|
กระดูกสันหลัง
โพสต์เมื่อ:
05:31 วันที่ 23 ม.ค. 2549 ชมแล้ว:
14,166
ตอบแล้ว:
54
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 1 23 ม.ค. 2549 (05:36) พี่ชื่นใจ ได้เปรียบเทียบกระดูกสันหลังไว้คร่าวๆว่า ---------------------------- ที่จริงไขสันหลังมีอยู่ตลอดแนวกระดูกสันหลังนะคะ กระโหลกและกระดูกสันหลังเป็นกระดูกแกนของร่างกาย มีหน้าที่สำคัญในการป้องกันอันตรายให้กับระบบประสาทส่วนกลาง ซึ่งก็คือสมองและไขสันหลัง (สำหรับระบบประสาทส่วนปลายหรือพวกเส้นประสาททั้งหลาย ที่แตกกิ่งก้านสาขาไปตามอวัยวะต่างๆ ทั่วร่างกาย จะมีมัดกล้ามเนื้อและเนื่อเยื่ออื่นๆคอยระวังอันตรายให้ค่ะ) แล้วทำไม สมองกับไขสันหลังจึงต้องมีห้องหับพิเศษแน่นหนาขนาดนั้น... ก็เพราะว่าทั้งสมองและไขสันหลังเป็นเหมือน CPU ของชีวิตมนุษย์เรานี่ไงคะ CPU เจ๊งก็เรียนร้อยกันเท่านั้น อีกอย่างมันยังไม่มีอะไหล่สำรองให้เปลี่ยน นักประสาทวิทยาศาสตร์ทั้งหลายก็คงศึกษากันต่อไปหละค่ะว่าจะหาอะไหล่ให้ระบบประสาทได้ไหม ทั้งในสมองและไขสันหลังจะมีแผนที่...เอางี้ดีกว่าค่ะ ...จะมี job description ของตัวเองว่าพื่นที่ส่วนไหนในสมองหรือในไขสันหลัง จะควบคุมอวัยวะชิ้นไหนในร่างกาย ที่นี้ พุ่งประเด็นมาที่ไขสันหลังอย่างเดียว (ก็คุณติบอ เปิดประเด็นด้วยไขสันหลังส่วนคอนี่คะ) ถ้าเราจินตนาการว่า ไขสันหลังทั้งแท่ง (ซึ่งยาวประมาณจากต้นคอถึงบั้นเอว) แบ่งออกเป็นเหมือนไม้ไผ่เรียงต่อกันจนเป็นแท่งเรียว 31 ปล้อง ปล้องสูงๆ ก็มีหน้าที่ดูแลอวัยวะสูงๆ เช่นหน้า คอ ไหล่ แขน ปล้องที่อยู่ต่ำๆ ก็มีหน้าที่ดูแลอวัยวะที่ต่ำลงมา เช่นท้อง สะโพก เข่า ขา ความสำคัญมันอยู่ตรงนี้ค่ะ ถ้าคอเคลื่อน คอหัก แล้วไขสันหลังที่คอถูกกระแทก (และถ้าjob description ของไขสันหลังปล้องนี้ คือ ควบคุมกล้ามเนื้อคอ) อวัยวะทั้งหลายแหล่ที่อยู่ต่ำกว่าอำนาจบัญชาการของเจ้าไขสันหลังปล้องนั้น จะไม่ทำงานเลย เรียกง่ายๆ ว่า ขยับเขยื้อนอะไรไม่ได้ทั้งตัว ทำได้ก็แค่อ้าปากพูด แต่ถ้าไขสันหลังปล้องต่ำสุด เช่นไขสันหลังระดับบั้นเอว ได้รับอันตราย (และสมมติว่า job description ของไขสันหลังปล้องนี้ คือ ควบคุมกล้ามเนื้อตั้งแต่หัวเข่าลงไปถึงปลายเท้า) อันตรายอย่างมากก็แค่ขยับขาท่อนล่างไม่ได้ แต่ขาท่อนบน ลำตัว มือ แขน คอ หน้า ยังใช้การได้ดีทั้งหมด ความเห็นเพิ่มเติมที่ 2 23 ม.ค. 2549 (06:54)
