สารกำจัด มอด (Moths) กับเคมีของการได้กลิ่น




สารกำจัด มอด (Moths) กับเคมีของการได้กลิ่น

ตอนเด็ก หลายๆ คน คงเคยสงสัยว่าทำไมคุณแม่จะต้องนำ ลูกกลมๆ เล็กๆ สีขาวที่มีกลิ่นรุนแรงเฉพาะตัวมาวางไว้ในตู้เสื้อผ้าด้วย พอถามจะได้คำตอบว่ามันคือ naphthaline (รู้จักกันในชื่อของลูกเหม็น) เอาไว้คอยไล่แมลงโดยเฉพาะมอด(Moths) ที่คอยทำลายเสื้อผ้าให้เสียหาย กระบวนการทำงานของานของลูกเหม็นนี้มันชั่งหน้าตื่นตาตื่นใจสำหรับเด็กที่เคยเห็นเป็นครั้งแรก ก็เพราะเจ้าลูกเหม็นนี้มันสามารถหายไปหมดโดยไม่ทิ้งล่องรอยในช่วงระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งการหายไปของมันก็เป็นบทเรียนแรกสำหรับหลายคนในเรื่องการระเหิด (sublimation)







Clothes Moths

มอด(moths) เป็นสัตว์ในตระกูล ผีเสื้อกลางคืน ที่มีการเจริญแบบ metamorphosis (การเปลี่ยนแปลงจากไข่ไปเป็นตัวโดยไม่ต้องอาศัย sperm) โดยมีวัฏจักรเริ่มจาก



ไข่(egg) หนอน(larva) ดักแด้( pupa) ตัวเต็มไว(adult)



โดยในระยะ larva นี่เองที่มันสามารถในการย่อย keratin ที่เป็นองค์ประกอบในวัสดุอินทรย์เช่น ขนสัตว์ ใหม ขนนก โดยที่พวกมันเป็นสิ่งมีชีวิตไม่กี่สิ่งในโลกนี้ที่สามารถย่อย keratin ได้ (keratin เป็นโปรตีนที่ละลายได้ยาก มีโครงสร้างที่เหนียว และทนทาน สร้างโดยสัตว์)







Moth-Repellent Products

หากถามว่าแล้วมีสารเคมีอะไรที่สามารถนำมากำจัดหรือไล่มอดได้ คำตอบก็คือมีสารประกอบอยู่อย่างน้อน 4 ประเภทที่ใช้กันในปัจจุบันได้แก่

1. Naphthaline (หรือ Naphyhalene)

2. p-dichlorobenzene

3. camphor (การบูร)

4. hexachloroethane



โดยที่ camphor (การบูร) ได้ถูกรู้จักและนำมาใช้กำจัดมอดในระยะ larva และตัวโตเต็มไวมาเป็นเวลานาน แต่ที่โดดเด่นกว่าจนถึงปัจจุบันนี้คือ naphthalene และเมื่อไม่นานมานี้ p-dichlorobenzene ก็ถูกนำมาใช้ด้วยเช่นกัน โดยสารเหล่านี้สามารถตรวจสอบดูได้ที่ข้างบรรจุภันฑ์ ของผลิตภันฑ์





สารประกอบทั้ง 4 ที่กล่าวมาขข้างต้น มีคุณสมบัติเป็นของแข็งที่อุณหภุมิห้อง และสามารถที่จะเกิดการระเหิด (sublimation) ได้อย่างง่ายดาย เมื่อบรรจุภันฑ์เปิดออก สารเหล่านี้จะเปลี่ยนรูปจากของแข็งไปเป็นแก๊ส ซึ่งเกิดขึ้นเนื่องจาก ของแข็งเหล่านี้ต้องการหาสภาพที่เข้าสู่สมดุลของสถานะ (phase equilibrium)ในกรณีนี้คือสมดุลระหว่างของแข็งกับไอ กล่าวคือเมื่อสภาพโดยรอบไม่มีไอของมันอยู่หรือมีอยู่น้อยยังไม่สมดุล มันก็จะเกิดการระเหิดกลายเป็นไอ เพี่อขับเคลื่อนตัวเองเข้าสู่สมดุล







อันตรกิริยา (interaction) ระหว่างโมเลกุลภายในของแข็งที่ระเหิดได้ ส่วนใหญ่คือแรงยึดเหนี่ยวแบบอ่อนๆ ที่เรียกว่า London force เกิดขึ้นโดยทั่วไประหว่างโมเลกุลที่ไม่มีขั้ว (nonpolar molecule) แต่ยกเว้นในกรณีของ camphor เป็นโมเลกุลที่มีขั้ว แรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลจึงเป็นแบบ แรงยึดเหนียวระหว่างขั้ว (dipole-dipole interaction) ซึ่งมีความแข็งแรงกว่า London force







