วิชาการ.คอม - IT ช่วยในการจัดการเเหล่งน้ำมันเเละก๊าซธรรมชาติ

IT ช่วยในการจัดการเเหล่งน้ำมันเเละก๊าซธรรมชาติ

โพสต์เมื่อ: 17:22 วันที่ 26 พ.ย. 2549 ชมแล้ว: 53,852 ตอบแล้ว: 7

เมื่อพูดถึงเศรษฐกิจภาคปิโตรเลียมเเละก๊าซธรรมชาติในตะวันออกกลาง ชื่อที่เด่นที่สุด คือ ซาอุดิ อารามโก (Saudi Aramco) บริษัทเเห่งชาติยักษ์ใหญ่ของซาอุดีอาระเบีย ซึ่งรับผิดชอบธุรกิจสารประกอบคาร์บอนทั้งหมดในประเทศ หรือ หนึ่งในสี่ของน้ำมันสำรองทั้งหมดในโลก บ่อน้ำมันสำคัญที่ Aramco ควบคุมอยู่คือ เเหล่ง Ghawar บนฝั่งเเละเเหล่ง Safaniya นอกชายฝั่ง พูดรวมๆเเล้ว บริษัทนี้เป็นผู้ผลิตน้ำมันเเละก๊าซธรรมชาติรายใหญ่ที่สุดในโลก

เพื่อให้มีน้ำมันปริมาณมากมายมหาศาลไหลออกมาอย่างต่อเนื่อง Aramcoได้ลงทุนในด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) มาช่วยในการสำรวจเเละขุดเจาะ เช่น ระบบบ่อน้ำมันอัจฉริยะ (Smart well system) เเละ เครื่องรับส่งสัญญาณในหลุมขุดเจาะ (Down-hole sensor) ที่เป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ในการพัฒนาบ่ออัจฉริยะ: วิธีการที่รวมการเฝ้าดูเเลเเบบเรียลไทม์ เข้ากับการตอบสนองอย่างทันท่วงทีต่อสภาพของบ่อที่เปลี่ยนเเปลงไป จุดประสงค์หลักคือการกำหนดอัตราการผลิตเเละกลยุทธ์จัดการบ่อที่เหมาะสม

reservoir

รายงานการศึกษาร่วมระหว่าง Cambridge Energy Research Associates กับบริษัทน้ำมันหลายเเห่ง ได้ผลสรุปว่า ไอเดียเรื่องบ่ออัจฉริยะจะเพิ่มเปอร์เซ็นต์ของน้ำมันที่ขุดได้จากเเหล่ง (Recovery factor) เเละลดค่าใช้จ่ายในการผลิตเเละการรักษาสภาพบ่อ

Aramco ได้ขออุทรณ์สิทธิบัตรเทคโนโลยีการสำรวจเเละประมวลผลคลื่นไหวสะเทือนใต้พิภพ (Seismic survey and processing) ซึ่งต้องใช้พลังในการคำนวณสูงมากนี้ บริษัทได้เปลี่ยนจากซุปเปอร์คอมพิวเตอร์ของ IBM มาเป็นของ Linux ที่มีหน่วยความจำถึง 600 Tbytes หรือ 600,000 GB นี่เป็นเเค่การกล่อมเกลาด้วยเทคโนโลยีดิจิตัลอันทันสมัยอย่างหนึ่งที่ในศูนย์การจำลองภาพสามมิติของ Aramco ได้รับนับตั้งเเต่ถูกก่อตั้งขึ้นในปี 2005

การสำรวจด้านคลื่นไหวสะเทือนเป็นวิธีการทั่วไปที่ใช้ศึกษาเปลือกโลกชั้นต่างๆ ในปัจจุบันเทคโนโลยีดังกล่าว เช่น เครื่องตรวจวัดเเผ่นดินไหว (Seismograph) ได้ถูกนำมาประยุกต์ใช้ในการบันทึกการเคลื่อนตัวของเปลือกโลกที่รุนเเรงน้อยกว่า หรือ การระเบิดด้วยมือมนุษย์เพื่อสร้างคลื่นไหวสะเทือน

“คนส่วนใหญ่เคยได้ยินเกี่ยวกับ sonogram ซึ่งก็คือภาพที่เป็นเเปลผลจากอัลตราซาวนด์” โฆษกของ Aramco กล่าว “เราสร้างภาพเหล่านี้โดยการส่งคลื่นเสียงเข้าไปในร่างกายคนเเละบันทึกการสะท้อนกลับเพื่อนำมาเเเสดงภาพของทารกในครรภ์ จุดประสงค์ของข้อมูลคลื่นไหวสะเทือนก็เหมือนกัน เเต่เพื่อที่จะได้ภาพใต้ผิวโลก”

การประมวลผลบันทึกการไหวสะเทือนสำคัญมากในการทำให้ภาพชัดเจน เทคนิคที่ใช้ในการประมวลผลคือ Fractal deconvolution เรียกง่ายๆว่าเป็น การเเยกสัญญาณที่อยู่ในบันทึกการไหวสะเทือน (สัญญาณซ้อนทำให้ข้อมูลบันทึกไม่ละเอียด ประมวลผลไม่เเม่นยำ) “วิธีการนี้ทำให้เรามองใต้ผิวโลกได้ทะลุปรุโปร่งขึ้นกว่าวิธีทั่วไป สิ่งที่ตามมาก็คือ ความสำเร็จในการเสาะหาเเละจัดการเเหล่งน้ำมันเเละก๊าซธรรมชาติให้คุ้มค่า”