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 3 24 ม.ค. 2549 (01:58) เหอๆ หึๆ คุณติบอนะคุณติบอ เล่นเปิดประเด็นแบบชวนให้อิฉันหลงเข้าใจผิด ... ไอ้เจ้าประโยคนี้ของคุณเนี่ย..."ที่จริง กระดูกสันหลังก็เป็นข้อต่อ เหมือนส่วนอื่นๆในร่างกายแหละครับ ที่หลุดได้เคลื่อนได้ (บางคนเคลื่อนไปตั้งนานแล้ว ยังไม่รู้ตัว ไม่สนใจจะรักษาก็มี ทั้งๆที่อันตรายนะนั่น) แต่มันอันตรายกว่าข้อต่ออื่นๆตรงที่ว่าในกระดูกสันหลังส่วนนี้มีไขสันหลังอยู่ไงครับ"... แวบแรกที่อิฉันอ่านจบ อิฉันเข้าใจไปว่า ..."กระดูกสันหลังส่วนนี้มีไขสันหลังอยู่ไงครับ"... ที่คุณอ้างอิงหนะหมายความเฉพาะเจาะจงไปที่กระดูกสันหลังส่วนคอ เพราะมีภาพ Aspen CTO ชี้นำอยู่ที่ตอนต้นข้อความ อันที่จริงเมื่อตามมาอ่านกระทู้นี้ จึงพอจะประติดประต่อได้ว่าคุณมีเจตนาที่สื่อ "สาร" ใดออกไป แต่บังเอิญสารที่ว่าถูกบิดเบือนเล็กน้อย (เนื่องจากลักษณะการ "สื่อ" - ไม่ใช่ที่ตัวผู้สื่อหรือตัวผู้รับค่ะ) ผลเลยกลายเป็นว่า 1. อิฉันปล่อยไก่ ซ้ำเอามะพร้าวห้าวมาขายสวน เพราะอ่านไม่ได้ศัพท์จับมากระเดียด 2. คุณควรพึงระวังการใช้ภาษาเขียนสักนิด จากตัวอย่างนี้ แวบแรกที่อิฉันอ่าน ยังหลงเข้าใจผิดเลย ที่จริงคุณใช้ภาษาเขียนได้ถูกต้องเลยหละ แต่อาจต้องใส่ใจบริบทของข้อความทั้งหมดหรือของประโยคนั้นหรือตรวจทานคำขยายที่ประกอบอยู่อีกนิด ...ถ้าคิดถึงแค่ประโยชน์เฉพาะหน้า เวลาคุณทำข้อสอบที่ต้องเขียน อาจารย์ที่ตรวจข้อสอบก็จะไม่เข้าใจสารที่คุณต้องการสื่อผิดไปไงคะ น้องๆ นักเรียน นักศึกษา เวลาที่ต้องเขียนข้อความที่เป็นเรื่องเป็นราว ก็อย่าลืมพิจารณาว่าลักษณะการเขียนของเรา สื่อ "สาร" ได้ตรงกับเจตนาของเราหรือไม่นะคะ คุณติบอคงไม่ถือสานะ สำหรับความคิดเห็นของอิฉัน ความเห็นเพิ่มเติมที่ 4 24 ม.ค. 2549 (01:58) ไม่รู้ว่าคุณติบอจะเล่าอะไรต่อ อิฉันขอยกหน้าที่เล่าเรื่องไขสันหลังอย่างเป็นเรื่องเป็นราวให้คุณติบอไปแล้วกัน อิฉันขอแค่เกริ่นนำ ประมาณว่าเป็น Chapter 1 Introduction ให้ก็พอค่ะ ระบบประสาท (Nervous System) (วงเล็บอีกแล้ว-จะบอกว่าแค่ระบบประสาทของมนุษย์เท่านั้นนะคะ ไม่แตกฉานระบบประสาทของสัตว์ซักเท่าไหร่ แม้ว่ามันจะคล้ายกันก็ตาม) ถ้าแบ่งตามลักษณะที่จับต้องได้ทางกายภาพ ก็จะประกอบด้วย 2 ระบบใหญ่ๆ คือ ระบบประสาทส่วนกลาง (Central Nervous System: CNS) ระบบประสาทส่วนปลาย (Peripheral Nervous System: PNS) อันที่จริงอาจมีผู้อ่านบางท่านรู้จัก ระบบประสาทอัตโนมัติ (Autonomic Nervous System: ANS) ด้วย แต่เจ้า ANS นี้แอบแฝงตัวอยู่ในไขสันหลัง ไม่ได้อวดโฉมตัวเองออกมาให้เห็นจะๆ เหมือน CNS และ PNS จึงยังไม่ขอพูดถึงนะคะ ความเห็นเพิ่มเติมที่ 5 24 ม.