Odor Chemistry

การได้กลิ่นคือการตอบสนองจากสมอง ที่เริ่มต้นจากประสาทสัมผัส ( sensory receptors) ถูกกระตุ้นด้วยสารเคมีที่ล่องลอยอยู่ในอากาศ ซึ่งในมนุษย์ ประสาทสัมผัสดังกล่าวคือ chemoreceptor ที่อยู่บนเนี้อเยี่อ olfactory epithelium ภายในโพรงจมูก ซึ่ง receptor นี้จะเป็นตัวส่งสัณญาณ ( impulse) ไปยังสมองเมื่อได้รับสารที่ให้กลิ่น ซึ่งลักษณะของกลิ่นที่เกิดขึ้นจะมีความแปรผันตาม รูปร่าง ขนาด และ stereochemistry ของโมเลกุล





คำอธิบายหนึ่งในหลายคำอธิบายได้ พูดถึง อันตรกิริยาของโมเลกุลกับ olfactory cell ( องค์ประกอบของ olfactory epithelium ) ว่า โมเลกุลแต่ละโมเลกุลจะมีการสั่น (vibration) ด้วยค่าความถีเฉพาะตัวค่าหนึ่ง ซึ่งที่ olfactory cell ก็จะมีหน่วยที่มีการสั่นด้วยความถี่ต่าง และเมื่อโมเลกุลที่มีกลิ่นเข้าใกล้ olfactory cell มันก็จะเร้า olfactory cell ด้วยการสั่นเฉพาะตัวของมันและเหนี่ยวนำให้เกิดการสั่นพ้อง(resonance) กับหน่วยของ olfactory cell ที่สั่นด้วยความถี่เดียวกันแล้วเกิดเป็นสัณญาณส่งไปยังสมอง นอกจากนี้ยังมีอีกหลายคำอธิบายเกี่ยวกับการได้กลิ่นนี้ หากผู้อ่านสนใจ ขอให้ลองตามอ่านใน reference ที่ให้ไว้ด้านล่าง





ดังนั้น สารที่สามารถให้กลิ่นได้จึงต้องเกิดการกลายเป็นไอก่อน โดยไอจะสามารถกำจัดแมลงได้ก็ต่อเมื่อ โมเลกุลที่เป็นไอนั้น เป็นพิษกับแมลงด้วย เมื่อแมลงได้กลิ่นก็จะตายหรือหลบหนีไป





Referance

1. J.Chem.Ed,82,9,2005,1321-1324

2. www.extension.iastate.edu/Publications/PM1963A.pdf

3. www.schoolscience.co.uk/content/5/chemistry/smells/index.html

4. http://www.schoolscience.co.uk/content/5/chemistry/smells/smellsch2pg1.html

5. http://scifun.chem.wisc.edu/CHEMWEEK/Odors/CHEMOREC.html


ความคิดเห็นที่ 54

ศานติ
19 พ.ค. 2555 09:21
  1. วางไว้เฉยๆสักสองสามวันกลิ่นลูกเหม็นน่าจะหมดไปจากการระเหิด ถ้าจะให้เร็ว ผมว่าผึ่งแดดคงจะเร็วขึ้น


ความคิดเห็นที่ 53

18 พ.ค. 2555 15:20
  1. เมื่อ 2-3วันที่แล้วผมเอาลูกเหม็นไปวางไว้ใกล้กับข้าวสารพอดีวันนี้ลูกค้ามาซื้อข้าวสารก็เลยเอาข้าวสารออกมาเพื่อจะขายแต่มันมีกลิ่นลูกเหม็นติดอยู่อยากทราบว่าจะทำอย่างไรถึงจะกำจัดกลิ่นลูกเหม็นออกไปได้(ขอความกรุณาหน่อยครับมีกลิ่นทุกกระสอบเลยครับกลิ่นแรงมากๆ)

ความคิดเห็นที่ 52

8 ก.พ. 2554 10:13
  1. มอด หลังจากระยะ adult ขอเพิ่มอีกระยะครับ ...... ระยะทำใจ อุตสาห์ บิ้วตู้เสื้อผ้าดั้น มอดกิน เจ็บตับ มักมากกกกกกกกก

