู้ดล นา ๓๐๐
    ที่วิเศศ ๔ ขุนกลาง นา ๔๐๐
    หมื่นวิเศศ นา ๔๐๐
    หมื่นสนิจ นา ๓๐๐
    หมื่นฉณะ นา ๓๐๐
    นายบโทน ๓ หมื่นจ่า นา ๒๐๐
    พันจ่า นา ๑๐๐
    หัวสิบ นา ๕๐
    หมื่นนาฎ นา ๒๐๐
    พันนาฎ นา ๑๐๐
    หัวสิบ นา ๕๐
    ประแดงจัน เสมียรตรา นา ๖๐๐
    ขุนเทพณราย สมุบาญชีย ได้เรียกส่วย หัวเมือง } จ่ายการโยธา นาคล ๖๐๐
    แขวงจังหวัด
    ขุนทราบาล } ๔ คน นา ๕๐๐
    ขุนโลกบาล นา ๕๐๐
    ขุนนระบาล นา ๕๐๐
    ขุนธระนิบาล นา ๕๐๐
    ทำมรงถือตรา นาคล ๓๐๐
    art47:
    (๙.กรมนา)

    ออกญาพลเทพราชเสนาบดีศรีไชยนพรัตนกระเสตราธิบดี อภัยพิรีบรากรมภาหุ
    ได้ใช้ตรา ๙ ดวง ถือศักดินา ๑๐๐๐๐
    หลวงประชาชีพ ราชปลัดทูลฉลอง นา ๑๐๐๐
    ขุนทิพโภชน กันดานนากลาง ถือศักดินา ๖๐๐
    ขุนวิสุทโภชน บำเรอหะศักหลังฏีกาให้จ่าย นา ๔๐๐
    ขุนราชกรมตำรา เขียนเฉียง นา ๖๐๐
    ขุนโภชนชากร ขะระนิราชการ ปลัดนั่งศาล นา ๘๐๐
    หมื่นทิพรักษา } นาคล ๔๐๐
    หมื่นเทพรักษา
    หลวงทะนาบดี ศรีพัทคะเนศร นา ๘๐๐
    หมื่นทิพโภชน์ } ปลัด นาคล ๔๐๐
    หมื่นอัคะเนศร
    หมื่นรัตทิพ หมื่นรัตเทพ ๒ คล นาคล ๔๐๐
    ขุนนานาถ สมุบาญชีย นา ๖๐๐
    ขุนสำเรจ์ ศักหลังฎีกา นา ๘๐๐
    ขุนโคกระวินพิทธี } จ่าย นม } นาคล ๖๐๐
    ขุนราชประกาศร เนย
    หมื่นเทพพิทัก นา ๕๐๐
    หมื่นสวัสดิโชดิ นา ๕๐๐
    หมื่นรุทอักษร เสมียรตรา นา ๖๐๐
    เสมียรธำมะนา เขียนกฏหมาย นา ๔๐๐
    หลวงพิพิทสาลี เจ้ากรมฉาง
    ขุนเทพโกษา บาญชียกลาง นา ๖๐๐
    ขุนชะนา จ่ายเข้าเปลือก นา ๖๐๐
    ขุนวิสุทโภชน เข้าต้น นา ๖๐๐
    หมื่นโภชนวิสุท ศักหลังฏีกา นา ๔๐๐
    หมื่นเทพ สมุบาญชีย นา ๖๐๐
    หมื่นศรีทิพโภชน สำหรับเข้าสาร นา ๔๐๐
    ขุนไกรรักษา ได้จ่ายงา นา ๖๐๐
    หมื่นยศรักษา ได้จ่ายหนัง นา ๔๐๐
    หมื่นกระเศรฐ พะนักงานลำเลียง นา ๔๐๐
    หมื่นโภชน์ชากร นั่งสาร นา ๔๐๐
    หัวพัน ได้เรียกเข้า นา ๒๐๐
    หมื่นราชกันตำรา เสมียรปลงกฏเข้า นา ๓๐๐
    หัวปาก แจกกฏหมาย นา ๒๐๐
    art47:
    (๑๐.กรมพระคลัง)

    ออกพญาศรีธรรมราชเดชะชาติอำมาตยานุชิตพิพิทรัตนราชโกษาธิบดีอะภัยพิรียบรากรมภาหุ
    ตราบัวแก้ว ถือศักดินา ๑๐๐๐๐
    พระพิพัทโกษา ราชปลัดทูลฉลอง นา ๑๐๐๐
    ขุนพินิจใจราช ปลัดนั่งสาร นา ๘๐๐
    ขุนรักษาสมบัติ จำบำเรอห์ศักหลังฎีกาให้จ่าย นา ๘๐๐
    ขุนราชอากร ขอนิจราชการ บาญชียกลาง นา ๘๐๐
    ขุนเทพราช สมุหะอากร นา ๖๐๐
    ขุนยิสารทรัพยากร สมุบาญชีย นา ๖๐๐
    ขุนทิพโกษา นา ๘๐๐
    ขุนทณรัต ได้แจกเบี้ยหวัด นา ๖๐๐
    ขุนหมื่นขึ้นขุนศรีราชอากร ๘ คน นาคล ๓๐๐
    ขุนหมื่นขึ้นแก่ขุนเทพราช ๑๓ คน นาคล ๓๐๐
    ขุนสมบัดบดี กลองชะนะสุด ขุนหมื่น ๔ คน นาคล ๖๐๐
    ขุนแก้วอายัด ทะนายโกษา นา ๖๐๐
    ขุนอักษร เสมียรตรา นา ๖๐๐
    พระจุลาราชมนตรี เจ้ากรมท่าขวา นา ๑๔๐๐
    ขุนราชเศรษฐี ปลัด ได้ว่าแขกประเทศฉวามลายูอังกฤษ นา ๘๐๐
    หลวงราชมนตรี เจ้าท่า ได้ว่าแขกประเทษอังกฤษญวนฝรั่ง นา ๘๐๐
    หมื่นพินิจวาที } ล่าม ๔ คน นาคล ๓๐๐
    หมื่นศรีทรงภาษา
    หมื่นสัจวาที
    หมื่นสำเรจ์วาที
    หมื่นทิพวาจา } ล่ามอังกฤษ ๒ คน นาคล ๓๐๐
    หมื่นเทพวาจา
    หลวงนนทเกษ เจ้าท่า ได้ว่าพราหมณ์เทษ นา ๘๐๐
    หมื่นสัจะวาจา } ล่าม ๒ คน นาคล ๓๐๐
    หมื่นสัจวาที
    art47:
    หลวงโชดึกราชเศรษฐี เจ้ากรมท่าซ้าย ถือศักดินา ๑๔๐๐
    หลวงเทพภักดี เจ้าท่า ได้ว่าวิลันดา นา ๖๐๐
    ขุนท่องสื่อ } จีนล่ามนายอำเพอ นา ๖๐๐
    ขุนท่องสมุท
    ขุนวรวาที ล่ามฝรั่งเศศ นา ๓๐๐
    ขุนราชาวะดี } ล่ามกะปิตัน นา ๓๐๐
    ขุนรักษาสมุท
    ขุนวิสุทสาคร ล่ามแปลนายสำเภาปากนำ นา ๔๐๐
    นายเรือปาก ๔ วาขึ้นไป } นา ๔๐๐
    จีนแขกฝรั่งอังกฤษสำเภาใหญ่
    นายเรือปากกว้าง ๓ วาเศศ นา ๒๐๐
    จุ่นจู๊ นายสำเภา นา ๔๐๐
    ต้นหน ดูทาง } สำเภา ใหญ่ } นา ๒๐๐
    ล้าต้า บาญชียใหญ่ น้อย ๑๐๐
    ปั๋นจู ซ่อมแปลงสำเภา } นาคล ๘๐
    ใต้ก๋ง ซ้าย } ๒ นายท้าย
    ขวา
    ชินเตงเถา ซ้าย } ๒ บาญชียกลาง } นา ๕๐
    ขวา
    อาปั๋น กระโดงกลาง
    จงกว้า ใช้คนทังนั้น
    เต๊กข้อ ได้ว่าระวางบันทุก
    อากึ่ง ช่างไม้สำเภา
    เอียวก๋ง บูชาพระ } นา ๓๐
    ตั้วเลียว ว่าสายเลียวกับเสาท้าย
    สำปั้น กับเสาหน้า
    ชมภู่
    เท่าเต้ง ว่าสมอ
    ฮู้เตี้ยว ทอดดิ่ง
    อิดเซี่ยร } ลด } นา ๒๕
    ยิ่เซียร
    สามเซี่ยร
    จับกะเถา กวาดสำเภา
    เบ๊ยปั้น จ่ายกับเข้า
    ชินเต๋ง ๑๘ คน ทนายจุ่นจู๊ ล้าต้า ปั๋นจู
    นายรอง ๗ คน ได้รวางคนละ ๑๖
    พระศรีพิพัทรัตนะโกษา กรมพระคลังสินค้า นา ๓๐๐๐
    หลวงรัตนโกษา นา ๘๐๐
    ขุนพิบูลสมบัติ นา ๖๐๐
    ขุนสวัสดิโกษา นา ๖๐๐
    หมื่นสมบัดบดี นา ๓๐๐
    หมื่นทณรัตน นา ๓๐๐
    ขุนคลัง } เจ้ากรมคลังป่าจาก ถือศักดินา ๖๐๐
    ขุนศรีคงยศ
    หมื่นพิทักนาวา ปลัดกรม นา ๔๐๐
    ขุนวิสูทสมบัด เจ้ากรมคลังวังไช นา ๖๐๐
    หมื่นพิบูรรสมบัติ } ปลัดกรม นาคล ๔๐๐
    หมื่นไชนาวา

