สารกำจัด มอด (Moths) กับเคมีของการได้กลิ่น




สารกำจัด มอด (Moths) กับเคมีของการได้กลิ่น

ตอนเด็ก หลายๆ คน คงเคยสงสัยว่าทำไมคุณแม่จะต้องนำ ลูกกลมๆ เล็กๆ สีขาวที่มีกลิ่นรุนแรงเฉพาะตัวมาวางไว้ในตู้เสื้อผ้าด้วย พอถามจะได้คำตอบว่ามันคือ naphthaline (รู้จักกันในชื่อของลูกเหม็น) เอาไว้คอยไล่แมลงโดยเฉพาะมอด(Moths) ที่คอยทำลายเสื้อผ้าให้เสียหาย กระบวนการทำงานของานของลูกเหม็นนี้มันชั่งหน้าตื่นตาตื่นใจสำหรับเด็กที่เคยเห็นเป็นครั้งแรก ก็เพราะเจ้าลูกเหม็นนี้มันสามารถหายไปหมดโดยไม่ทิ้งล่องรอยในช่วงระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งการหายไปของมันก็เป็นบทเรียนแรกสำหรับหลายคนในเรื่องการระเหิด (sublimation)







Clothes Moths

มอด(moths) เป็นสัตว์ในตระกูล ผีเสื้อกลางคืน ที่มีการเจริญแบบ metamorphosis (การเปลี่ยนแปลงจากไข่ไปเป็นตัวโดยไม่ต้องอาศัย sperm) โดยมีวัฏจักรเริ่มจาก



ไข่(egg) หนอน(larva) ดักแด้( pupa) ตัวเต็มไว(adult)



โดยในระยะ larva นี่เองที่มันสามารถในการย่อย keratin ที่เป็นองค์ประกอบในวัสดุอินทรย์เช่น ขนสัตว์ ใหม ขนนก โดยที่พวกมันเป็นสิ่งมีชีวิตไม่กี่สิ่งในโลกนี้ที่สามารถย่อย keratin ได้ (keratin เป็นโปรตีนที่ละลายได้ยาก มีโครงสร้างที่เหนียว และทนทาน สร้างโดยสัตว์)







Moth-Repellent Products

หากถามว่าแล้วมีสารเคมีอะไรที่สามารถนำมากำจัดหรือไล่มอดได้ คำตอบก็คือมีสารประกอบอยู่อย่างน้อน 4 ประเภทที่ใช้กันในปัจจุบันได้แก่

1. Naphthaline (หรือ Naphyhalene)

2. p-dichlorobenzene

3. camphor (การบูร)

4. hexachloroethane



โดยที่ camphor (การบูร) ได้ถูกรู้จักและนำมาใช้กำจัดมอดในระยะ larva และตัวโตเต็มไวมาเป็นเวลานาน แต่ที่โดดเด่นกว่าจนถึงปัจจุบันนี้คือ naphthalene และเมื่อไม่นานมานี้ p-dichlorobenzene ก็ถูกนำมาใช้ด้วยเช่นกัน โดยสารเหล่านี้สามารถตรวจสอบดูได้ที่ข้างบรรจุภันฑ์ ของผลิตภันฑ์





สารประกอบทั้ง 4 ที่กล่าวมาขข้างต้น มีคุณสมบัติเป็นของแข็งที่อุณหภุมิห้อง และสามารถที่จะเกิดการระเหิด (sublimation) ได้อย่างง่ายดาย เมื่อบรรจุภันฑ์เปิดออก สารเหล่านี้จะเปลี่ยนรูปจากของแข็งไปเป็นแก๊ส ซึ่งเกิดขึ้นเนื่องจาก ของแข็งเหล่านี้ต้องการหาสภาพที่เข้าสู่สมดุลของสถานะ (phase equilibrium)ในกรณีนี้คือสมดุลระหว่างของแข็งกับไอ กล่าวคือเมื่อสภาพโดยรอบไม่มีไอของมันอยู่หรือมีอยู่น้อยยังไม่สมดุล มันก็จะเกิดการระเหิดกลายเป็นไอ เพี่อขับเคลื่อนตัวเองเข้าสู่สมดุล







อันตรกิริยา (interaction) ระหว่างโมเลกุลภายในของแข็งที่ระเหิดได้ ส่วนใหญ่คือแรงยึดเหนี่ยวแบบอ่อนๆ ที่เรียกว่า London force เกิดขึ้นโดยทั่วไประหว่างโมเลกุลที่ไม่มีขั้ว (nonpolar molecule) แต่ยกเว้นในกรณีของ camphor เป็นโมเลกุลที่มีขั้ว แรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลจึงเป็นแบบ แรงยึดเหนียวระหว่างขั้ว (dipole-dipole interaction) ซึ่งมีความแข็งแรงกว่า London force







