บทความอบรมครูวิทย์ประถม สสวท. ติวเข้มครูวิทย์เอกชน

สสวท. ติวเข้มครูวิทย์เอกชนได้ฝึกฝน เรียนรู้ ทดลอง
ตอกย้ำความมั่นใจไปจัดกิจกรรมวิทย์ในโรงเรียน


แนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ที่ได้ผล สนุก น่าสนใจ สามารถเข้าใจได้ง่ายนั้น มีหลายแนวทาง แต่ที่กล่าวถึงและเน้นย้ำกันมากก็คือ การจัดกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้นักเรียนได้ตั้งคำถาม ฝึกฝน เรียนรู้ ทดลองด้วยตัวเอง เนื่องจากสิ่งสำคัญของหลักสูตรวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์และเทคโนโลยีที่ปรับปรุงใหม่ก็คือการเรียนการสอนที่เน้นทักษะกระบวนการ ให้นักเรียนได้คิด ฝึกปฏิบัติ ทดลอง ค้นคว้าหาคำตอบด้วยตัวเอง จะทำให้เกิดความเข้าใจอย่างถ่องแท้ สามารถนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ในการดำรงชีวิต และเรียนรู้จากสิ่งใกล้ตัวที่มีอยู่ในท้องถิ่น ขยายไปสู่ระดับประเทศและโลก
นอกจากนั้นควรจะมีการบูรณาการศาสตร์สาขาวิชาต่างๆ ที่สัมพันธ์เกี่ยวข้องกันมาผสมผสานกันเพื่อประโยชน์ในการจัดการเรียนการสอน โดยเน้นที่องค์รวมของเนื้อหามากกว่าองค์ความรู้ ของ แต่ละรายวิชา และเน้นที่การเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นสำคัญยิ่งกว่าการบอกของครู เพราะ สิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตจริง การดำเนินชีวิตประจำวัน การแก้ปัญหา หรือการตัดสินใจ อาจต้องใช้ความรู้ และทักษะจากหลายสาขาวิชาร่วมกัน ซึ่ง สสวท. ก็ได้ส่งเสริมแนวทางการจัดการเรียนการสอนดังกล่าวสู่สถานศึกษามาโดยตลอด
เมื่อต้นเดือนเมษายนที่ผ่านมาสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ได้จัดประชุมปฏิบัติการจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ประถมศึกษา สำหรับครูผู้สอนวิทยาศาสตร์ประถมศึกษา โรงเรียนสังกัดสำนักบริหารงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) รุ่นที่ 1 ณ โรงแรมรอแยลเบญจา กรุงเทพมหานคร
การจัดกิจกรรมดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มพูนความรู้และประสบการณ์ตรงแก่ครูผู้สอน ในด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ตามกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เพื่อสร้างความมั่นใจในการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ สามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์แก่นักเรียนอย่างมีประสิทธิภาพต่อไป งานนี้มีครูวิทยาศาสตร์โรงเรียนเอกชนเข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 143 คน และครูวิทยาศาสตร์โรงเรียนดาราคามร่วมสังเกตการณ์อีก 7 คน รวมทั้งหมด 150 คน
“จุดเด่นของการอบรมครั้งนี้คือเป็นการจัดกิจกรรมการเรียร็วิทยาศาสตร์ที่เน้นการปฏิบัติให้แก่ครูผู้สอน ซึ่งครูจะ ได้ทั้งความรู้และประสบการณ์ตรง และเกิดความมั่นใจในการจัดกิจกรรมวิทยาศาสตร์ และคาดหวังว่าครูที่เข้ารับการอบรมจะนำความรู้ไปเผยแพร่กับเพื่อนครูในโรงเรียนเดียวกัน เนื่องจากครูวิทยาศาสตร์ระดับประถมศึกษาส่วนใหญ่ไม่ได้จบวิทยาศาสตร์ ซึ่งการอบรมครั้งนี้จัดเป็นครั้งแรก ส่วนรุ่นที่ 2 จะจัดในเดือนสิงหาคม 2549”
การอบรมครูดังกล่าว สสวท. ได้จัดทำ “หนังสือแนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามสาระการเรียนรู้ตามสาระการเรียนรู้พื้นฐานวิทยาศาสตร์ ระดับประถมศึกษา” ให้แก่ครูที่เข้ารับการอบรมด้วย โดยมุ่งเน้นกระบวนการเรียนการสอนที่เน้นกระบวนการสืบเสาะหาความรู้
ส่วนกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในการประชุมปฏิบัติการครั้งนี้ ประกอบด้วย เรื่องเสียง แรง และ การเคลื่อนที่ ไฟฟ้า โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ พืช สัตว์ สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม สารและสมบัติของสาร ตลอดจนฝึกปฏิบัติการการประดิษฐ์สื่อ การใช้แผนที่ดาวและการวัดและประเมินผล