    ออกพญาธารมาธิบดีศรีวิริยพงษวงษภักดีบดินทรเดโชไชยมะไหยสุริยาธิบดีศรีรัตนมลเทียรบาล
    อัคะมหาเสนาธิบดีอภัยพิรีบรากรมภาหุ นา ๑๐๐๐๐
    หลวงบำเรอภักดิ นา ๑๐๐๐
    หลวงรักษมณเฑียร นา ๑๐๐๐
    จะหมื่นจงรักษาองค พระตำรวจวังซ้าย นา ๘๐๐
    จะหมื่นจงภักดีองค พระตำรวจวังขวา นา ๘๐๐
    นายประภาษมณเฑียร } ปลัดวัง นาคล ๖๐๐
    นายเสถียรรักษา
    ประแดงก้อนทองขวา } นา ๔๐๐
    ประแดงเกยดาบซ้าย
    นายจันมณเฑียร } ๑๒ คน นาคล ๔๐๐
    นายศรีเถียรภักดี
    นายยี่สาร
    นายจำเรียรภักดี
    นายพิบูรรบริบาล
    นายพิมารบริรัก
    นายรัศบรรยง
    นายจำนงภักดี
    นายชำนิบริบาล
    นายชำนาญมณเฑียร
    นายสวัสดิภักดี
    นายสวรรภักดี
    ขุนยศเสสะวะราช สมุบาญชีย นา ๖๐๐
    ขุนศรีราชบุตร ศาลมรฎก ๑ ขุนอินอาชญา วัง ๑ } ๔ คน นาคล ๘๐๐
    ขุนพรหมสุภา นครบาลวัง ๑ ขุนเทพสุภา แพ่งวัง ๑
    ขุนอักษร เสมียรตรา นา ๖๐๐
    หลวงรัตนากร เจ้ากรมชาวที่พระบรรทม นา ๑๐๐๐
    ชาวที่พระบันทม ขุนอนุรักราชา ๑ ขุนศรีราชอาศ ๑ ปลัดกรม ๒ คน นาคล ๖๐๐
    หมื่นในกรมชาวที่ นาคล ๔๐๐
    กำนันที่พระบันทม นาคล ๒๐๐
    หลวงพิพิทมณเฑียร เจ้ากรมเฝ้าพระที่นั่ง นา ๔๐๐
    ขุนพิมารมลเฑียร ปลัดกรม นา ๓๐๐
    หมื่นในกรม นา ๒๐๐
    art47:
    ออกพระราชฤทธานนพะหลภักดีศรีรัตนมณเฑียรบาล วังนอก นา ๓๐๐๐
    ออกพระนนทเสนเสนาบดีศรีรัตนะมณเฑียรบาล วังนอก นา ๓๐๐๐
    ขุนทิพไพชณ ๑ } ปลัดวังนอก นาคล ๖๐๐
    ขุนสกลมณเฑียร ๑
    หมื่นสกลพิมาน ๑
    หมื่นภักดิบรรยง ๑
    หมื่นจำนงรักษา ๑
    ขุนจันพิมาร ชาวท่อ ๑ } นา ๖๐๐
    ชาวอ่าง ๑
    ขุนกำแพงบุรี } การขาดกวาดหนามในพระราชวัง นา ๖๐๐
    ขุนศรีวังราช
    หมื่นทิวาวิต นา ๔๐๐
    พันทิวา } นาคล ๒๐๐
    พันทำมะรักษา
    ขุนราชพิมาร เจ้ากรมพระอุภิรมราทยาน นา ๑๐๐๐
    พันเงิน } คุมเครื่องแต่งเครื่อง นา ๓๐๐
    พันทอง
    ขุนศรีสยุมอพร ชาวน้ำสรง นา ๖๐๐
    หมื่นสุคนธ พะนักงานพระสุคนธ นา ๔๐๐
    หมื่นเทพสี } ชาวเสื่อ นา ๔๐๐
    หมื่นจักภักดี
    หมื่นจิตรพัท } ชาวม่าน นา ๔๐๐
    หมื่นราชมงคล
    หมื่นราชพิจิตร ชาวเบาะ } นาคล ๔๐๐
    หมื่นยศไสยาศน์ ชาวพรม
    หลวงมหามณเฑียร เจ้ากรมแสงสรรพยุทพลับพลาไชย นา ๑๐๐๐
    ขุนวิเศศ ปลัดกรม นา ๘๐๐
    หมื่นราชประสาท } ชาวพระพลับพลาไชย นาคล ๔๐๐
    หมื่นราชประการ
    หมื่นพิมานมงคล
    หมื่นนนทคฤ
    ขุนแสงสาระภาท } ชาวพระแสงสรรพยุท ๖ คน นาคล ๕๐๐
    ขุนแสงเบญจาวุธ
    ขุนแสงสาภะยุท
    ขุนแสงศรีอาวุธ
    ขุนยุทยาตรา
    ขุนคชนาถภักดี
    หมื่นขันไชศรี } นาคล ๔๐๐
    หมื่นสิทธิรัก
    หมื่นทาธรยุท
    ขุนพัทธาพอน } ชาวไหม นาคล ๕๐๐
    ขุนสุนธรโกไสย
    ขุนพง } ข้าพระเทพบิดอร นาคล ๖๐๐
    ขุนบาล
    ขุนทินบรรณาการ } สวดคำหลวง นาคล ๖๐๐
    ขุนทานธารกำนัล
    art47:
    ขุนอินอัคเนศวร เจ้ากรมฉางเข้าบาตร นา ๑๖๐๐
    ขุนเทพจุลา ปลัดกรม นา ๖๐๐
    หมื่นโภชน์สมบัติ พนักงานจ่ายเข้า นา ๔๐๐
    พันพิทักทิวา } ราชมัน นา ๒๐๐
    พันรักษาราตรี
    ตำรวจวังใช้ ซ้าย ๖ } ๑๒ คน นาคล ๑๐๐
    ขวา ๖
    ตำรวจเวนบาญชีย ซ้าย ๔ } ๘ คน นาคล ๑๐๐
    ขวา ๔
    พระราชนุชิด เจ้ากรมสวนหลวง ขึ้นกรมวัง นา ๖๐๐
    หมื่ยทิพผล } นาคล ๒๐๐
    หมื่นทิพอุทยาน
    พระธรรมเสนา เจ้ากรมข้าพระ นา ๓๐๐๐
    ขุนทิพมลเทียร } ปลัด ขวา นาคล ๖๐๐
    ขุนเทพมลเทียร ซ้าย
    นายหัวสิบ ข้าพระ นา ๕๐
    art47:
    (๑๒. กรมธรรมการ)