ความคิดเห็นที่ 51

Ouroboros
9 ธ.ค. 2553 10:13
  1. ^^ที่เจ้าของกระทู้กล่าวถึง มอด เป็นคำทับศัพท์มาจาก moth ซึ่งเป็นผีเสื้้อกลางคืนครับ ผีเสื้อกลางคืนอยู่ในอันดับ Lepidopteraแต่ มอด ที่ ความเห็น 50 หมายถึง Powderpost beetle หรือ มอดข้าว ซึ่งเป็นแมลงตระกูลด้วง (Coleoptera) แตกต่างจากผีเสื้อกลางคืนค่อนข้างมากครับอย่าสับสน


ความคิดเห็นที่ 50

9 ธ.ค. 2553 09:41
  1. ตอนนี้กำลังทำโครงงานวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการป้องกันมอดที่เกิดในข้าวสาร ต้องการทราบว่าการเกิดนั้นมีสาเหตุสำคัญจากอะไร ทั้งในอดีตและปัจจุบัน

ความคิดเห็นที่ 49

1 ธ.ค. 2553 10:59
  1. มอดกินเป้ากางเกงความรู้ใหม่นะเนี่ย..(ผมก็เป็น)

ความคิดเห็นที่ 48

8 ก.ย. 2553 03:45
  1. คือ เจอมอดในถังข้าวสาร เลยเอาถังไปตากแดดที่ระเบียงค่ะ มอดก็ออกมาจากถังเรียบร้อยเป็นพัน ๆ ตัวเลย แต่ก็ไม่ได้คิดอะไร ก็เ็ก็บถังข้าวสารกลับมาใช้ตามปกติ ผ่านมา 1-2 วันเริ่มสังเกตุว่า มีมอดเดินยั้วเยี้ย ป้วนเปี้ยน อยู่ในห้อง ก้เลยคิดว่ามันคงเข้ามาจากระเบียง แต่ก็ไม่ได้คิดว่ามันจะกลายพันธ์ ตอนนี้มีมอดอาศัยอยู่ด้วยทุกที ในห้องนอน ห้องนั่งเล่น ห้องน้ำ ห้องครัว น่าเกลียดน่ากลัวมากค่ะ เพราะมันเยอะ จนขยะแขยง กวาดห้องที เจอเกือบ 100 ตัวในที่ตักผง แต่เชื่อไหมคะ ว่าในถังข้าวสารเนี่ย ดันไม่เหลือซักตัว ตอนนี้ผ่านไป 3 เดือน ก็ยังมีมอดอาศัยเป็นเพื่อนร่วมห้อง ทำยังไงดีค่ะ ให้ฝ่ายนิติมาฉีดยาก็แล้ว ฉีดดีดีทีเองก็แล้ว มันก็ยังไม่หมดไป อยากทราบว่าจะกำจัดยังไง แล้วมันอาศัยอยู่ได้ยังไง ถ้าไม่มีข้าวสาร หรืออาหารทิ้งไว้ แล้วมันเป็นซ่อนตัวที่ไหนของบ้าน เชื่อว่าตอนนี้คงเป็นรังมอดเลยล่ะคะ แต่เพราะเป็นคอนโด ห้องก็สะอาด แต่ก็ยังหารังของมันไม่ได้ ขอความช่วยเหลือหน่อยนะคะ ช่วยแก้ปัญหานี้ที มันเยอะจนขยะแขยงแล้วค่ะ จะเป็นพระคุณอย่างสูงถ้าใครพอมีวิธีแก้ ขอบคุณล่วงหน้านะคะ ส่งเมล์กลับก็ได้นะคะ pupay.dpm@gmail.com

ความคิดเห็นที่ 46

29 ก.ค. 2553 10:25
  1. ผมมีปัญหามอดมันเพราะอยู่ใก้ลกับดกดังเก็บมันจะกำจัดอย่างไงดี

ความคิดเห็นที่ 44

17 มี.ค. 2553 02:51
  1. พอดีว่าผมจะทำโครงงานเกี่ยวกับมอดนะคับ อยากทราบว่ามอดมีกี่ชนิด อะไรบ้าง แล้วมอดที่กินไม้หรือไม้ยางพาราเป็นชนิดไหน มอดมันกิน เชลลูโลส หรือ แป้งในไม้ หรือว่าอะไรอย่างอื่น แล้วเราสามารถที่จะใช้อะไรในการป้องกันการเกิดมอด(ขอเน้นให้เป็นสารธรรมชาติ ฉละไม่เป็นอันตรายนะคับ) ช่วยตอบหน่อยนะคับ