ครูวิทยาศาสตร์โรงเรียนเอกชนที่เข้ารับการอบรมจาก สสวท. ได้ให้ความคิดเห็นดังนี้
คุณครูสำเนียง จุลเสริม โรงเรียนราชินี กรุงเทพมหานคร สอนวิชาวิทยาศาสตร์ ชั้น ป. 3 – ป. 4 เล่าว่า ปัญหาที่พบในการสอนวิทยาศาสตร์ก็คือนักเรียนบางคนไม่ให้ความสนใจในการเรียน และแหล่งการเรียนรู้ของโรงเรียน เช่น ต้นไม้ มีน้อย บางครั้งจึงได้ให้นักเรียนศึกษาจากภาพในวีดิทัศน์แทนของจริง “ที่ผมสนใจเข้ารับการอบรมก็เพราะต้องการนำความรู้ไปใช้ปรับเปลี่ยนกิจกรรมการเรียนรู้ ซึ่งเมื่อเข้ารับการอบรมครั้งนี้ได้ทำการทดลองและลงมือปฏิบัติจริง การทดลองบางอย่างก็สนุกครับ และการตอบคำถามของวิทยากรก็ชัดเจนดี กลับไปแล้วผมจะนำความรู้ที่ได้ไปปรับให้เข้ากับแผนการเรียนรู้ และเตรียมสื่อการเรียนรู้ให้หลากหลายมากขึ้น”
คุณครูวรวัฒน์ แสงน้อยอ่อน โรงเรียนวิทยปัญญา เขตหนองจอก กทม. สอนวิทยาศาสตร์ช่วงชั้นที่ 2 (ป. 4 – ป.6) บอกว่า ที่ร่วมโครงการนี้เพราะสนใจที่จะเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ ปัญหาที่พบในการสอนก็คือนักเรียนยังขาดกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ครูยังไม่เข้าใจธรรมชาติของเนื้อหาวิชาอย่างแท้จริง เพราะโรงเรียนไม่มีครูที่จบสายวิทย์โดยตรง ทั้งที่โรงเรียนเปิดทำการได้ประมาณ 3 ปี ต้องอาศัยการอบรมเทคนิควิธีการสอนบ่อย ๆ และนำไปใช้จัดกิจกรรมให้มาก ๆ “การอบรมครั้งนี้ผมได้พบปะใกล้ชิดกับนักวิชาการของ สสวท. โดยตรงซึ่งเป็นหน่วยงานที่จัดทำหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ด้วย ถ้ามีปัญหาก็สามาถซักถามได้เลย ทำให้รู้และเข้าใจจุดประสงค์และการนำไปใช้ประโยชน์ วิทยากรทุกท่านให้ความเป็นกันเอง ทำให้เรียนรู้ได้รวดเร็ว มีสื่ออุปกรณ์ที่ได้ ลงมือปฏิบัติจริง สามารถสรุปการทำกิจกรรมได้เป็นอย่างดี หลังจากนี้ผมจะกลับไปพัฒนาการเรียนการสอนให้ดียิ่งขึ้น จะจัดประชุมครูวิทยาศาสตร์และจัดโครงสร้างงานวิทยาศาสตร์ใหม่ให้เป็นไปตามกระบวนการของ สสวท. โดยเน้นการสร้างกอจกรรมทักษะทางวิทยาศาสตร์”
คุณครูจิรารัตน์ จอมป้อ โรงเรียนแย้มสอาด (ลาดพร้าว) กรุงเทพมหานคร สอนวิทยาศาสตร์ชั้น ป. 3และ ป. 6 กล่าวว่าปัญหาที่พบคือ นักเรียนยังไม่เกิดทักษะที่ดี เช่น ยังตั้งคำถามไม่ค่อยได้ วางแผนทำกิจกรรมยังไม่ได้ ไม่สามารถสรุปผลการทดลองได้ เทคนิคที่ใช้อยู่ก็คือปรับเปลี่ยนรูปแบบการสอนให้เหมาะสมตามวัย เปลี่ยนรูปแบบกิจกรรมเป็นเกม ปริศนาคำทาย หรือการทดลอง เพื่อไม่ให้น่าเบื่อ “ประทับใจที่ได้ทบทวนความรู้เดิม ได้เรียนรู้วิธีการสอนที่ถูกต้อง และที่สำคัญคือได้ฝึกปฏิบัติจริง จึงทำให้รียนรู้ปัญหาด้วยตัวเองและพยายามแก้ปัญหาด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งเนื้อหาและกิจกรรมในการอบรมล้วนแต่เป็นเนื้อหาที่ต้องนำไปจัดกิจกรรมการเรียนการสอนทั้ง 2 ช่วงชั้น ซึ่งได้ประโยชน์มากต่อการนำความรู้ที่ได้ไปพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนต่อไป”
ทั้งนี้ สสวท. ขอเชิญครูผู้สอนวิทยาศาสตร์ ระดับประถมศึกษา โรงเรียนสังกัดสำนักบริหารงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) สมัครเข้าร่วมการประชุมปฏิบัติการจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ประถมศึกษา ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 รุ่นที่ 2 ระหว่างวันที่ 7 – 9 สิงหาคม 2549 ณ โรงแรมรอแยลเบญจา กรุงเทพมหานคร ค่าลงทะเบียนคนละ 1,500 บาท (รวมค่าอาหารกลางวัน, อาหารว่าง) ผู้สนใจติดต่อสอบถาม ได้ที่ โทร. 0-2392-4021 ต่อ 1233, 1229 หรือคลิกดูรายละเอียดเพิ่มเติมพร้อมกับดาวน์โหลดใบสมัครได้ที่เว็บไซต์ สสวท. www.ipst.ac.th โดยเปิดรับสมัครตั้งแต่บัดนี้จนถึงวันที่ 15 กรกฎาคม 2549