    ออกญาพระเสดจ์สุเรนทราธิบดีศรีสุภะราชพิรียภาหุ ถือศักดินา ๑๐๐๐๐
    ขุนธรรมเสนา ราชปลัดทูลฉลอง นา ๘๐๐
    ขุนศรีปชานนท ปลัดนั่งสาร นา ๖๐๐
    ขุนในกรม นา ๓๐๐
    หมื่นในกรม นา ๒๐๐
    เลวในกรมธรรมการ นา ๘๐
    หลวงธรรมรักษา เจ้ากรมสังกะรี นา ๑๐๐๐
    ขุนธรรมาธิบดี ราชปลัดทูลฉลอง นา ๖๐๐
    ขุนศรีธรรมลังกา ปลัดนั่งสาร นา ๔๐๐
    หมื่นในกรมสังกรี นาคล ๒๐๐
    ขุนพรมภักดีศรีธรรมการ สมุบาญชีย นา ๒๐
    เลวในกรมสังกรี นาคล ๘๐
    ออกพระศรีมะโนราชภักดีศรีปลัยวัล } ขันที นา ๑๐๐๐
    หลวงราชาชานภักดี นา ๕๐๐
    ปลัดจ่านุชิด ปลัดพิพิท ปลัดมระกฏ ขันที
    หลวงศรีมโนราชภักดีศรีองคเทพ รักษาองค ขันที } ๒ คน นาคล ๑๐๐๐
    หลวงเทพชำนาญภักดีศรีเทพรักษา องครักษ ขันที
    art47:
    (๑๓. กรมพระแสงปืน)

    ออกญาอะไภยสุระเพลิง จางวางขวา นา ๑๒๐๐
    ออกญาดำเกิง จางวางซ้าย นา ๑๒๐๐
    หลวงอัคเนษร เจ้ากรมขวา นา ๑๐๐๐
    หลวงษรสำแดง เจ้ากรมซ้าย นา ๑๐๐๐
    หมื่น ก่งษร } ปลัดกรม ขวา } นาคล ๖๐๐
    ก่งศิล ซ้าย
    ขุนจำนงษรสิทธ ซ้าย ๑ ขุนพินิจษรศักดิ ขวา ๑ } ๔ บาญชียกลาง นาคล ๖๐๐
    ขุนราชสาตร ซ้าย ๑ ขุนอาจอาวุธ ขวา ๑
    ขุนเสน่ห์ษรชิด } นายเวรกำนัน นาคล ๔๐๐
    ขุนเสน่ห์อาวุธ
    หมื่นณรงคพินาศ ๑ } ๖ คน นายเวรกำนัน นาคล ๓๐๐
    หมื่นอาจรณฤทธ ๑
    หมื่นสิทธิสังหาร ๑
    หมื่นชำนาญอัคนี ๑
    หมื่นศรีษรศักดิ ๑
    หมื่นไกรษรยุท ๑
    กำนันพระแสงปืน ๑๒ คน นาคล ๒๐๐
    ขุน } ทนายเลือกปืน ๒ } นาคล ๔๐๐
    หมื่น ๑๖ ๒๐๐
    พันทนายเลือกปืน ๙๘ คน นาคล ๑๐๐
    นายพโรง ๔ คน นาคล ๑๐๐
    ขุนสารวัด สมุบาญชีย นา ๓๐๐
    หมื่นภักดี ประแดง นา ๒๐๐
    หลวงวิเศศ จางวางกรมช่างปืน นา ๔๐๐
    ขุนช่างปืนในกรม ๓ คน นา ๓๐๐
    หมื่นช่างในกรม ๕ คน นา ๒๐๐
    หัวสิบในกรมช่างปืน ๒๙ คน นา ๕๐
    ช่างเลว นา ๕๐
    (๑๔. กรมเครื่องต้น)

    พระอุไทยธรรม์ เจ้ากรม ศักดินา ๕๐๐๐
    หลวงราชโกษา ปลัดทูลฉลอง นา ๑๐๐๐
    หลวงทิพรักษา ปลัดเครื่องต้น นา ๘๐๐
    ขุนราชวงษา } พนักงานเครื่องเบดเสรจ์ } นาคล ๖๐๐
    ขุนราชาพิมล
    ขุนพิพัทภูษิต } พนักงานพระ ภูษา }
    ขุนพิพิทภูษา มาลา
    หมื่นทิพสมบัด } นาคล ๔๐๐
    หมื่นราชสมบัด
    หมื่นทณทิพสมุบาญชีย
    ประแดงราชภักดี นา ๓๐๐
    กำนัลพระ ภูษา } นาคล ๒๐๐
    มาลา
    หมื่นนายพโรง นา ๒๐๐
    นายพโรง } นาคล ๑๐๐
    เลว
    ขุนวรรณกาษา } พนักงานสอดศรีเครื่องต้น นาคล ๔๐๐
    ขุนประชาเทพ
    หมื่นวรรณาพิจิตร พนักงานย้อมศรีเครื่องต้น นา ๓๐๐
    หมื่นวิจิตรสำอาง พนักงานพระสาง นา ๓๐๐
    หมื่นสุคนธ ปลัดเจ้ากรม พนักงานพระสุคนธมุรธาภิเศก นา ๓๐๐
    หมื่นบุญ } รองพนักงานพระสุคนธ นา ๓๐๐
    หมื่นชุม
    หมื่นเทพรศ พนักงานกลั่นน้ำมัน นา ๒๐๐
    ขุนจิตรทราพอน เจ้ากรมช่างสะนะ นา ๘๐๐
    หมื่นไชยาพอน นา ๖๐๐
    หมื่นจิตรพัตรา } ช่างสะนะ ๖ คน นา ๒๐๐
    หมื่นภูษาสาร
    หมื่นโกษาพิจิตร
    หมื่นพิพิทสาฎก
    หมื่นกาสิกพัตร
    หมื่นรัตกำพล
    เลว นา ๕๐
    หมื่นชำนาญโกไสย นา ๘๐๐
    จีนช่างสะนะ หมื่นพิมลภูษิต } นา ๖๐๐
    หมื่นชำระภูษิต
    นายเวระกู่ } ช่างชุนพราหมเทษ นาคล ๕๐
    นายครุป่า
    นายประหม่านันตี่
    นายเอระกะปี
    ขุนสำเรจพระขรรค } เจ้ากรมพระแสงต้น ขวา } นาคล ๘๐๐
    ขุนสรรพาวุทธ ซ้าย
    หมื่นทิพสุคนธ } ปลัดกรมแสงต้น ขวา } นาคล ๖๐๐
    หมื่นทณะเทพ ซ้าย
    หมื่นช่างในกรม พนักงานพระแสงต้น นา ๒๐๐
    นายพกำนันพระแสงต้น นาคล ๒๐๐
    เลวในกรมพระแสงต้น นาคล ๕๐
    art47:
    (๑๕. กรมพระสนม)

    ออกพระอินทราทิตพิพิทราชรักษา สมุหะพระสนมซ้าย นา ๓๐๐๐
    ขุนราชบำเรอห์ ปลัดกรม นา ๘๐๐
    หมื่นตูมใจอาจ } นาคล ๖๐๐
    หมื่นฟาดเพลิงล่า
    นายบุญภักดี } นาคล ๔๐๐
    นายมีใจภัก
    หมื่นสกลณรา สมุบาญชีย นา ๖๐๐
    ออกพระจันทราทิตพิพิธราชรักษา สมุหะพระสนมขวา นา ๓๐๐๐
    ขุนรักษานาถ ปลัดกรม นา ๘๐๐
    หมื่นโจมสงคราม } นาคล ๖๐๐
    หมื่นตามใจไทย
    นายสวัสดิภักดี } นาคล ๔๐๐
    นายสีนักสัตว
    หมื่นฉะนานัน สมุบาญชีย นา ๖๐๐

    (๑๖. เศรษฐี)

    พระเนาวรัชโชดธิบดินทรธรรมธาเศรษฐีซ้าย นา ๓๐๐๐
    หลวงอินทมูลบาทเศรษฐี นา ๑๖๐๐
    ขุนพิบูรรณสมบัติเศรษฐี } ๔ คน นา ๖๐๐
    ขุนไชยภักดีเศรษฐี
    ขุนชะดินวิวันเศรษฐี
    ขุนโภชภานิชเศรษฐี
    พระศรีวิโรทเศรษฐี } ขวา นาคล ๑๖๐๐
    พระศรีธรรมบาลเศรษฐี
    ขุนพินิจใจเศรษฐี } ๓ คน