ค. 2549 (01:59) CNS ประกอบด้วย สมอง, ก้านสมอง, และไขสันหลัง มีรายละเอียดดังนี้ค่ะ สมอง (Brain) คนทั่วไปก็เรียกเหมารวมว่าสมอง (นั่นสิ...จะให้เรียกเป็นอย่างอื่นได้อย่างไร) แต่ผู้ที่ได้เรียนอย่างละเอียดก็จะเรียกเจ้าสมองนี่แยกย่อยออกไปอีกดังนี้: Cerebrum, Cerebellum (ซึ่งภายในเจ้าสมองสองส่วนนี้ก็ยังมีอีกสารพัดส่วนประกอบย่อยๆ ก็จะขอละไว้อีกเช่นกัน ถ้าพูดถึงหมดไม่ท่านผู้อ่านก็อิฉันเองนี่แหละ ที่จะงงเป็นไก่ตาแตกกันไปข้างนึง) ก้านสมอง หรือ Brain Stem ประกอบด้วย Midbrain, Pons, และ Medulla Oblongata (ขอกระซิบท่านผู้อ่านว่าหากศัพท์แสงพวกนี้จำยากนักก็ช่างมันเถิดค่ะ ยกเว้นซะแต่ว่าใครที่ต้องเรียนต้องใช้จริงนั่นแหละถึงจะต้องจำให้ได้อย่างไม่มีทางเลี่ยง) ไขสันหลัง (Spinal Cord) ประกอบด้วย...เอ...อันที่จริงถ้าดูด้วยตานะคะ ไขสันหลังก็คือแท่งเนื้อยาวแท่งนึง ไม่น่าจะประกอบด้วยอะไรอีก แต่ถ้าส่องลึกกันเข้าไปถึงจุลกายวิภาคก็จะเจออะไรต่อมิอะไรอีกเยอะ เบียดเสียดเยียดยัดกันอยู่ในนั้น แต่โดยหลักใหญ่ใจความขอให้ทุกท่านจินตนาการว่า มีปล้องเนื้อปล้องสั้นๆ 31 ปล้องเรียงต่อกันจนเป็นแท่งยาวก็แล้วกันค่ะ ทำไมต้องนึกถึงปล้องๆ ด้วยเวลาที่พูดถึงไขสันหลัง ติดตามตอนต่อไปค่ะ ความเห็นเพิ่มเติมที่ 6 24 ม.ค. 2549 (01:59) PNS ประกอบด้วย เส้นประสาทมากมายทั้งเส้นใหญ่ เส้นเล็ก เส้นหมี่ แต่ไม่มีเส้นก๋วยจั๊บค่ะ เส้นประสาทเหล่านี้แตกแขนงออกมาจากปล้องแต่ละปล้องของไขสันหลังที่พูดถึงไปหยกๆ นั่นแหละค่ะ เส้นประสาทส่วนต้นๆ ที่เพิ่งแตกแขนงออกมาจากไขสันหลังก็จะมีขนาดใหญ่ โดยทั่วๆไปแล้วยิ่งเส้นประสาทยืดยาวไกลออกไปจากไขสันหลังมากเท่าไหร่ ขนาดของเส้นประสาทก็จะยิ่งเล็กลงไปเรื่อยๆ ณ ปลายสุดของเส้นประสาท แทนที่มันแหลมเรียว มันกลับมีแปลงร่างเป็นรูปต่างๆ มากมาย (ต้องอาศัยเครื่องมือขยายภาพทั้งหลายทั้งมวล ถึงจะมองเห็น) ถ้านึกไม่ออกนึกถึงรากถั่วก้ได้ค่ะ ที่ปลายสุดของรากจะมีฝักถั่วอยู่ แต่จะต่างกันก็ตรงที่ฝักถั่วหนะใหญ่เหลือเกินและมีรูปร่างเดียว แต่เจ้าปลายประสาทพวกนี้เล็กกระจิดริดและมีหลายรูปร่าง ปลายประสาทจะแปลงร่างเป็นรูปต่างๆ ไปทำไม... ก็เอาไว้ทำหน้าที่ รับ สาร และ ส่ง สาร ไงคะ อัไหนจะรับ อันไหนจะส่ง ก็ขึ้นอยู่กับรูปร่างเฉพาะของแต่ละอันนั่นแหละค่ะ การรับสาร ก็เช่นการรับสัมผัสจากผิวหนัง รู้สึกว่าถูกเข็มแทง ถูกหยิก ถูกลูบไล้ ถูกตบ ถูกตี แบบนี้ใช้ปลายประสาทคนละรูปร่างกันเลยค่ะ การส่งสาร ก็เช่น การเอาคำสั่งจากสมองมาบอกกล้ามเนื้อขาให้ก้าวเดิน ทำนองนั้นค่ะ ความเห็นเพิ่มเติมที่ 7 24 ม.