พยานบุคคล

คำแนะนำผู้ได้รับหมายเรียกเป็นพยาน
1. ตรวจหมายเสียก่อน

1.1 เมื่อได้รับหมายเรียกให้เป็นพยาน ควรตรวจดูรายละเอียดในหมายเรียกถึงใคร ศาลใดออกหมาย ศาลนั้นอยู่ที่ไหน จะได้ไปไม่ผิดศาลและไม่เสียเวลา

1.2 ตรวจดูในหมายเรียกว่า ศาลนัดให้ไปเบิกความเป็นพยานในวัน เดือน ปี เวลาใด

2. ไปศาลตามวันเวลานัด

ต้องไปศาลตรงตามวันเวลานัด เมื่อไปถึงศาลแล้วควรติดต่อเจ้าหน้าที่ศาล

3. หากไปศาลไม่ได้ควรทำอย่างไร

แจ้งเป็นหนังสือหรือพบประชาสัมพันธ์ศาล หรืออาจมอบฉันทะให้ผู้อื่นไปแจ้งให้ศาลทราบถึงเหตุผลความจำเป็นก็ได้ มิฉะนั้นศาลอาจจะออกหมายจับพยานมาเบิกความ

4. พยานจะต้องปฎิญาณหรือสาบานตน

เจ้าหน้าที่ศาลเป็นผู้เรียกและนำพยานไปยังสถานที่สำหรับพยานเบิกความ ก่อนเบิกความพยานต้องปฎิญาณ หรือสาบานตนตามลัทธิศาสนาของตนเว้นแต่

1. บุคคลที่มีอายุต่ำกว่า 14 ปี หรือผู้หย่อนความรู้สึกผิดและชอบ

2. ภิกษุสามเณรในพุทธศาสนา

3. บุคคลที่คู่ความทั้งสองฝ่ายตกลงกันว่าไม่ต้องให้สาบาน

5. การถามพยาน

ภายหลังจากปฎิญาณหรือสาบานตนแล้วพยานจะต้องตอบคำถามเกี่ยวกับ ชื่อ อายุ ที่อยู่ และความเกี่ยวพันระหว่างพยานกับคู่ความ ต่อจากนั้นคู่ความหรือทนายความฝ่ายที่อ้างพยานมาศาลจะซักถามเรื่องราวจากพยาน (ภาษากฎหมายเรียกว่า "ซักถาม") เมื่อฝ่ายที่อ้างพยานถามเสร็จแล้วคู่ความหรือทนายความอีกฝ่ายหนึ่งจะถามพยาน (ภาษากฎหมายเรียกว่า "ถามค้าน") เสร็จแล้วฝ่ายที่อ้างพยานจะถามพยานอีกครั้งหนึ่ง (ภาษากฎหมายเรียกว่า "ถามติง") ทั้งนี้ คู่ความหรือทนายความอาจจะงดการถามค้านหรือถามติงเสียได้ ถ้าเห็นว่าไม่มีความจำเป็นต่อคดี

6. พยานเบิกความเสร็จ

เมื่อเบิกความเสร็จ พยานจะต้องลงลายมือชื่อไว้ในคำพยานที่ศาลบันทึกหรือพิมพ์ลายนิ้วมือ

7. ค่าพาหนะและค่าป่วยการพยาน

พยานในคดีแพ่ง จะได้รับค่าพาหนะและค่าป่วยการตามที่กำหมายกำหนดไว้ โดยศาลเป็นผู้ออกคำสั่งให้ฝ่ายที่อ้างพยานเป็นผู้จ่าย

พยานในคดีอาญา คดีอาญาซึ่งราษฎรเป็นโจทก์ ศาลมีอำนาจสั่งจ่ายค่าพาหนะให้เท่าที่เสียไปจริงตามสมควร

8. การเบิกความเท็จ

พยานผู้เบิกความอันเป็นเท็จในการพิจารณาคดีต่อศาล ถ้าความเท็จนั้นเป็นข้อสำคัญในคดี ก็มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 177 ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือ ทั้งจำทั้งปรับ

ถ้าเป็นการเบิกความเท็จในการพิจารณาคดีอาญา ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 7 ปี และปรับไม่เกิน 14,000 บาท