ความคิดเห็นที่ 23

ประชาชน
4 ต.ค. 2548 17:49
  1. ส่วนตำแหน่งในพระไอยการนาพลเรือนฯ ที่มีศักดินา 5,000 ไร่มี 21 ตำแหน่งครับ เป็นทั้งเจ้าเมืองชั้นตรี และเจ้ากรมในส่วนกลาง บรรดาศักดิ์ที่ปรากฎในทำเนียบมีทั้งออกญา และพระ เข้าใจว่าบรรดาศักดิ์นั้นเลื่อนได้ และมีความสำคัญน้อยกว่าศักดินา เพราะมีพระยาที่ศักดินาไม่ถึง 1000 ก็มี



    1. ออกญาศรีสุริยะราชาไชยอภัยพิรียภาหะ เจ้าเมืองพิชัย

    2. ออกญาเทพาธิบดีศรีรณรงค์ฤาไชยอภัยพิรียภาะ เจ้าเมืองพิจิตร

    3. ออกญาไกรเพชรรัตนสงครามรามภักดีพิรียภาหะ เจ้า เมืองนครสวรรค์

    4. ออกญาแก้วเการพยพิไชยภักดีบดินทรเดโชไชยอภัยพิรียะภาหะ เจ้าเมืองพัทลุง

    5. ออกญาเคางะทราธิบดีศรีสุรัตวลุมหนัก เจ้าเมืองชุมพร

    6. ออกพระไชยธิบดีรณรงค์ฤาไชยอภัยพิรียะภาหะ เจ้าเมืองจันทบูรณ์

    7. ออกพระวิชิตภักดีศรีพิไชยสงคราม เจ้าเมืองไชยา

    8. พระอุไทยธรรม เจ้ากรมภูษามาลา

    9. ออกพระราชสุภาวดี ศรีสจะเทพณรายสมุหะมาตยาธิบดีศรีสุเรนทราเมศวร เจ้ากรมพระสุรัสวดีกลาง

    10. พระพิชัยสงคราม เจ้ากรมอาสาซ้าย

    11. พระรามคำแหง เจ้ากรมอาสาขวา

    12. พระพิชัยรณฤทธิ เจ้ากรมเขนทองขวา

    13. พระวิชิตรณรงค์ เจ้ากรมเขนทองซ้าย

    14. พระเพทราชาธิบดีศรีสุริยาภิชาติสุริยวงษ์องคสมุหะ สมุหะพระคชบาลจางวางขวา

    15. พระสุรินทราราชาธิบดีศรีสุริยศักดิ์ สมุหะพระคชบาลจางวางซ้าย

    16. พระเพชรพิไชย จางวาง กรมล้อมพระราชวัง

    17. พระราชครูพระครูพิเชดษรราชธิบดีศรีษรคม พราหมน์

    18. พระธรรมสาตรโหระดาจารยปลัดมหิธร พราหมน์

    19. พระราชครูพระครูพิรามราชสุภาวดีตรีเวทจุทามะณีศรีบรมหงษ์ ปุโรหิต

    20. พระราชภักดีศรีรัตนราชสมบัติพิริยภาหะ เจ้ากรมพระคลังมหาสมบัติ

    21. ออกพระศรีภูริยปรีชาราชเสนาบดีศรีสารลักษณ เจ้ากรมอาลักษณ์



ความคิดเห็นที่ 12

ประชาชน
4 ต.ค. 2548 14:17
  1. ตำแหน่งสูงสุดของขุนนางที่เห็นในพระไอยการตแหน่งนาพลเรือน นาทหารหัวเมืองคือ



    -เจ้าพระยามหาอุปราช ชาติวรวงษองครักษ์ภักดีบดินทร แสนอญาธิราช ศักดินา 10,000



    ที่เคยอ่านพบมีในรัชสมัยของ พระเจ้าบรมโกศ แต่ผมจำราชทินนามไม่ได้แล้ว แต่จำได้ว่า เมื่อครั้งมีการต่อสู้แย่งชิงราชสมบัติกัน มีทหารเอกของพระเจ้าบรมโกศ ออกไปรบกับพระธนบุรีทหารของฝ่ายตรงข้ามจนชนะได้นับ แต่งตั้งเป็น สมเด็จเจ้าพระยาวังหลวง (แต่บรรดาศักดิ์เจ้าพระยา แต่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยยศอย่างเจ้าต่างกรม)



    มีบรรดาศักดิ์และราชทินนาม สำหรับขุนนางวังหน้ามาฝากครับ



    - เจ้าพระยามุขมนตรีศรีศุภสุนทรบวรราช มหาอำมาตรยาธิบดี พิริยพาห ศักดินา 8,000 เพิ่มพิเศษ 1,000 เทียบเท่า สมเด็จเจ้าพระยาวังหลวง



    - พระยาจ่าแสนยากร ศักดินา 5000 เทียบเท่าสมุหนายก

    - พระยากลาโหมราชเสนา ศักดินา 5000 เที่ยบเท่า สมุหกลาโหม



ความคิดเห็นที่ 21

ประชาชน
4 ต.ค. 2548 17:17
  1. คือไหนๆ กระทู้นี้ก็รวมเรื่องราชทินนามแล้ว ผมก็เลยเอาตำแหน่งใน พระไอยการนาพลเรือนฯ ที่เป็นขุนนางระดับสูงศักดินา 10,000 มาลงไว้เลยครับ เท่าที่ตรวจสอบ มีขุนนางระดับ เจ้าพระยา 5 ตำแหน่ง (เจ้าพระยามหาโยธา ซึ่งเป็นหัวหน้ามอญ ก็มีบรรดาศักดิ์ เจ้าพระยา แต่ศักดินาแค่ 3,000 ไร่ ซึ่งอาวุโสในระบบขุนนางโบราณถือ ศักดินาเป็นลำดับแรก จึงถือว่าเป็นแค่ขุนนางระดับกลาง เท่านั้น) ส่วนระดับออกญา หรือ พระยามี 16 ตำแหน่ง เป็นทั้งเสนาบดี และเจ้าเมืองชั้นโท เข้าใจว่าจะมีตำแหน่งขุนนางที่ไม่ได้ปรากฎในทำเนียบพระไอยการฯ อีกจำนวนมาก คือ สถาปนาขึ้นมาภายหลัง (เข้าทำนองออกกฎหมายเพิ่มเติม) รายชื่อมีดังนี้ครับ



    1. เจ้าพระยามหาอุปราชชาติวรวงษ์องคภักดีบดินทร สุรินทรเดโชไชยมหัยสุริยภักดีแสนอญาธิราช ขุนนางอาวุโสหน้าพระที่นัง



    2. เจ้าพระยาจักรีศรีองครักษ์สมุหะนายกอัครมหาเสนาบดีอะไภยพิรีบรากรมุภาหุ สมุหนายก



    3. เจ้าพระยามหาเสนาบดีวิรียภักดีบดินทรสุรินทรทฤาไชยอไภยพิรียปรากรมภาหุ สมุหะพระกลาโหม



    4. เจ้าพญาสุรศรีพิศมาธิราชชาติพัทยาธิเบศวรธิบดีอภัยรีพิรียบรากรมภาหุ เจ้าเมืองพิษณุโลก



    5. เจ้าพระยาศรีธรรมราชชาติเดโชไชยมไหยสุริยาธิบดีอภัยพิรียบรากรมภาหุ เจ้าเมืองนครศรีธรรมราช



    6. พระยายมราชอินทราธิบดีศรีวิไชยบริรักโลกากรทัณทะราช เสนาบดี

    7. ออกญาพลเทพราชเสนาบดีศรีไชยนพรัตนเกษตราธิบดี เสนาบดี



    8. ออกพญาศรีธรรมราชเดชะชาติอำมาตยานุชิตพิพิทรัตนราชโกษาธิบดีอะภัยรีพิริยะกรมภาหุ ตราบัวแก้ว เสนาบดี



    9. ออกพญาธารมาธิบดีสรีวิริยพงษวงษภักดีบดินทรเดโชไชยมะไหยสุริยาธิบดีรัตนมลเทียรบาล เสนาบดี