ความคิดเห็นที่ 43

9 ธ.ค. 2552 14:10
  1. ต้องการกำจัดไข่มอดและหนอนมอดในเครื่องเทศ โดยใช้ความร้อน แต่ไม่ทราบว่าต้องใช้อุณหภูมิเท่าไหร่ และเวลาเท่าไหร่ ใครทราบรบกวนบอกหน่อยนะค่ะ ขอบคุณค่ะ

ความคิดเห็นที่ 42

6 ต.ค. 2552 10:04
  1. หากเรากินมอดเข้าไปจะเป็นอันตรายหรือไม่(มันอยู่ในผลไม้อบแห้ง)


ความคิดเห็นที่ 40

2 ส.ค. 2552 19:00
  1. ต้องการรู้ว่ามอดกัดกินข้าว แล้วข้าวจะสูญเสียสารอาหารหรือไม่ ถ้ามี อะไรบ้างคะช่วยตอบด้วยนะคะ


ความคิดเห็นที่ 39

2 ส.ค. 2552 18:55
  1. ลองใส่พริกแห้งดูสิ


ความคิดเห็นที่ 38

19 ก.ค. 2552 13:16
  1. ช่วยบอกหน่อย มอดขึ้นข้าวสารใส่ทั้งมะนาว มะกรูด  ก็ขึ้นอยู่ดีทำไงดีค่ะ 


ความคิดเห็นที่ 37

itnangrong
29 มิ.ย. 2552 02:27
  1. หากต้องการฆ่ามอดข้าวสาร 100 % และปลอดภัยต่อการบริโภค.... โดยการใช้วิธีการและอธิบายได้ด้วยวิทยาศาสตร์...... ไม่มั่วนิ่ม.... คลิกไปดูวิธีฆ่ามันได้เลยครับ....(ไม่แนะนำให้คนขวัญอ่อน....และใจบุญสุนทานเข้าชมครับ.... เพราะวิธีการนี้คือวิธีการฆ่า.... ไม่ใช่ไล่ให้มันหนีไป ่... แต่หวังผลในการรักษาข้าวสารให้พ้นจากเงื้อมปากของมอดข้าวสาร 100 %) ตามลิ้งค์ข้างล่างนี้ไปเลยครับ http://kasate.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&p=78#78

ความคิดเห็นที่ 36

9 มิ.ย. 2552 15:46
  1. รบกวนชาวยบอกวิ๊ธีกำจัดมอดด้วยคะ สร้างโรงเรือนไม้ไฝ่ไว้ตอนนีมีมอดมาเยอะมากทั้งๆที่เพิ่งสร้างเสร็จ เป็นปัญหามากเข้าไปอยู่ไม่ได้เลย เห็นบอกว่ามีสารเคมีกำจัดได้ ไม่ทราบว่าหาซื้อได้ที่ไหน ราคาเท่าไหร่ ใครทราบกรุณาช่วยด้วยะเดือนร้อนมาก เป็นโรงเรือนสำหรับเด็กมาเรียนด้วยต้องการใช้ด่วน ถ้าทราบกรุณาส่งข่าวได้ที่ neerunchara@yahoo.com

ความคิดเห็นที่ 35

24 พ.ค. 2552 22:17
  1. มอดขึ้นบ้านจำนวนมากจะทำอย่างไรดี ฆ่าเท่าไหร่ก็ไม่ตายซะที จะทำอย่างไรดี ใครรู้ช่วยบอกที


ความคิดเห็นที่ 34

25 เม.ย. 2552 12:17
  1. เอาใบมะกรูดกับพริกแห้งโรยไว้บนข้าว


ความคิดเห็นที่ 33

20 ก.พ. 2552 21:52
  1. เปลือกไข่บดกำจัดมอด   วิธีทำดังนี้1. ตากเปลือกไข่แดดจัด ๆ   3-4  ชม.(ช่วง11.00 - 15.00 น.)2. ล้างเปลือกไข่ด้วยน้ำด่างทับทิม (แช่ไว้ 20 - 30  นาที)3.นำเปลือกไข่ไปต้มในน้ำเดือด4. อบแห้ง (ใช้เตาไมโครเวฟก็ได้เพื่อไล่ความชื่น)5. บด /กรองด้วยตะแกรง เพื่อแยกเปลือกแข็งออก6. นำผงละเอียดไปผสมกับ  ข้าวสาร / อาหารหมา อัตราส่วน 1 ช้อนโต๊ะ/ 1 กก  เท่านี้ก็กำจัดมอดได้  แถมเพิ่มแคลเซียมให้กับข้าว / อาหารหมาด้วยนะ


ความคิดเห็นที่ 32

20 ก.พ. 2552 21:45
  1. เปลือกไข่บดสามารถกำจัดมอดได้  เพิ่มแคลเซียมให้กับข้าวสาร  หรืออาหารหมาก็ได้


