ภูเขาไฟ Etna ในอิตาลี ปะทุครั้งใหญ่

ภูเขาไฟเอ๊ตน่า เป็นภูเขาไฟที่สูงที่สุดในทวีปยุโรป (สูง ๓,๓๑๕ เมตร) และมีการเคลื่อนไหวมากที่สุดในยุโรปด้วย ตัวภูเขาตั้งอยู่บนเกาะซิซิลี ของประเทศอิตาลี มีการจดบันทึกเกี่ยวกับการปะทุของภูเขาไฟลูกนี้มามากที่สุดในโลก เพราะความที่อยู่ใกล้กับแอ่งอารยธรรมเก่าแก่มาก่อน

ภูเขาไฟเอ๊ตน่า เป็นภูเขาไฟที่มีโครงสร้างสลับซับซ้อนที่สุดแห่งหนึ่ง ซึ่งยังไม่เป็นที่เข้าใจแจ่มแจ้งดีนัก เนื่องจากมีการปะทุอยู่เนืองๆนับแสนๆปีมาแล้ว ลาวาเก่าทับถมลงไปบนลาวาใหม่ บางส่วนปลิวไปกับแรงปะทุ บางส่วนถล่ิมทลายลงมาเมื่อลาวาไหลออกไปแล้ว แล้วเกิดมีลาวาใหม่ๆมาท่วมทับทีหลัง จึงทำให้โครงสร้างปะปนกันไปมาก ประมาณว่า เริ่มมีการเคลื่อนไหวที่ภูเขาไฟแห่งนี้ครั้งแรกเมื่อประมาณ ห้าแสนปีมาแล้ว มีลาวาไหลออกมาทับถมกันเป็นชายฝั่งยืดออกไปในทะเล แม้จะเรียกว่าเป็นภูเขาไฟแบบ shield ซึ่งโดยปกติจะมีไหล่เขาลาดๆ เช่้นภูเขาไฟในฮาวาย แต่จากความต่อเนื่องของการปะทุของลาวากล่าว จนโครงสร้างเปลี่ยนไปจากเดิมมามาก ทำให้นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า เป็น unsymetric shield volcano และยังมีรอยแยกมากมายที่ทำให้การปะทุของลาวา เป็นที่คาดการณ์ได้ยากมาก เพราะมีที่ให้ไหลออกมาได้หลายที่ นักวิทยาศาสตร์บางท่านก็จัดให้เป็นภูเขาไฟแบบกึ่ง shield กึ่ง strato(คือภูเขาไฟแบบสูงชันอย่างภูเขาไฟฟูจี)

และก็เช่นเดียวกับการปะทุของลาวาจากภูเขาไฟในฮาวาย shield vocano มักจะไม่ระเบิดรุนแรงตูมตาม แต่มักจะไหลออกมาช้าๆ แต่ก็มีอันตรายได้มาเหมือนกัน เพราะหากก๊าซที่แยกตัวออกจากเมื่อลาวาขึ้นมาชั้นบนๆของเปลือกโลก เพราะแรงกดดันลดลง ถูกอัดไม่มีทางไป นานๆเข้าก็ระเบิดออกมาได้ หากก๊าซมีช่องรอยแยกของหินให้เล็ดรอดออกมาทีละน้อย การปะทุก็ไม่รุนแรงเท่าไร แต่ภูเขาไฟลูกนี้มีประวัติการปะทุหลากหลาย ทั้งที่รุนแรงและไม่รุนแรง และส่วนมากจะไม่ปะทุออกมายอดภูเขา แต่จะทะลักออกมาจากด้านข้างๆ ที่เรียกว่า flank eruption

ในช่วงประมาณสามอาทิตย์ที่ผ่านมา ภูเขาไฟเอ๊ตน่า ก็เริ่มเข้าสู่ช่วงที่มีกิจกรรมการปะทุคึกคักที่สุด เท่าที่เคยมีมานับตั้งแต่ปี คศ ๑๙๙๑ - ๑๙๙๓ เถ้าถ่านที่ถูกพ่นออกมา ก็ตกไปถึงเมือง Catania ซึ่งอยู่ห่างออกไปเพียงไม่กี่กิโลเมตร ทั่วทั้งเมือง Catania ก็ถูกปกคลุมไปด้วยเถ้าสีเทาๆเต็มไปหมด

กว่าสัปดาห์ที่ผ่านมา ตั้งแต่วันที่ ๑๓ กค ก็ปรากฏว่า มีแผ่นดินไหวอย่างอ่อนๆ มากถึง ๒,๕๐๐ ครั้ง ภายในเวลาเพียง ๒ วัน แล้วด้านข้างภูเขาไฟก็เริ่มแยกออก ปล่อยให้ลาวาร้อนๆทะลักไหลออกมา เมื่อวันที่ ๑๗ และ ๒๐ ที่ผ่านมา มีการปะทุของลาวาจากอยู่ ๕ จุด ที่มีระดับความสูงประมาณ ๒,๑๐๐ ถึง ๒,๗๐๐ เมตร ในด้านใต้ และด้านตะวันออกเฉียงเหนือของยอดเขา และมีการระเบิดย่อมๆแบบที่เรียกว่า stromboli eruption คือการปะทุของลาวาเหมือนบ่อน้ำพุพุ่งพล่านออกมา มีรายงานข่าวว่ามีคนบาดเจ็บสาหัส ๑ คน สนามบินท้องถิ่นก็ถูกปิดไปแล้ว และเริ่มมีการประกาศกรณีฉุกเฉินในเมืองใกล้เคียง มีตัวอาคารบางแห่งที่อยู่นอกๆเมืองออกไปได้รับความเสียหาย และลาวากำลังไหลเข้ามาใกล้สถานีรถรางแห่งหนึ่งด้วย สภาพใกล้เคียงก็ยุ่งเหยิงพอดู บริเวณที่มีลาวาไหลก็ถูกปิดกั้นไม่ให้คนเข้านอกจากแต่นักวิทยาศาสตร์เท่านั้น

ภาพข้างล่างเป็นภาพถ่ายโดยอุปกรณ์ Multi-angle Imaging SpectroRadiometer (MISR) บนยานอวกาศ Terra ในภาพสีจริง ควันสีน้ำตาลอ่อนที่ลอยไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้สู่ Ionian Sea ประกอบด้วยเถ้าถ่านจากภูเขาไฟเป็นส่วนใหญ่ อีกลำหนึ่งเป็นสีออกฟ้าๆ อยู่ใกล้ยอดเขา ประกอบด้วยหยดน้ำและกรดซัลฟุริคอย่างอ่อนเป็นหยดฝอยละเอียดมาก ที่เรียกว่า aerosol

อ้างอิง
1 Space View Shows Two Plumes from Mt. Etna Eruption
http://www.jpl.nasa.gov/releases/2001/release_2001_152.html

2 MISR Homepage http://www-misr.jpl.nasa.gov/

3 Etna's News page http://www.geo.mtu.edu/~boris/ETNA_news.html


กรุณาคลิกเลือกวิธีแสดงกระทู้ default ในกรอบด้านบนของตัวข่าวนี้ ให้แสดงหมดทุกความเห็น เพราะมีคำตอบรายละเอียดมากมายอยู่ในความเห็นแรกๆแล้วค่ะ