    10. ออกญาพระเสด็จสุเรนทราธิบดีศรีสุภะราชพิรียภาหุ เจ้ากรมธรรมการ



    11. พระมหาราชครูพระครูมหิธรธรรมราชสุภาวดีศรีวิสุทธิคุณวิบูลธรรมวิสุทธิพรมจาริยาธิบดีศรีพุทธาจารย พราหมน์



    12. พระมหาราชครูพระราชประโรหิตาจารย์ราชสุภาวดีศรีบรมหงษ์องคบุริโสดมพรหมญาณวิบุลสิลสุจริต วิวิทธเวทยพรหมพุทธาจารย์ ปุโรหิต



    13. พระยารามจัตุรงค์ จางวางกรมอาสาหกเหล่า



    14. ออกพญาศรีราชเดโชไชยอะไภรีพิรียปรากรมภาหุ เดโช เจ้ากรมอาสาหกเหล่าขวา



    15. อออพญาศรีราชเดชไชยท้ายน้ำอะไภยรีพิรียปรากรมภาหุ ท้ายน้ำ เจ้ากรมอาสาหกเหล่าซ้าย



    16. ออกญาเกษตรสงครามรามราชแสนญาธิบดีศรีสัชนาลัยอภัยรีพิรียบรากรมภาหุ เจ้าเมืองสววรคโลก



    17. ออกญาศรีธรรมศุภราชชาติบดินทรสุรินทฤาไชยอภัยพิรียภาหุ เจ้าเมืองสุโขทัย

    18. ออกญารามรณรงค์สงครามรามภักดีอภัยพิรียภาหะ เจ้าเมืองกำแพงเพชร



    19. ออกญาเพชรรัตนสงครามรามภักดีอภัยพิรียภาหะ เจ้าเมืองเพชรบูรณ์



    20. ออกญากำแหงสงครามรามภักดีพิรียภาหะ เจ้าเมืองนครราชสีมา

    21. ออกญาไชยยาธิบดีศรีรณรงค์ฤาไชยอภัยพิรียบรากรมภาหุ เจ้าเมืองตะนาวศรี



ความคิดเห็นที่ 22

ประชาชน
4 ต.ค. 2548 17:25
  1. อาจารย์เทาชมพูครับ ผมก็เคยเจอปัญหาแบบนี้หลายครั้งในการแสดงความเห็นในอินเตอร์เน็ทครับ คือ เราพิมพ์ไปเท่าที่เราคิดได้ บางความเห็นก็ยาวและผมคิดว่าดีด้วยพอคลิกแล้วหาย จะให้พิมพ์ใหม่ ก็ไม่ได้สละสลวยเท่าเดิม ตอนหลังๆ ก็เลยถือหลักปลอดภัยไว้ก่อนคือ หากแสดงความเห็นยาวๆ ในอินเตอร์เน็ต ก็จะรีบก็อบปี้ไว้ก่อน หายแล้วก็จะได้เอาคืนได้ครับ บทเรียนที่สำคัญของผมคือ สมัยที่ยังเรียนอยู่ที่จุฬาฯ ยุคคอมพิวเตอร์ยังใช้แผ่นดิสขนาด 5.25 นิ้ว แล้วผมก็พิมพ์ช้า พิมพ์ได้ครึ่งวัน อยู่ๆ ก็มีรุ่นน้องเดินมาเตะสายไฟ คอมฯดับ ที่พิมพ์ไว้ทั้งหมดหายไปเลย จะโกรธรุ่นน้องก็ใช่ที่ เพราะเขาไม่ได้ตั้งใจ กลืนไม่เข้าคายไม่ออกครับ ตั้งแต่นั้นมาก็เลยถือหลักปลอดภัยไว้ก่อน เซฟทุกครั้งที่รู้ตัว (ลืมก็มี) เลยเข้าใจครับว่า พิมพ์แล้วหายนี่เป็นอย่างไร ยิ่งเป็นร่างที่ออกมาจากสมองสดๆ ด้วยแล้วน่าเจ็บใจครับ หายแล้วก็เรียบเรียงไม่ได้เหมือนเดิม



ความคิดเห็นที่ 24

ประชาชน
4 ต.ค. 2548 18:09
  1. ส่วนตำแหน่งที่มีศักดินา 600 แต่มีบรรดาศักดิ์เป็นพญาคือ



    1. พญาจินดารังสัน จางวางกรมช่างสลัก ศักดินา 600

    2. พญารจนานิมิตร จางวางกรมช่างปั้น ศักดินา 600



    ผมเลยไม่ทราบว่า บรรดาศักดิ์พญา กับ พระยา นั้นอันเดียวกันหรือเปล่า เข้าใจว่าไม่เหมือนกัน แต่ก็มีบรรดาศักดิ์ ออกญา กับ พระยา อีก เคยอ่านพบว่าคำว่า ออก ที่เติมหน้าบรรดาศักดิ์ เช่า ออกญา ออกพระ ออกหลวง ออกขุน นั้น เป็นคำที่ทำให้บรรดาศักดิ์นั้นมีอาวุโสมากขึ้น เข้าใจว่าเป็น Senior อะไรทำนองนี้ครับ



    ส่วนตำแหน่งอื่นที่มีบรรดาศักดิ์ พญา หรือ พระยา แต่ศักดินาต่ำกว่า 5,000 ไร่ มี 12 ตำแหน่ง ดังนี้



    1. ออกญาศรีสุริยะ ภาหะ สมุหะ พระอัศวราช พิริยภาหะ เจ้ากรมม้าต้น กรมพระอัศวราช ศักดินา 3000

    2. พญาอภัยรณฤทธิ จางวางกรมพระตำรวจซ้าย กรมพระตำรวจซ้าย ศักดินา 3000

    3. ออกญาแพทยพงษาวิสุทธาธิบดีอภัยรีพิริยกรมภาหุ จางวางแพทยาโรงพระโอสถ ศักดินา 2000

    4. พญาอุดมราชา เจ้ากรมกลิอ่อง สังกัดกรมอาสามอญศักดินา 1600

    5. พญาพราม เจ้ากรมดั้งทองขวา สังกัดกรมอาสามอญ ศักดินา1600

    6. พญานครอินทร์ เจ้ากรมดาบสองมือกลาง สังกัดกรมอาสามอญ ศักดินา 1600

    7. พญาเกียร เจ้ากรมดั้งทองซ้าย สังกัดกรมอาสามอญศักดินา1600

    8. ออกญาอะไภยสุระเพลิง จางวางขวา กรมพระแสง ศักดินา1200

    9. ออกญาดำเกิง จางวางซ้าย กรมพระแสง ศักดินา 1200

    10. พญาธรรมปรีชา จางวางราชบัณทิต กรมราชบัณทิต ศักดินา1000

    11. พญาอัคศิริ นายกองสังกัดกรมอาสามอญ ศักดินา1000

    12. พญาศรีหราชา นายกองกรมดั้งทองซ้าย สังกัดกรมอาสามอญ ศักดินา 1000



ความคิดเห็นที่ 35

ประชาชน
8 ต.ค. 2548 03:00
  1. ผมมีประกาศตั้งสมเด็จเจ้าพระยามาฝากครับ



    -----------------



    ประกาศ



    ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาลเป็นอดีตภาคล่วงแล้ว ๒๔๑๖ พรรษา ปัตยุบันกาลกุกกุฎสังวัจฉรบุศยมาศชุษณปักษ์ ทศมีดิถีรวิวารบริเฉทกาลกำหนด พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ ฯลฯ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชดำริว่า

    ฯลฯ ฯลฯ ฯลฯ



    เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ สมันตพงศพิสุทธิมหาบุรุษรัตโนดม ได้รับราชการฉลองพระเดชพระคุณในแผ่นดิน แต่รัชกาลที่ ๒ ที่ ๓ ที่ ๔ มาช้านาน ได้มีคุณูปการในราชกิจน้อยใหญ่เป็นอันมาก ได้ทำนุบำรุงราชอาณาจักรสยาม อุดหนุนกระแสพระราชดำริมิให้เพลี่ยงพล้ำต่ออริราชดัสกรภายในภายนอกจำพวกที่คิดเบียดเบียฬกรุงเทพมหานคร โดยอำนาจให้เสื่อมถอยน้อยกำลังสงบไปได้โดยยุติธรรม และจัดการแผ่นดินให้ผาสุกเป็นปกติเรียบร้อยดีมิได้มีวิหิงษาอุปัทวาการอันใดอันหนึ่ง



