เทศน์มหาชาติ

น้องผมถามมาว่าเทศน์มหาชาติมีทั้งหมดกี่กัณฑ์ กัณฑ์อะไรบ้าง กัณฑ์ไหนยาวที่สุด ผมไม่ทราบคำตอบ ขอถามผู้รู้ในนี้ ช่วยตอบด้วยนะครับ ขอบคุณมากครับ



ความคิดเห็นที่ 6 

ฟ้า-เวอร์ริเดียน (Guest)
9 ต.ค. 2543 00:00
  1. ดิฉันไม่แน่ใจว่าจะเข้าใจคำถามของคุณฟ้าใสถูกต้องรึเปล่านะคะ ถ้ายึดตามหนังสือประวัติวรรณคดีไทย ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดกเท่าที่พบสำนวนก็เป็นขอวสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ทั้งสิ้น ก่อนหน้านั้นจะมีมหาชาติคำหลวงและกาพย์มหาชาติ มหาชาติคำหลวงแต่งสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ต่อมาก็เป็นกาพย์มหาชาติสมัยพระเจ้าทรงธรรม และต่อมาก็เป็นฉบับร่ายยาวซึ่งแต่งสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ แต่ทั้งนี้ขอย้ำนะคะว่านี่คือตามประวัติวรรณคดีไทยที่เราเรียนกันมาแต่โบราณ สำหรับประเด็นที่คุณฟ้าใสสงสัยถ้าดิฉันเข้าใจไม่ผิดคงต้องการกล่าวถึงความคล้ายคลึงระหว่างสำนวนท้องถ่ิ่นเมืองเพชรบุรีกับสำนวนหลวง (ที่กระทรวงศึกษานำมาให้เรียนกัน) เท่าที่ดิฉันทราบก็เป็นอย่างที่คุณฟ้าใสทราบคือสำนวนหลวงหลายสำนวนมีสำนวนโวหารเหมือนกับมหาชาติเพชรบุรี แต่เท่าที่ทราบไม่ใช่กัณฑ์มัทรีของเจ้าพระยาพระคลัง (หน) นะคะ เป็นกัณฑ์อื่นอีกหลายกัณฑ์


    ที่เป็นเช่นนี้ดิฉันเห็นว่าร่ายยาวมหาเวสสันดรหรือร่ายยาวมหาชาตินั้นคงมิได้มีเฉพาะสมัยกรุงรัตนโกสินทร์แต่คงจะมีการแต่งกันแล้วตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย และดิฉันคิดว่าสำนวนเมืองเพชรบุรีแท้จริงก็อาจจะเป็นสำนวนกรุงศรีอยุธยานั่นเองแต่ไม่มีใครทราบ เพราะนึกว่าเป็นมหาชาติท้องถิ่นเหมือนกับมหาชาติในท้องถิ่นอื่นๆ ที่ดิฉันคิดเช่นนี้ก็เพราะเมืองเพชรบุรีีเป็นเมืองโบราณที่ถือว่าเป็นเมืองศักดิ์สิทธิ์ (แม้แต่น้ำที่จะใช้ในพระราชพิธีสำคัญในสมัยรัชกาลที่ 5 ก็ยังเอามาจากเพชรบุรี) มีประวัติคู่มากับอยุธยา ดังนั้นในช่วงที่กรุงศรีอยุธยาแตกจึงอาจเป็นไปได้ว่านักปราชญ์ราชบัณฑิตได้อพยพและขนย้ายเรื่องวรรณคดีของชาติซึ่งรวมทั้งเรื่องมหาชาติจากกรุงศรีอยุธยาไปไว้ที่เมืองเพชรบุรีด้วย แต่คงไม่มีการอธิบายให้ชัดเจน คนรุ่นหลังจึงเข้าใจว่าเป็นงานของกวีท้องถิ่น ดังจะเห็นว่าเราพบวรรณคดีสำคัญหลายเรื่องที่จังหวัดเพชรบุรี นอกจากนี้จะสังเกตว่าผลงานด้านการช่างของเมืองเพชรฯเป็นที่ขึ้นชื่อมากซึ่งก็อาจสันนิษฐานว่าเป็นฝีมือช่างจากกรุงศรีอยุธยาที่อพยพไปเมืองเพชรบุรีนั่นเอง




    ลองอ่านมหาชาติเมืองเพชรของอาจารย์นิธิ เอียวศรีวงศ์ ดูนะคะ คงจะตรงใจคุณฟ้าใสมากกว่าที่ดิฉันตอบแน่ๆค่ะ