เทียบได้กับการดูความสมบูรณ์ของทารกในครรภ์ก่อนการคลอด วัตถุประสงค์ในการใช้เทคนิคใหม่ๆของ Aramco คือการทำให้เเน่ใจถึงคุณภาพของเเหล่งกักเก็บน้ำมันก่อนการขุด รู้ถึงตำเเหน่งของชั้นหินที่เป็นเเหล่งกักเก็บน้ำมันซึ่งค่อนข้างลึก ส่วนใหญ่ประมาณ 14,000 ฟุตใต้พื้นผิว เเละรู้ถึงความหนาของชั้นหินด้วย จากการวิเคราะห์ความผันเเปรของความถี่ที่บันทึกได้ Aramco สามารถตรวจพบตำเเหน่งของส่วนที่ชั้นหินหนาที่สุด ทำให้ความสามารถในการผลิตสูงกว่าวิธีการเสี่ยงโชคในอดีต
pores

นอกจากนี้ ระบบประสาทเทียม (Artificial neural network) ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อเลียนเเบบระบบประสาทของคนให้มีความสามารถในการ เเยกเเยะเเบบเเผน จับคู่เเบบเเผน เเละ วิเคราะห์ข้อมูล Aramcoใช้ระบบประสาทเทียมนี้ในการวิเคราะห์ porosity หรือลักษณะเป็นรูเป็นช่องของชั้นหิน (ยิ่ง porosity สูง พื้นที่ว่างในชั้นหินก็ยิ่งมาก ปริมาณสารประกอบคาร์บอนก็ยิ่งเยอะ ถ้าช่องว่างเชื่อมต่อกัน สารประกอบคาร์บอนจะไหลเข้าสู่บ่อได้ ดังภาพด้านซ้าย) จากข้อมูลการไหวสะเทือน เเล้วนำมาสร้างเเบบจำลอง porosity ตามด้วยเเบบจำลองเเหล่งกักเก็บ “ระบบประสาทเทียมที่เราพัฒนาเเม่นยำกว่าระบบเดิมมาก”ตัวเเทนของ Aramco กล่าว

การจำลองเเละเลียนเเบบเเหล่งกักเก็บ (Reservoir modeling and simulation) เป็นเครื่องมือสำคัญในการวินิจฉัยเเละคาดการณ์ เเละเพื่อตอบสนองความจำเป็นดังกล่าว Aramco ได้พัฒนาเครื่องจำลองเเละเลียนเเบบเเหล่งกักเก็บ เรียกว่า parallel oil water reservoir simulator (Powers) ความสามารถของเครื่องนี้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ในการสำรวจบ่อน้ำมัน Shaybah เครื่องนี้ได้ทำการสร้างเเบบจำลองบ่อออกมาละเอียดถึง 17 ล้านบล็อกภายในไม่กี่ชั่วโมง (ดูตัวอย่างด้านล่าง เป็นภาพจำลองการไหลของน้ำมันเเละน้ำในเเหล่งกักเก็บเเหล่งหนึ่ง)

model

Saudi Aramco กำลังพัฒนา Powers รุ่นต่อไป เรียกว่า Powers-2 ซึ่งจะสร้างเเบบจำลองเลียนเเบบได้มากกว่า 100 ล้านบล็อคในปี 2008 เทคโนโลยีที่เหนือกว่านี้ทำให้ Aramco พัฒนาเเหล่งกักเก็บได้อย่างดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

เเหล่ง: http://www.itp.net/features/details.php?id=5396&category=
ของ: นิตยสาร IT Weekly
วันที่: 29 ตุลาคม 2549
อ้างอิง: http://www.fi.edu/fellows/fellow2/jan99/oilcharacter.html
http://www.npaci.edu/envision/v14.2/wheeler.html
http://www.bio-comp.com/industrial/OilandGas/SmartWell.htm

นวัต

ร่วมแบ่งปันความรู้และความเห็นแล้ว 41 ครั้ง - ได้รับดาวแล้ว 185 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

จำนวน 4 ความเห็น, หน้า่ | -1-

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 1 1 ธ.ค. 2549 (09:38)
เยี่ยมเลย!

อ๊อฟ

ร่วมแบ่งปันความรู้และความเห็นแล้ว 739 ครั้ง - ได้รับดาวแล้ว 247 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 2 5 ธ.ค. 2549 (20:01)
ใช่ค่ะ เยี่ยมจริงๆ

นีอต

ร่วมแบ่งปันความรู้และความเห็นแล้ว 4 ครั้ง - ได้รับดาวแล้ว 152 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 4 5 ก.ค. 2550 (14:44)
ร่วมแบ่งปันความรู้และความคิดเห็นแล้ว 1ครั้งยังไม่ได้รับดาวค่ะ

วรัญญา กันทะสิง (IP:203.172.208.225)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 5 5 ก.ค. 2550 (14:48)
ร่วมแบ่งปันความรู้และความคิดเห็นแล้ว 1ครั้งยังไม่ได้รับดาวค่ะ

สุรีรัตน์ เสาร์เนียม (IP:203.172.208.225)

ความเห็นเพิ่มเติม วิชาการ.คอม

ชื่อ / email:
ข้อความ

รูปภาพ หรือ ไฟล์

กรุณาล๊อกอินก่อน เพื่อโพสต์รูปภาพ และ ใช้ LaTex ค่ะ สมัครสมาชิกฟรีตลอดชีพที่นี่

ตัวช่วย 1: CafeCode วิธีการใช้
ตัวช่วย 2: VSmilies

วิธีการใช้
ตัวช่วย 3: พจนานุกรมไทย ออนไลน์ ฉบับราชบัณฑิต
ตัวช่วย 4 : dictionary ไทย<=>อังกฤษ ออนไลน์ จาก NECTEC
ตัวช่วย 5 : ดาวน์โหลด โปรแกรมช่วยพิมพ์ Latex เพื่อแสดงสมการบนวิชาการ.คอม