Odor Chemistry

การได้กลิ่นคือการตอบสนองจากสมอง ที่เริ่มต้นจากประสาทสัมผัส ( sensory receptors) ถูกกระตุ้นด้วยสารเคมีที่ล่องลอยอยู่ในอากาศ ซึ่งในมนุษย์ ประสาทสัมผัสดังกล่าวคือ chemoreceptor ที่อยู่บนเนี้อเยี่อ olfactory epithelium ภายในโพรงจมูก ซึ่ง receptor นี้จะเป็นตัวส่งสัณญาณ ( impulse) ไปยังสมองเมื่อได้รับสารที่ให้กลิ่น ซึ่งลักษณะของกลิ่นที่เกิดขึ้นจะมีความแปรผันตาม รูปร่าง ขนาด และ stereochemistry ของโมเลกุล





คำอธิบายหนึ่งในหลายคำอธิบายได้ พูดถึง อันตรกิริยาของโมเลกุลกับ olfactory cell ( องค์ประกอบของ olfactory epithelium ) ว่า โมเลกุลแต่ละโมเลกุลจะมีการสั่น (vibration) ด้วยค่าความถีเฉพาะตัวค่าหนึ่ง ซึ่งที่ olfactory cell ก็จะมีหน่วยที่มีการสั่นด้วยความถี่ต่าง และเมื่อโมเลกุลที่มีกลิ่นเข้าใกล้ olfactory cell มันก็จะเร้า olfactory cell ด้วยการสั่นเฉพาะตัวของมันและเหนี่ยวนำให้เกิดการสั่นพ้อง(resonance) กับหน่วยของ olfactory cell ที่สั่นด้วยความถี่เดียวกันแล้วเกิดเป็นสัณญาณส่งไปยังสมอง นอกจากนี้ยังมีอีกหลายคำอธิบายเกี่ยวกับการได้กลิ่นนี้ หากผู้อ่านสนใจ ขอให้ลองตามอ่านใน reference ที่ให้ไว้ด้านล่าง





ดังนั้น สารที่สามารถให้กลิ่นได้จึงต้องเกิดการกลายเป็นไอก่อน โดยไอจะสามารถกำจัดแมลงได้ก็ต่อเมื่อ โมเลกุลที่เป็นไอนั้น เป็นพิษกับแมลงด้วย เมื่อแมลงได้กลิ่นก็จะตายหรือหลบหนีไป





Referance

1. J.Chem.Ed,82,9,2005,1321-1324

2. www.extension.iastate.edu/Publications/PM1963A.pdf

3. www.schoolscience.co.uk/content/5/chemistry/smells/index.html

4. http://www.schoolscience.co.uk/content/5/chemistry/smells/smellsch2pg1.html

5. http://scifun.chem.wisc.edu/CHEMWEEK/Odors/CHEMOREC.html



ความคิดเห็นที่ 29


21 ต.ค. 2551 14:40
  1. ถ้ามอดขึ้นไม้ให้นำไม้ไปแช่น้ำประมาณ 3-4 เดือน แล้วมอดจะหายไปและไม่กลับมาเจาะไม้อีกต่อไป



ความคิดเห็นที่ 23

14 ก.ค. 2551 19:25
  1. เห็นมีนวัตกรรม ที่โรงเรียนบ้านหมอ สระบุรี
    เอาลูกปิงปองผ่าซึก เอาแผ่นฟิล์มปิด เจาะรูเล็กพอมอดลอดได้ วางเอารูไว้ข้างล่าง หมกในข้าวสาร แล้วเอาไปตากแดด มอดร้อดจะหนีเข้าลูกปิงปอง แล้วหาทางออกไม่ได้ แล้วก็จับมอดไปกดน้ำให้ตาย

    ภูมิปัญญาอภิวัฒน์
    www.budmgt.com



ความคิดเห็นที่ 21

15 พ.ค. 2551 15:32
  1. <P>ที่บอกวิธีกำจัดมอดหรือป้องกันทั้ง 3 วิธี&nbsp; ก็ทำแล้วแต่ไม่ได้ผล ข้าวสารยังมีมอดอยู่เหมือเดิมพอมีวธีอื่น อีกไหม เพราะตอนนี้ก็เจอปัญหามอดกินข้าวสาร โดยเฉพาะข้าวสารใหม่</P>



ความคิดเห็นที่ 25

20 ส.ค. 2551 13:36
  1. รักจัง



ความคิดเห็นที่ 26

20 ส.ค. 2551 13:42
  1. พวก เรา คือ G.น้ำดงกล้วย 30 จุ๊บนำทีม ....................................รัก......................ทุกคน.................................อิอิอิ...............บาย



ความคิดเห็นที่ 27

20 ส.ค. 2551 13:45
  1. ใคร มี น้ำ ใจ ขอ เอา ที่ ดิ



ความคิดเห็นที่ 28

22 ก.ย. 2551 12:57
  1. เอาข้าวสารใส่ถังที่ทำด้วยไม้สัก เห็นคนซื้อถังก็เลยลองถามดู เขาบอกว่าได้ผลมอดไม่มารบ กวน