    แหล่งอ้างอิง


    "มหาชาติเมืองเพชร" ในปากไก่และใบเรือ ของนิธิ เอียวศรีวงศ์


    วิทยานิพนธ์เรื่องมหาชาติกัณฑ์ชูชก ของสมาน โซะเหม (ดิฉันอาจจะจำชื่อเรื่องผิดไป ขออภัยค่ะแต่ก็คงจะทำนองนี้)


    และผลการศึกษาเกี่ยวกับวรรณกรรมเมืองเพชร ของอาจารย์ล้อม เพ็งแก้ว




    ส่วนเรื่องที่่ร่ายยาวกัณฑ์มัทรีของเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ไปคล้ายของใครนั้น ดิฉันจำได้ว่าคล้ายของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระปรมานุชิตชิโนรส กัณธฑ์มัทรีเช่นกัน


    ตามประวัติวรรณคดีไทยบอกว่าสมเด็จกรมพระปรมานุชิตฯ ไม่ได้แต่งกัณฑ์มหาพนกับมัทรี แต่ว่าตอนนี้หอสมุดแห่งชาติพบร่ายยาวกัณฑ์มัทรีของพระองค์แล้ว แต่ยังไม่มีการพิมพ์เผยแพร่อย่างเป็นทางการ (แต่ก็มีผู้คัดลอกข้อความบางตอนมาเผยแพร่บ้างแล้วค่ะ)






ความคิดเห็นที่ 5

ฟ้าใส (Guest)
7 ต.ค. 2543 00:00
  1. ได้เคยอ่านร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดกหลายสำนวน พบว่ามีหลานสำนวนที่มีข้อความซ้ำกัน จนน่าจะสันนิษฐานได้ว่ามีที่มาจากแหล่งเดียวกัน เช่น กัณฑ์มัทรี (เจ้าพระยาพระคลัง) กับมหาชาติเมืองเพชรบุรีจึงอยากทราบที่มาของร่ายยาวที่มีอยู่ในปัจจุบันค่ะ






ความคิดเห็นที่ 1

เทาชมพู vcharkarn vmaster
28 ก.ย. 2543 00:00
  1. เทศน์มหาชาติ มี ๑๓ กัณฑ์ เรียงตามลำดับดังนี้ค่ะ


    ทศพร


    หิมพานต์


    ทานกัณฑ์


    วนปเวสน์ (อ่านว่า วะนะปะเวด)


    ชูชก


    จุลพน


    มหาพน


    กุมาร


    มัทรี


    สักกบรรพ(อ่านว่าสักกะบับ)


    มหาราช


    ฉกษัตริย์ (คำหน้าอ่านว่า ฉะ หรือถ้าออกเสียงแบบโบราณ เป็น ฉ้อ)


    นครกัณฑ์


    ทั้งหมดนี้ ทานกัณฑ์ยาวที่สุด มี ๒๐๙ คาถา



ความคิดเห็นที่ 3

เทาชมพู vcharkarn vmaster
29 ก.ย. 2543 00:00
  1. ขอตอบรวมๆว่า เทศน์มหาชาติเป็นเรื่องเกี่ยวกับพระชาติสุดท้ายของพระโพธิสัตว์ก่อนจะมาเกิดเป็นพระพุทธเจ้า คือเรื่องราวของพระเวสสันดรบำเพ็ญทานบารมี


    ถ้าคุณช่วยน้องทำรายงาน เข้าไปค้นข้อมูลได้ที่ www.siamguru ที่คำว่า "เทศน์มหาชาติ" มีอยู่หลายเว็บค่ะ



ความคิดเห็นที่ 2

หนุ่มไฮเทค (Guest)
28 ก.ย. 2543 00:00
  1. ขอบคุณมากๆเลยครับคุณเทาชมพู




    ขอถามต่อได้ไหมครับว่าแต่ละกัณฑ์ว่าเกี่ยวกับเรื่องอะไรบ้าง คร่าวๆก็ได้ครับ




    ขอบคุณครับ



ความคิดเห็นที่ 4

หนุ่มไฮเทค (Guest)
29 ก.ย. 2543 00:00
  1. ครับ ขอบคุณมากครับคุณเทาชมพู



ความคิดเห็นที่ 16

noon_pattama@hotmail.com (Guest)
8 ส.ค. 2553 13:10
  1. อยากรู้ถึงการเทศน์มหาชาติของชาวจุงหวัดเพชรบุรี

แสดงความคิดเห็น

กรุณา Login ก่อนแสดงความคิดเห็น