ค. 2549 (02:00) ถึงคราวสรุปบทนำนี่ อยากให้ท่านผู้อ่านนึกถึงดอกบัวตูมมีก้านยาวๆ สักหน่อย ถ้าจะเปรียบเทียบว่า ส่วนของดอกบัวที่ตูมๆ คือสมอง, ตรงบริเวณใต้ดอกต่อกับก้าน จะมีฐานรองดอกเป็นตุ่มเล็กๆ สมมติว่าเป็นก้านสมอง, ส่วนถัดมาคือก้านบัว เปรียบได้กับไขสันหลัง ทีนี้เส้นประสาทต่างๆ คงต้องจินตนาการให้เกินจริงไปว่า บัวดอกนี้ มีรากเล็กๆ (คล้ายรากผักกระเฉด) แตกแขนงออกมาตามก้านดอกด้วย คงพอได้ภาพคร่าวๆนะคะ ขอรบกวนคุณติบอนำภาพมาลงสักหน่อยถ้าจะดี อิฉันไม่มีติดตัวอยู่เลย ขอบคุณนะคะ ความสำคัญของระบบประสาทอยู่ตรงที่ ระบบนี้เป็นศูนย์บัญชาการของชีวิต ไม่ว่าจะคิด จะนึก จะเรียน จะทำงาน จะเดิน จะนั่ง ฯลฯ อย่างที่บอกแหละค่ะ มันเหมือน CPU ของคอมพิวเตอร์ ถ้า CPU เสีย อุปกรณ์ที่ต่อพ่วงต่างๆ ก็รวน คอมพิวเตอร์ยังดีที่มีอะไหล่เปลี่ยน แต่ระบบประสาทของคนเรานี่มีชุดเดียวค่ะ ถนอมมันไว้ให้ดี ขับขี่รถจักรยานยนต์ ก็สวมหมวกกันน็อคที่มีมาตรฐาน รัดให้แน่นหนา อย่าแค่ใส่กันตำรวจจับเลยนะคะ สมองเรามีอันเดียว เสียไปซ่อมไม่ได้ซะด้วย ความเห็นเพิ่มเติมที่ 8 24 ม.ค. 2549 (02:24) อิฉันพูดพล่ามมาตั้งยาวเรื่องระบบประสาท: สมองเอย ไขสันหลังเอย ไม่เอ่ยถึง "กระดูก" เลยสักนิด... ให้คุณติบอรับหน้าที่เรื่อง "กระดูก" ไปก็แล้วกัน ไอ้ที่อิฉันพูดมาทั้งหมดหนะ ถ้าเปรียบไปมันก็คือก้อนเนื้อนิ่มๆ ที่นอนพักอาศัยหลบแดดหลบฝนอยู่ในกระโหลกและกระดูกสันหลัง ต้องรีบบอก กลัวผู้อ่าน งง ไปตามๆ กัน ว่า เอ...เปิดกระทู้ด้วยกระดูก (Skeleton) ไหงมาร่ายยาวเรื่อง Nervous System ไปซะได้ ขอรับผิดแต่โดยดี คราวนี้ไม่โทษปี่โทษกลอง ความเห็นเพิ่มเติมที่ 9 24 ม.ค. 2549 (03:19) บ่นงึมงำๆ คนเดียว ...ใครจะแอบดูแอบฟังก็เชิญได้เลยจ้า ตามสบาย การสื่อสารให้ตรงประเด็น สารที่สื่อไม่ถูกบิดเบือนนี่ ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ เลยนะ ดูตัวอย่างจากกระทู้นี้ก็คงจะเห็น ...คนนึงกำลังพูดถึงกระดูกสันหลัง...คนนึงไพล่ไปพูดถึงไขสันหลัง แม้มันดูเหมือนจะเข้ากันได้ แต่มันก็ไม่ใช่เรื่องเดียวกันเป๊ะ พิจารณาดูแล้ว ก็ไม่น่าใช่ความบกพร่องของลักษณะการ สื่อ แต่ทำไมถึงได้ สาร คนละประเด็น (แม้มันจะเป็นประเด็นที่ใกล้กันมากก็ตาม) เอ...