ความคิดเห็นที่ 24

20 ก.ค. 2551 17:36
  1. ผมใช้วิธีเอาข้าวเทใส่ถาดสแตนเลสเกลี่ยให้ความหนาประมาณ 1 นิ้ว เอาไปตากแดด ถ้าแดดจัด 1 วัน ตายทั้งตัวโตเต็มวัย ตัวอ่อน และใข่ กว่าจะหาวิธีได้ มันกินข้าวผมหมดไปหลายถุงเลยครับ ลองใช้วิธีนี้ดู แต่ต้องแน่ใจว่ามันตายหมดน่ะ ถ้ายังตายไม่หมดให้ทำซ้ำ แต่เวลาหุง
    ต้องใส่น้ำมากกว่าปรกติที่เคยใส่ เพราะว่าข้าวที่ตากแดดสูญเสียน้ำไป



ความคิดเห็นที่ 16

26 ส.ค. 2550 16:29
  1. ใช้แล้วตายคับตราใช้แล้วตาย



ความคิดเห็นที่ 9

25 มิ.ย. 2550 09:39
  1. ช่วยตอบข้อมูลเกี่ยวกับวัฏจักรชีมิตของมอดได้ไหมค่ะ ต้องการด่วนมากเลยค่ะ



ความคิดเห็นที่ 15

16 ส.ค. 2550 09:49
  1. สารกำจัดมอดอะไรที่ซื้อได้ตามท้องตลาดได้ง่ายและประสิทธิภาพดีครับ และไม่เป็นอันตรายกับคน ช่วยแนะนำหน่อยครับ



ความคิดเห็นที่ 34

25 เม.ย. 2552 12:17
  1. เอาใบมะกรูดกับพริกแห้งโรยไว้บนข้าว




ความคิดเห็นที่ 32

20 ก.พ. 2552 21:45
  1. เปลือกไข่บดสามารถกำจัดมอดได้  เพิ่มแคลเซียมให้กับข้าวสาร  หรืออาหารหมาก็ได้




ความคิดเห็นที่ 33

20 ก.พ. 2552 21:52
  1. เปลือกไข่บดกำจัดมอด   วิธีทำดังนี้
    1. ตากเปลือกไข่แดดจัด ๆ   3-4  ชม.(ช่วง11.00 - 15.00 น.)
    2. ล้างเปลือกไข่ด้วยน้ำด่างทับทิม (แช่ไว้ 20 - 30  นาที)
    3.นำเปลือกไข่ไปต้มในน้ำเดือด
    4. อบแห้ง (ใช้เตาไมโครเวฟก็ได้เพื่อไล่ความชื่น)
    5. บด /กรองด้วยตะแกรง เพื่อแยกเปลือกแข็งออก
    6. นำผงละเอียดไปผสมกับ  ข้าวสาร / อาหารหมา อัตราส่วน 1 ช้อนโต๊ะ/ 1 กก  เท่านี้ก็กำจัดมอดได้  แถมเพิ่มแคลเซียมให้กับข้าว / อาหารหมาด้วยนะ




ความคิดเห็นที่ 22

24 พ.ค. 2551 13:24
  1. <P>มีวิธีกำจัดมอดในรำสกัดมั้ยค่ะช่วยตอบหน่อย</P>



ความคิดเห็นที่ 13

23 ก.ค. 2550 19:34
  1. ทำโครงงานเกี่ยวกับแมลงอยากได้ความรู้เกี่ยวกับกลิ่นว่ามีผลต่อแมลงอย่างไร



ความคิดเห็นที่ 18

23 ต.ค. 2550 22:09
  1. ตอนมีปัญหาเรื่องมอดกินยาสูบทำอย่างไรดีใช้การบูรทำให้มันตายได้หรือไม่ใครทราบช่วยตอบที เดือดร้อนมาก



ความคิดเห็นที่ 6

12 เม.ย. 2550 19:34
  1. คือเราต้องทำการทดลองเกี่ยวกับมอด คือสกัดสารจากพืชมาทดสอบว่ากำจัดมอดได้หรือเปล่า แต่ตอนนี้ยังไม่มีข้อมูลที่แน่นอนและถูกต้องเกี่ยวกับมอดเลย ใครพอมีความรู้ก็บอกเราหน่อยนะ ขอคุณล่วงหน้าเลย ส่งมาทางเมล์แหละกัน



ความคิดเห็นที่ 1

Rit
21 พ.ย. 2549 09:45
  1. หมาตำรวจมี olfactory จำนวนมากเลยดมกลิ่นได้ดี



ความคิดเห็นที่ 45

18 มี.ค. 2553 18:05
  1. บ้านเราอยู่ใกล้โกดังเก็บข้าว มีปัญหาเรื่องมอด มากกกกกกกกกกกกกที่สุด ทุกวันตอนเย็นๆ พวกมันจะบินออกมาเป็นฝูงเหมือนค้างคาวออกจากถ้ำ และตรงมาที่บ้านเรามันสามารถเข้ามาตามรูมุ้งลวดได้ และเข้าไปอยู่ตามเสื้อผ้าที่ใส่แล้วโดยเฉพาะกางเกงใน มันจะกินเป้ากางเกงเราเป็นหลายสิบตัวเกาะเต็มไปหมดขนลุกที่สุดเยยยยยยยย

แสดงความคิดเห็น

กรุณา Login ก่อนแสดงความคิดเห็น