|
แคน เครื่องดนตรีมหัศจรรย์ซึ่งเป็นชิ้นแรกของโลก
โพสต์เมื่อ:
12:13 วันที่ 2 มี.ค. 2549 ชมแล้ว:
2,811
 ตอบแล้ว:
12
น่าจะมีใครสักคนสร้างสื่อการสอนเทคนิควิธีการเป่าแคนอย่างละเอียดยิบเป็นสื่อมัลติมีเดียให้เห็น
ทุกแง่มุม การวางมือ การเคลื่อนไหวนิ้ว การใช้ลมเป่าเข้าออก การติดขี้สูดในลายแคนต่างๆฝากไว้เป็นสมบัติของแผ่นดินให้ลูหลานไทยได้มีโอกาสนำไปศึกษา จนเป่าแคนได้ชำนาญจะไม่ได้อายฝรั่งชาติต่างๆที่สามารถหัดเป่าแคนจนเก่งกาจที่ออกรายการ สาระแนจัง ในวันนั้น จำนวน 9 ความเห็น, หน้า่ | -1- ความเห็นเพิ่มเติมที่ 1 15 พ.ค. 2549 (11:00) แคนเป็นมรดกทางอีสานควรรักษาและส่งเสริม เอกชัย (IP:61.7.143.149,192.168.2.110,)  ความเห็นเพิ่มเติมที่ 3 16 พ.ค. 2549 (11:02) คีย์ลายแคน คีย์ลายสุดสะแนน ลายสุดสะแนน เป็นลายที่เวลาบรรเลงแล้ว ทุกครั้งที่จบลายเพลง ต้องลงที่เสียงซอล อันเป็นเสียงหลักของทำนอง เสมอ และลูกแคนเสียงซอลนี้ มีชื่อว่า สะแนน เมื่อเพลงจบ หรือสิ้นสุดลงที่ลูกสะแนน จึงเรียกลายนี้ว่า “ลายสุดสะแนน” ซึ่งสื่อความหมายว่า สิ้นสุดเพลงที่ลูกสะแนน.... ส่วนอีกความหมายหนึ่งของลายสุดสะแนน คือ ลายนี้เป็นลายที่ไพเราะมากๆ เป็นที่สุดของที่สุดของลายแคนทั้งหลาย ถือว่าเป็นลายชั้นครูของแคน เพราะเล่นได้ยากกว่าลายอื่นใดทั้งหลาย หมายถึงบรรเลงให้ได้ระดับชั้นครูนั้น ยาก..... ใครเล่นได้ ก็ถือว่าสุดยอดทางการเป่าแคนเลย ทีเดียว ...ดังนั้น บรรดาลายทั้งหลาย ยากสุดๆ ก็ลายนี้ ไพเราะสุดๆ ก็ลายนี้ ...จึงเรียกลายนี้ว่า “สุดสะแนน” ..... อันหมายถึง สิ้นสุดของเส้นสายแนน … สาว(ชัก)ดึงสายแนนมาเรื่อยๆ ในที่สุดก็พบจุดสิ้นสุด... จุดสิ้นสุด คือจุดหมายปลายทาง เมื่อพบจุดสิ้นสุดอันเป็นเป้าหมายสุดท้ายแล้ว ถือว่า สิ้นสุดสายแนน.... การฝึกแคนก็เช่นกัน เมื่อฝึกไปเรื่อยๆ จนฝึกได้ลายที่ยากที่สุด อันเป็นลายชั้นครูของแคนแล้ว การฝึกแคนนั้น ก็ถือว่าสุดสายแนน เช่นกัน... สายแนนก็คือสะแนน ... สุดสายแนน ก็คือสุดสะแนน (เกี่ยวกับสายแนน ขอให้ค้นดูจากวรรณคดีอีสาน เรื่อง สายแนนนาแก่น) ลายสุดสะแนน มีเสียงซอล (เสียง G เมื่ออยู่บันไดเนเจอรัล) เป็นเสียงศูนย์กลางของทำนอง ใช้โน้ตในทำนอง 6 โน้ต คือ ซ ล ท ด ร ม เสียงฟา เป็นเสียงส้มของลายสุดสะแนน ... “ส้ม” หมายถึง เปรี้ยว เสียงส้ม หมายถึง เสียงที่ไม่เข้าพวกกับเสียงอื่นเมื่อบรรเลงทำนอง หากนำเสียงนี้มาใช้ร่วมทำนอง จะฟังดูแปร่งๆ หู เปรี้ยวหู ก็เลยเรียกว่าเสียงส้ม เสียงฟา เมื่อนำมาใช้ในคีย์ลายสุดสะแนน จะไม่เข้าพวกเขา.... หากจะให้เข้าพวกจริงๆ ต้องเป็นเสียงฟาชาร์ป (F#) ซึ่งแคนไม่มีเสียงฟาชาร์ป อีกอย่างหนึ่ง ทำนองลายเพลงอีสาน โดยมาก เป็นทำนองโน้ตกระโดด ใช้โน้ตในแต่ละลายเพลง 5 โน้ต ซึ่งโน้ตหลัก 5 โน้ตของลายสุดสะแนนคือ “ซ ล ด ร ม” บันไดเสียงลายสุดสะแนน ควรเรียกว่าอยู่ในบันไดจีโหมด ออกสำเนียงเมเจอร์ ไม่ใช่บันได จีเมเจอร์ แม้ว่าทำนองจะจบลงที่เสียง ซอล หรือจี และใช้เสียงซอล เป็นเสียงประสานยืน ก็ตาม ถ้าจะจัดเข้าบันไดทางเมเจอร์ ควรจะเรียกว่าอยู่ในบันไดซีเมเจอร์ แต่ใช้เสียงในขั้นที่5 (dominant) คือเสียง G เป็นเสียงเอก (primary tone ไม่ใช่ Tonic) การจัดเช่นนี้ มีเหตุผลตรงที่ ลายสุดสะแนน มีลายใหญ่เป็นเครือญาติทางไมเนอร์ (relative minor) และลายใหญ่มีเสียง A หรือลา เป็น โทนิค หรือเสียงศูนย์กลาง เพราะฉะนั้น ลายสุดสะแนน จึงต้องมีเสียง C หรือ โด เป็นโทนิค จึงจะถูกต้อง บันไดเสียงที่มีเสียงโด หรือ C เป็นโทนิค ก็คือบันไดซีเมเจอร์ นั่นเอง ดูตารางเทียบคู่โทนิคทางเมเจอร์และไมเนอร์ Tonic Major Tonic Minor คู่โทนิค C Am F Dm G Em การบรรเลงลายสุดสะแนน ต้องใช้เสียงซอล เป็นเสียงประสานยืน หรือเสียง Drone ตลอดทั้งลาย ดังนั้น ผู้เป่า มักบิขี้สูดก้อนเล็กๆ ออกมาอุดรูเสียงซอลสูง (ลูกที่8 แพซ้ายมือ) ไว้ ส่วนเสียงซอลของลูกที่6 แพซ้ายมือ จะใช้นิ้วนาง ปิดรูนับไว้ เพื่อให้ทั้งสองลูกนั้นเกิดเสียงประสานตลอดการบรรเลงลาย ลายสุดสะแนน นอกจากจะใช้เสียงประสานยืนคือซอลแล้ว ขณะบรรเลง ยังมีการจับคู่ประสานคอร์ดเสียงอื่นๆ ด้วย เช่น เสียงลากับเสียงมี, เสียงโดกับเสียงซอล ดังนั้น เสียงแคนของลายสุดสะแนน จึงออกมาลักษณะคอร์ดประสานจังหวะแบบกระชับ... กล่อมประสานกันไพเราะเพราะพริ้งมาก ความเห็นเพิ่มเติมที่ 4 16 พ.ค. 2549 (11:07) ขอบพระคุณ คุณสมบัติ ศรีสิงห์ ที่ให้ความรู้ไว้ท่านที่สนใจหาความรู้เพิ่มเติมได้จาก คุณ กูเกิ้ล ครับ พิมพ์ คำว่าแคนเขาก็จะจัดการให้ครับ ความเห็นเพิ่มเติมที่ 6 29 ส.ค. 2549 (18:11) รักนะทุกคน.....จากกิ๊กค่ะ กิ๊ก (IP:124.157.201.66,,) ความเห็นเพิ่มเติมที่ 7 6 ม.ค. 2550 (07:06) จนถึงวินาทีนี้ก็ยังมีความปรารถนาให้ผู้ที่มีความรู้ความสามารถทั้งหลายทั้งปวงสร้างสรรค์สื่อการเรียนการสอน วิธีการดีดพิณเป่าแคน ในลายเพลงต่างๆอยู่ทุกชั่วโมงยาม ความเห็นเพิ่มเติมที่ 8 22 มี.ค. 2550 (08:02) ผมได้มีโอกาส กลับ อีสานเมื่อต้นเดือน ธันวา มิตรแท้ ได้จัดการให้ แคน คีย์ Eแฟลต เดินทางจาก 101 เป็นฝีมือการรัสรรค์ ของ พ่อเคน สมจินดา ศิลปินแห่งชาติ ถึงหนองคาย และปัจจุบัน แคน ที่สุดยอดนี้ อยู่น่าน ได้ลองบรรเลงให้เพื่อน ชาว อมริกัน จาก TEXAS ฟังด้วยฝีมือแบบ งูๆ ปลาๆ อิ่มใจเหลือเกิน ที่ สหาย ท่านนั้นบอกว่า ต่างจาก แคน ทั่วๆไป เสียงของมัน ราวมาจาก สวรรค์ พอๆ กับ กีตาร์ ไทเลอร์ บ้านผมเลย หมอบอกอย่างนั้นถ้าหาก หมอมีโอกาสได้ฟัง นักแคน อย่าง อ.สมบัติ แล้ว คุณค่าของ แคน จะ ระดับไหน ทำอย่างไรหนอ จึงจะเผยแพร่ศิลปการเป่าแคนนี้ให้กระจายไปทั่วประเทศ ให้เป็น เครื่องคนตรีระดับชาติไปเลย ความเห็นเพิ่มเติมที่ 9 23 มี.ค. 2550 (06:34) สมัยก่อนหากคิดจะเรียนเป่าแคนจิตใจต้องมุมานะไม่ท้อถอยง่ายๆ ต้องเดินทางไปร่ำเรียนกับ หมอ แคน ที่อยู่แดนไกล ปัจจุบันมีเทคโนโลยี สมัยใหม่ น่าจะมีใครสักคนที่มีความรู้ความสามารถ ด้านสื่อ ผลิต ซีดี วิธีการเป่าแคนเผยแพร่ เหมือนกับฝรั่งและคนไทย ที่ สร้าง ซีดี สอนการเล่นกีต้าร์ เปียโน ซึ่งเป็น เครื่องดนตรีตะวันตก ความเห็นเพิ่มเติมที่ 10 25 ก.ค. 2550 (19:04) ดีมาก biew2540 (IP:203.113.71.108) ความเห็นเพิ่มเติมที่ 11 29 ก.ค. 2550 (18:23) ครูสอนดนตรีอีสานน่าจะทำสื่อการสอน การเป่าแคน เพื่อเลื่อน วิทยฐานะ คศ3 จะเป็นประโยชน์มาก |