ความคิดเห็นที่ 31

2 พ.ย. 2551 18:33
  1. มอดอยู่ในอาหารสุนัขและอยู่ทั่วไปในบริเวณกระสอบอาหารสุนัขมีวิธีกำจัดอย่างไรบ้าง เคยใช้มาหลายวิธีแล้วกำจัดไม่เคยได้เลย


ความคิดเห็นที่ 30

22 ต.ค. 2551 10:10
  1. อยากทราบรายละเอียดเกี่ยวกับมอด ทั้งการเกิด การดำรงอยู่ และวิธีป้องกัน

ความคิดเห็นที่ 29

21 ต.ค. 2551 14:40
  1. ถ้ามอดขึ้นไม้ให้นำไม้ไปแช่น้ำประมาณ 3-4 เดือน แล้วมอดจะหายไปและไม่กลับมาเจาะไม้อีกต่อไป

ความคิดเห็นที่ 28

22 ก.ย. 2551 12:57
  1. เอาข้าวสารใส่ถังที่ทำด้วยไม้สัก เห็นคนซื้อถังก็เลยลองถามดู เขาบอกว่าได้ผลมอดไม่มารบ กวน

ความคิดเห็นที่ 27

20 ส.ค. 2551 13:45
  1. ใคร มี น้ำ ใจ ขอ เอา ที่ ดิ

ความคิดเห็นที่ 26

20 ส.ค. 2551 13:42
  1. พวก เรา คือ G.น้ำดงกล้วย 30 จุ๊บนำทีม ....................................รัก......................ทุกคน.................................อิอิอิ...............บาย

ความคิดเห็นที่ 25

20 ส.ค. 2551 13:36
  1. รักจัง

ความคิดเห็นที่ 24

20 ก.ค. 2551 17:36
  1. ผมใช้วิธีเอาข้าวเทใส่ถาดสแตนเลสเกลี่ยให้ความหนาประมาณ 1 นิ้ว เอาไปตากแดด ถ้าแดดจัด 1 วัน ตายทั้งตัวโตเต็มวัย ตัวอ่อน และใข่ กว่าจะหาวิธีได้ มันกินข้าวผมหมดไปหลายถุงเลยครับ ลองใช้วิธีนี้ดู แต่ต้องแน่ใจว่ามันตายหมดน่ะ ถ้ายังตายไม่หมดให้ทำซ้ำ แต่เวลาหุง ต้องใส่น้ำมากกว่าปรกติที่เคยใส่ เพราะว่าข้าวที่ตากแดดสูญเสียน้ำไป

ความคิดเห็นที่ 23

14 ก.ค. 2551 19:25
  1. เห็นมีนวัตกรรม ที่โรงเรียนบ้านหมอ สระบุรี เอาลูกปิงปองผ่าซึก เอาแผ่นฟิล์มปิด เจาะรูเล็กพอมอดลอดได้ วางเอารูไว้ข้างล่าง หมกในข้าวสาร แล้วเอาไปตากแดด มอดร้อดจะหนีเข้าลูกปิงปอง แล้วหาทางออกไม่ได้ แล้วก็จับมอดไปกดน้ำให้ตาย ภูมิปัญญาอภิวัฒน์ www.budmgt.com

ความคิดเห็นที่ 22

24 พ.ค. 2551 13:24
  1. <P>มีวิธีกำจัดมอดในรำสกัดมั้ยค่ะช่วยตอบหน่อย</P>

ความคิดเห็นที่ 21

15 พ.ค. 2551 15:32
  1. <P>ที่บอกวิธีกำจัดมอดหรือป้องกันทั้ง 3 วิธี&nbsp; ก็ทำแล้วแต่ไม่ได้ผล ข้าวสารยังมีมอดอยู่เหมือเดิมพอมีวธีอื่น อีกไหม เพราะตอนนี้ก็เจอปัญหามอดกินข้าวสาร โดยเฉพาะข้าวสารใหม่</P>

ความคิดเห็นที่ 20

4 เม.ย. 2551 15:58
  1. การกำจัดมอดหรือป้องกันมี 3 วิธีคือ <BR>1.นำพริกเเห้งโรยบนข้าวสาร <BR>2.นำกระดองปูตากเเห้งวางไว้บนข้าวสาร <BR>3.นำมะนาวหมกไว้ในข้าวสาร

ความคิดเห็นที่ 19

20 มี.ค. 2551 01:56
  1. Nice site!

แสดงความคิดเห็น

กรุณา Login ก่อนแสดงความคิดเห็น