หรือจะเป็นเพราะทั้ง ผู้ส่งสาร และ ผู้รับสาร ต่างก็มีความคิดที่ติดอยู่ในใจ (Preconception) เป็นคนละประเด็นกัน เมื่อมีความคิดเช่นนั้นอยู่ก่อน ไม่ว่าจะได้ฟังอะไรเพิ่มเติม ใจมันก็พาลจะตีความโอนเอียงไปหาเจ้าความคิดเดิมที่มีอยู่แล้ว นี่ดีนะที่ กระดูกสันหลัง กับ ไขสันหลัง ยังดูเป็นเรื่องที่กลมกลืนกันดี ถ้าเป็นเรื่องอื่นที่ชวนให้เข้าใจไขว้เขว คงเกิดการเข้าใจผิดกันยกใหญ่ อืม...ในชีวิตประจำวันของคนเรา ใครจะได้รับผลดี ใครจะได้รับผลร้าย อันเนื่องมาจาก Preconception นี่มากน้อยเท่าไหร่กันหนอ บ่นงึมงำๆ คนเดียวจบแล้ว... ความเห็นเพิ่มเติมที่ 10 24 ม.ค. 2549 (07:05) ขอแย้งคุณชื่นใจหน่อยครับ ในความเห็นที่ ๔ ที่บอกว่า Autonomic nervous system นั้นแอบแฝงตัวอยู่ในไขสันหลังไม่ออกโฉมตัวเอง นั้น ผมว่าไม่ค่อยถูก มี Sympathetic chain วิ่งขนานกระดูกสันหลังตั้งแต่ cervical จนถึง lumbar region มี ganglion เป็นระยะๆตลอดทาง มองเห็นได้ไม่ยากเพราะวิ่งขนานไปกับสันหลัง ganglion บางตัวก็มีชื่อ เช่น Stellate ganglion ส่วนระบบ parasympathetic ก็มีปนไปกับ peripheral nerve เช่น vagus nerve โดยเฉพาะส่วนที่ไปกระเพาะ ถ้าใครสนใจดูระบบประสาททั้งระบบ น่าจะไปดูที่พิพิธภัณฑ์กายวิภาคศาสตร์ที่ศิริราช อาจารย์เพทาย ศิริการุณ dissect ไว้หลายปีมาแล้ว น่าดูมากครับ ดูเหมือนจะมีที่เดียวในโลก ดูระบบประสาทได้ตั้งแต่สมอง ไขสันหลัง จนถึงเส้นประสาทที่ไปเลี้ยงนิ้วแต่ละนิ้ว มีแต่เส้นประสาท สมองกับไขสันหลัง ไม่มีอวัยวะอื่นเลยนอกจากปลายนิ้ว ผมว่าท่านคงใช้เวลา dissect เป็นพันๆชั่วโมง ความเห็นเพิ่มเติมที่ 11 24 ม.ค. 2549 (08:53)
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 12 24 ม.ค. 2549 (08:55)
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 13 24 ม.ค. 2549 (08:59)
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 14 24 ม.ค. 2549 (09:03)
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 15 24 ม.ค. 2549 (09:06)
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 16 24 ม.ค. 2549 (09:09)
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 17 24 ม.ค. 2549 (21:32)
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 18 24 ม.ค. 2549 (21:59)
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 19 24 ม.ค. 2549 (22:23)
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 20 24 ม.ค. 2549 (22:27)
|
ขอบคุณผู้สนับสนุนHot Links |
Copyright© 2000-2007, Vcharkarn.Com. All rights reserved.
|
คลิ๊กเพื่อดูสถิติ รับรองและสนับสนุนโดย |
![]() สสวท. |
![]() มูลนิธิ พสวท. |
![]() พสวท. |