    ครั้นถึงในรัชกาลปัจจุบันนี้ ได้รับตำแหน่งที่ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน ฉลองพระเดชพระคุณโดยอัธยาศัยเที่ยงธรรมซื่อตรง มิได้เห็นและเกรงแก่ผู้ใดจะว่ากล่าวตัดสินการสิ่งใดจะให้เป็นคุณเป็นประโยชน์ทั่วกันเป็นแบบอย่างต่อไปภายหน้าสิ้นกาลนาน และได้ช่วยทำนุบำรุงพระบรมวงศานุวงศ์ผู้ใหญ่ผู้น้อยให้ตั้งอยู่ในความเจริญทั่วไป มิได้มีความรังเกียจร้าวฉานแก่กัน กับทั้งข้าราชการทั้งปวงได้อยู่เย็นเป็นสุขทั่วกันทั้งพระราชอาณาเขตต์และดำริราชการซึ่งเป็นเหตุเป็นคุณ มีความเจริญแก่แผ่นดินเป็นหลายประการ ดำรงอยู่ในธรรมสัตย์สุจริตหาผู้เสมอมิได้ สมควรจะเป็นผู้รับบรมราชอิสริยยศมหันตเดชานุภาพมีเกียรติยศใหญ่ยิ่งในแผ่นดิน สมควรแก่ความชอบได้



    จึ่งมีพระบรมราชโองการมารพระบัณฑูรสุรสิงหนาท ดำรัสสั่งให้เลื่อนที่เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ เป็นสมเด็จเจ้าพระยา มีสมญาภิธัยนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฎว่า



    สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ สมันตพงศ์พิสุทธิ มหาบุรุษรัตโนดม บรมราชุตมัคมหาเสนาธิบดี มหาสุริยมัณฑลีมุรธาธร จักรรัตนสหจรสุรศรขรรควรลัญจธารินทร์ ปรมินทรมหาราชวรานุกูล สรรพกิจจานุกิจมูลประสาท ปรมามาตยกูลประยูรวงศ์วิวัฒน์ สกลรัชวราณาจักรประสดัมภ์ วรยุติธรรมอาชวาธยาศัย ศรีรัตนตรัยคุราภรณ์ภูษิต อเนกบุญฤทธิ์ประสิทธิสรรค์มหันตวรเดชานุภาพบพิตร อัชนาม เป็นบรมราชุตมรรค มหาเสนินทร ประธานาธิบดี มีอำนาจบรมอิสริยยศบรรดาศักดิ์ ๓๐๐๐๐ ยิ่งกว่าจตุสดมภ์มนตรี ๓ เท่า ดำรงตรามหาสุริยมณฑล ได้บังคับบัญชาสิทธิขาดราชการแผ่นดินในกรุงนอกกรุงทั่วพระราชอาณาจักร และสำเร็จสรรพอาญาสิทธิประหารชีวิตคนที่ถึงอุกฤษฏโทษมหันตโทษได้



    ขอให้สิ่งซึ่งเป็นต้นเหตุเป็นใหญ่ในโลก จงอนุเคราะห์บำรุงบริรักษ สมเด็จเจ้าพระยาผู้ดำรงมหิศวรศักดิ์ วรเดชานุภาพบพิตร ยืนยาวหาอันตรายมิได้ ให้เจริญชนมายุพรรณ สุข พล ปฏิภาณ คุณสารสมบัติ สรรพศิริสวัสดิ์พิพัฒนมงคล วิบุลยอิฐผลกมลปรีดาผาสุขทุกประการเทอญ



    ให้ตั้งจางวางทนาย เป็น หลวงบำรุงวรามาตย์

    ให้ตั้งปลัดจางวางทนายเป็น ขุนประสาทภักดี

    ให้ตั้งสมุห์บัญชีทนายเป็น หมื่นศรีพยุหรักษ์

    ------------------



ความคิดเห็นที่ 10

เทาชมพู vcharkarn vmaster
4 ต.ค. 2548 12:45
  1. คุณ UP เข้ามาช่วยต่อให้แล้ว มาปูพรม วางกาน้ำชา เชี่ยนหมาก ต้อนรับ อย่าเพ่อลุกไปเร็วนักนะคะ



    ราชทินนาม นอกจากมาพร้อมตำแหน่งอย่างที่เล่าข้างบนนี้ ก็มักจะบอกหน้าที่การงานของบุคคลไปด้วยในตัว

    ถ้าทำเกี่ยวกับการเขียนหนังสือหนังหา อย่างพวกอาลักษณ์ทั้งหลาย ก็มีศัพท์บอกให้รู้ว่าเป็นกวี มีคำพูดไพเราะ แต่งหนังสือหนังหาเก่ง

    อย่างขุนสุนทรโวหาร(ภู่) หลวงมหาสิทธิโวหาร ขุนราชกวี พวกนี้มักเรียนจบเปรียญกันมา หรือไม่ก็ร่ำเรียนเขียนอ่านได้ดี จึงมารับราชการเป็นอาลักษณ์



    ขุนท่องสื่อ แปลตามตัวว่าล่าม พวกนี้สังกัดกรมท่าซ้าย



    ถ้าหากว่าเป็นนักกฎหมาย ก็มีคำว่า นิติ มนู หรืออะไรที่แปลว่าตัวบทกฎหมาย ประกอบ อย่างพระยามโนปกรณนิติธาดา พระยานิติศาสตรไพศาล หรือว่าอาจารย์ปรีดี พนมยงค์ ก็เคยเป็นหลวงประดิษฐ์มนูธรรม เมื่อกลับจากฝรั่งเศส มารับราชการในกระทรวงยุติธรรม



    พวกทหาร ราชทินนามมักจะออกไปในทางการรบ การต่อสู้ มีความสามารถ เข้มแข็งแกร่งกล้า อย่างหลวงพิบูลสงคราม พระยาฤทธิ์อัคเนย์

    พระยาทรงสุรเดช พระยาศรีสิทธิสงคราม



ความคิดเห็นที่ 19

เทาชมพู vcharkarn vmaster
4 ต.ค. 2548 15:55
  1. เรื่องขุนหลวงพระยาไกรสี และ พญาระกา เล่าไว้ในกระทู้ เจ้าพระยามหิธร ค่ะ
    ถ้าใครสนใจลองหาดู

    ขอบคุณคุณ V_Mee มากค่ะ

    คุณ UP ส่วนดิฉันจำชื่อพระยานิติศาสตร์ไพศาลได้จากแบบฟอร์มทำสัญญาซื้อขายน่ะค่ะ มีขายตามร้านขายเครื่องเขียน หลายปีแล้ว
    ไม่รู้ว่าเดี๋ยวนี้ยังมีอยู่หรือเปล่า

    คุณประชาชน ดิฉันมีหนังสือทำเนียบขุนนางวังหน้า คงต้องรื้อตู้ปัดฝุ่นหาเสียแล้ว ขอบคุณที่มาจุดประกาย



ความคิดเห็นที่ 20

เทาชมพู vcharkarn vmaster
4 ต.ค. 2548 16:33
  1. ค.ห. นี้บ่นค่ะ
    ไม่มีอะไรทำให้หมดแรงเท่ากับพิมพ์ยาวเหยียด
    แล้วส่งไม่ไป พอคลิก back มันก็หายหมด
    คุณอ๊อฟคะ ช่วยตั้งโปรแกรมให้ back
    แล้วกลับมาข้อความยังอยู่ได้ไหมคะ

    พรุ่งนี้จะมาพิมพ์อีกที



ความคิดเห็นที่ 4

หม่อมจุมพฏเพ็ชรกล้า
27 ก.ย. 2548 13:32
  1. ราชทินนามก็จะมีความหมายตามตำแหน่งหน้าที่การงานของขุนนางนั้นๆครับ



ความคิดเห็นที่ 26

เทาชมพู vcharkarn vmaster
5 ต.ค. 2548 07:45
  1. คุณ UP ใบ้คำคราวนี้ค่อยง่ายหน่อยค่ะ



    'ว่าที่พระยานิติศาสตร์ไพศาล' ท่านนั้น ท่านเป็นศาสตราจารย์ตั้งแต่ยังหนุ่มสมชื่อ ชื่อจริงท่านก็คล้ายๆนามสกุลคุณ UP เสียด้วย เป็นผู้เชี่ยวชาญเรื่องตัวบทกฎหมายลิขสิทธิ์ ดิฉันอาศัยบทความท่านอ้างอิงอยู่หลายครั้ง

    ท่านมีญาติผู้ใหญ่อยู่ในราชสกุล กุญชร แต่ดิฉันก็ไม่มีโอกาสเรียนถามสักทีว่าท่านมีเกร็ดอะไรเกี่ยวกับราชสกุลนี้พอจะเล่าสู่กันฟังได้หรือไม่ ถ้าคุณ UP กลับมา ได้คุยกันลองถามดูนะคะ



    คุณประชาชนคะ จริงอย่างที่คุณบอกมาทั้งหมด เจอมาหลายครั้งแล้วว่าใจเร็ว ไม่พิมพ์ลง notepad เสียก่อน มักจะโดนเน็ตทำเสียจุกยังงี้เสมอ ต่อไปจะพยายามเข็ด ไม่ใจเร็วอีกค่ะ



ความคิดเห็นที่ 36

เทาชมพู vcharkarn vmaster
15 ต.ค. 2548 10:19
  1. ยังไม่อยากจบกระทู้อยู่ดี

    ขอสรุป เปรียบเทียบราชทินนามขุนนาง ของ วังหลวง และวังหน้า

    ตามตำแหน่งสำคัญๆ แบบนี้ค่ะ

    ลอกส่วนหนึ่งจากคห. 7 ของคุณ V_Mee มาประกอบ



    วังหลวง

    สมุหนายก เป็น เจ้าพระยาจักรี

    สมุหพระกลาโหม เป็น เจ้าพระยามหาเสนา

    จตุสดมภ์ คือ เวียง วัง คลัง นา

    เสนาบดีวัง เป็น เจ้าพระยาธรรมาธิกรณ์ หรือ ธรรมาธิกรณาธิบดี

    เสนาบดีคลัง(เทียบกับกระทรวงการคลัง พาณิชย์ และการต่างประเทศ) เป็น เจ้าพระยาโกษาธิบดี

    เสนาบดีเวียง (เทียบกับมหาดไทย) เป็น เจ้าพระยายมราช

    เสนาบดีนา(เทียบกับกระทรงเกษตรฯ) เป็น เจ้าพระยาพลเทพ





    วังหน้า

    เจ้าพระยามุขมนตรี เทียบหน้าที่ เท่ากับสมเด็จเจ้าพระยา ของวังหลวง

    สมุหนายก

    พระยาจ่าแสนยากร เทียบหน้าที่ เท่ากับเจ้าพระยาจักรี ศักดินา 5000

    พระยาราชโยธา เทียบหน้าที่ เท่ากับ เจ้าพระยามหาอำมาตย์



    ส่วนจตุสดมภ์ เวียง วัง คลังนา เหมือนกัน แต่เป็นพระยา ไม่ใช่เจ้าพระยา มีศักดินาครึ่งหนึ่งของเจ้าพระยาวังหลวง คือ 5000

    เสนาบดีวัง เป็น พระยามณเฑียรบาล เทียบหน้าที่ เท่า เจ้าพระยาธรรมาธิกรณ์

    เสนาบดีคลัง เป็นพระยาไกรโกษา เทียบหน้าที่ เท่า เจ้าพระยาพระคลัง

    เสนาบดีเวียง เป็น พระยาพิไชยบุรินทรา เทียบหน้าที่ เท่า ยมราช

    เสนาบดีนา เป็นพระยาเกษตรรักษา เทียบหน้าที่ เท่าเจ้าพระยาพลเทพ



ความคิดเห็นที่ 5

เทาชมพู vcharkarn vmaster
27 ก.ย. 2548 15:15
  1. ดิฉันก็รอคุณ V_Mee อยู่เช่นกันค่ะ



    ระหว่างท่านยังไม่มา ก็ขอตอบส่วนหนึ่ง เป็นรำหน้าม่านไปพลางๆก่อน



    ศรีสุนทรโวหาร เป็นราชทินนามของเจ้ากรมอาลักษณ์ วังหน้า ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นเป็น "พระศรีสุนทรโวหาร"

    หมายความว่าขุนนางคนไหนได้เป็นเจ้ากรมอาลักษณ์ของวังหน้า ก็เป็นพระศรีสุนทรโวหารกันทุกคน ถ้าจะให้รู้ว่าใครเป็นใคร ก็มีชื่อเดิมต่อท้ายเอาไว้

    เช่นพระศรีสุนทรโวหาร ภู่ คือเดิมท่านชื่อภู่



    ต่อมาเมื่อไม่มีวังหน้าแล้ว เจ้ากรมอาลักษณ์วังหน้าก็หมดไป แต่บรรดาศักดิ์ยังอยู่

    แต่ว่าเป็นถึงพระยา

    ใครได้เป็น ก็เป็นพระยาศรีสุนทรโวหาร วงเล็บชื่อเดิมและนามสกุลไว้ในตำราให้รู้กันว่าเป็นท่านใด

    เคยอ่านพบว่า พระสารประเสริฐ(ตรี นาคะประทีป) ผู้แปลงานร่วมกับพระยาอนุมานราชธน (เสฐียรโกเศศ) กำลังจะได้เลื่อนขึ้นเป็นพระยาศรีสุนทรโวหาร

    แต่ว่าเกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 เป็นการหยุดบรรดาศักดิ์ทั้งหมด เราจึงไม่มีพระยาศรีสุนทรโวหาร(ตรี นาคะประทีป) อย่างน่าเสียดาย



    ใน "สี่แผ่นดิน" มีผู้กล่าวถึงคุณเปรมว่า เป็นลูกหลานพระยาโชฎึกฯ

    พระยาโชฎึกฯ หมายถึงพระยาโชฎึกราชเศรษฐี ตำแหน่งเจ้ากรมท่าซ้าย สังกัดคลัง ความรับผิดชอบอย่างหนึ่งคือเป็นผู้ดูแลควบคุมคนจีนในไทย

    ขุนนางที่ได้เป็นพระยาโชฎึกราชเศรษฐีมีหลายท่านด้วยกัน ท่านไหนถึงแก่กรรมหรือเลื่อนขึ้นไปรับบรรดาศักดิ์อื่น ท่านใหม่ก็เข้ามาแทนที่

    เมื่อถึงตอนพระราชทานนามสกุล ก็มีอย่างน้อย 2 สกุลที่บรรพบุรุษต่างเคยรับตำแหน่งพระยาโชฎึกฯ

    พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงพระราชทานให้ตามชื่อของบรรพบุรุษ

    เชื้อสายพระยาโชฎึกราชเศรษฐี(พุก) ได้รับพระราชทานนามสกุลว่า โชติกะพุกกะนะ

    เชื้อสายพระยาโชฎึกราชเศรษฐี(เล่าเถียน) ได้รับพระราชทานนามสกุลว่า โชติกเสถียร



ความคิดเห็นที่ 1

เทาชมพู vcharkarn vmaster
26 ก.ย. 2548 08:44
  1. ช่วยตั้งคำถาม ให้ชัดเจนกว่านี้หน่อยได้ไหมคะ

    สมาชิกหลายท่านในที่นี้อาจจะตอบได้ตรงความต้องการของคุณ

    เพราะหลายท่านก็มีความรู้ในเรื่องประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม เป็นอย่างดี



    คืออยากทราบว่าคุณสงสัยเรื่องอะไรเกี่ยวกับราชทินนาม

    เช่น ราชทินนามใด

    ขุนนางคนไหน



ความคิดเห็นที่ 8

เทาชมพู vcharkarn vmaster
4 ต.ค. 2548 11:06
  1. ยังไม่อยากให้กระทู้นี้หยุด ค่ะ

    ก็เลยพยายามต่อเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยเท่าที่นึกออก



    เมื่อสุโขทัยเข้ามาเป็น "ทองแผ่นเดียวกัน" กับศรีอยุธยา เจ้านายในราชวงศ์สุโขทัย ก็กลายมาเป็นขุนนางอยุธยา สืบเชื้อสายกันลงมา

    คนหนึ่งในจำนวนนี้ก็คือขุนพิเรนทรเทพ หรือสมเด็จพระมหาธรรมราชา พระบิดาของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

    ส่วนพระนามของเจ้านายในราชวงศ์สุโขทัย ก็มาเป็นราชทินนามของขุนนางอยุธยา

    เท่าที่ดิฉันจำได้ มีพระรามคำแหง ขุนงำเมือง



ความคิดเห็นที่ 30

เทาชมพู vcharkarn vmaster
5 ต.ค. 2548 13:03
  1. บรรจงเก็บหน้าที่แตกกระจายมารวมไว้อีกครั้ง



    มีญาติกับเขาอยู่ 2 คนเท่านั้นแหละค่ะในแวดวงคุณ UP อุตส่าห์ทายผิดจนได้ ถ้าเป็นเกมทศกัณฐ์ก็คงถูกคัดออกตั้งแต่หน้าที่ 1



    ท่านที่คุณ UP พูดถึง เวลานึกถึงท่านทีไรดิฉันเกือบลืมทุกทีว่าท่านเรียนจบกฎหมาย จากนิวยอร์ค

    เพราะไปดังทางสาขาอื่นๆ จนน่าจะเป็น พระยาวัฒนธรรมไทยไพศาล เชี่ยวชาญกิจการราชสำนัก อัครกรรมการโมเดิร์นไนน์สภาบดี ควบตำแหน่งรองปลัดทูลฉลองอีกต่างหาก

    ถ้าท่านและดิฉันได้รับยีนเรื่องสนใจประวัติศาสตร์ จากบรรพบุรุษมาร่วมกัน ยีนคงเทไปรวมทางท่านเสียละมาก เหลือส่วนน้อยมาให้ดิฉันปลูกเรือนไทยแต่พอตัวอยู่ตรงนี้



    ขอเลี้ยวกลับมาที่ราชทินนามวังหน้า ก่อนจะคุยเพลิน เพิ่งไปค้นตู้หนังสือปัดฝุ่นทำเนียบนามข้าราชการวังหน้ามาดู ตามที่คุณประชาชนจุดประกายไว้

    ข้าราชการวังหน้า มีแบบแผนหน้าที่ เป็นระเบียบเดียวกับวังหลวง บางส่วนคุณประชาชนนำมาลงไว้แล้ว

    ขยายความให้คุณเกาลัดฟังว่า ถ้าวังหลวงมีขุนนางรับผิดชอบตำแหน่งไหน เช่นในด้านเวียงวังคลังนา วังหน้าก็มีขุนนางรับผิดชอบแบบนั้น แต่คนละราชทินนามกัน เทียบกันได้เป็นคู่ๆ

    เว้นแต่ว่าศักดินาขุนนางวังหน้าน้อยกว่าขุนนางวังหลวงครึ่งหนึ่ง

    สูงสุดของตำแหน่งขุนนางวังหน้า คือเจ้าพระยามุขมนตรี เทียบได้กับสมเด็จเจ้าพระยา ของวังหลวง

    รองลงมาคือ พระยาจ่าแสนยากร พระยาอิศรานุภาพ เทียบได้กับสมุหนายก วังหลวง

    พระยาราชโยธา (เจ้ากรมมหาดไทยฝ่ายเหนือ-วังหน้า) เทียบได้กับพระยามหาอำมาตย์ (วังหลวง)

    พระยาสุเรนทรราชเสนา ปลัดทูลฉลอง วังหน้า เทียบได้กับพระยาราชนิกุล(วังหลวง)



    เอาไว้แค่นี้ก่อนค่ะ พิมพ์ยาวมากแล้ว เดี๋ยวจะถูกเน็ตหักหลังเอาอีก



ความคิดเห็นที่ 33

เทาชมพู vcharkarn vmaster
7 ต.ค. 2548 09:49
  1. ขอเวลานอก กับคุณ UP 1 นาทีค่ะ

    มีโอกาสพูดกับเจ้าคุณวัฒนธรรมไทยฯได้ถือว่าเจอแจ็กพ็อตค่ะ น่าไปซื้อล็อตเตอรี่

    ปกติท่านไม่เคยมีเวลาว่าง คนอื่นมีเวลาทำงานวันละยี่สิบสี่ชั่วโมง ท่านทำงานวันละสี่สิบแปดชั่วโมง

    ยิ่งหลังๆนี้ เรื่องบางเรื่อง ก็น่าเห็นใจ ท่านก็พูดได้แค่นี้จริงๆ เรียนท่านแล้วว่าให้สู้ต่อไป ดิฉันขอให้กำลังใจ



    กลับมาเรื่องราชทินนาม ตามกระทู้ ค่ะ



    ราชทินนามของขุนนางวังหลัง มีเฉพาะในรัชกาลที่ 1

    เมื่อสิ้นวังหลังแล้ว ดิฉันคิดว่าก็คงจะเป็นแบบเดียวกับวังหน้า

    อย่างที่คุณ V_Mee ให้ความรู้ไว้

    คือขุนนางวังหลังก็เข้าสมทบกับขุนนางวังหลวง



    ขุนนางวังหลัง มีบรรดาศักดิ์สูงสุดแค่ พระ

    พระวิเศษแสนยากร เจ้ากรมมหาดไทย



    ส่วนเจ้ากรมที่เทียบได้กับ เวียง วัง คลัง นา คือ

    พระบุเรนบุรียบาล เจ้ากรมเมือง

    พระพิทักษราชถาน เจ้ากรมวัง

    พระศรีโกษา เจ้ากรมท่า

    พระศรีสุทธาโภชน์ เจ้ากรมนา



    ราชทินนามที่คุณเกาลัดฯ ว่าแปลกๆ อย่างเก่งระดมยิง ลองมาอ่านราชทินนามขุนนางกรมล้อมวัง ของวังหลังดูสิคะ

    ขุนแผลงพลนาศ

    หมื่นมหาหักศึก

    หมื่นพิลึกโยธา



ความคิดเห็นที่ 34

เทาชมพู vcharkarn vmaster
7 ต.ค. 2548 11:12
  1. ภาพนี้น่าจะลงในเมืองไทยในอดีต แต่เห็นว่าเกี่ยวกับนักกฎหมายไทยก็เลยนำมาลงในกระทู้นี้ค่ะ

    เป็นภาพของพระยาบุณยธรรมธาดา( บุญ บุณยประสพ)
    เมื่อครั้งเป็นหลวงประธานคดีศาสตร์
    ท่านสวมเสื้อครุยเนติบัณฑิตไทย ทับเสื้อราชปะแตน โก้มากทีเดียว



ความคิดเห็นที่ 2

เกาลัดกลมๆ
26 ก.ย. 2548 22:47
  1. ที่สงสัยคือ ทำเนียบราชทินนามของขุนนางน่ะค่ะ คือราชทินนามบางอันก็คุ้นหู คือมีหลายท่านที่ได้รับ บางอันก็คุ้นเพียงท่านเดียว ทำให้สงสัยว่ามีการตั้งเอาไว้เป็นทำเนียบตำแหน่งขุนนาง(แล้วแต่กรม) มีตั้งเพิ่มเติมหรือไม่ ถ้ามีทำเนียบพอจะมีท่านใดทราบหรือไม่คะว่ามีอะไรบ้าง



    บางกรณีก็เห็นใช้ราชทินนามเดิมต่อเมื่อเลื่อนบรรดาศักดิ์ ยิ่งงงเข้าไปใหญ่

    บางราชทินนามก็แปลกๆค่ะ อย่าง...เก่งระดมยิง...

    อย่างราชทินนาม ศรีสุนทรโวหาร ก็เห็นมีหลายท่านใช้นะคะ



    ชอบเว็บนี้มากค่ะ (เหมือนเจอโลกของเราแล้ว ที่บ้านไม่ค่อยมีใครคุยเรื่องไทยๆเท่าไหร่)

    ขอบคุณค่ะ

แสดงความคิดเห็น

กรุณา Login ก่อนแสดงความคิดเห็น