ยาช่วยให้ลืมเรื่องที่ไม่อยากจำ

นักวิทยาศาสตร์พบยาลบความจำเฉพาะเรื่องที่เราไม่ต้องการจำได้

ใครที่ได้ดูหนังเรื่อง eternal sunshine of the spotless mind แล้วเคยนึกอยากลบความทรงจำบางเรื่องที่เราไม่อยากจำบ้างไหม
บางทีเราอาจจะทำได้จริงๆแล้วนะ
นักวิทยาศาสตร์พบว่า สามารถลบความจำเฉพาะเรื่องเพียงเรื่องเดียวจากสมองของหนูได้ โดยที่ความจำเรื่องอื่นๆยังคงอยู่เป็นปกติ

รายงานล่าสุดนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Neuroscience การศึกษานี้ช่วยให้เราเข้าใจมากขึ้น เกี่ยวกับการบันทึกความจำ และการเปลี่ยนแปลงความจำในสมอง นอกจากนี้ยังอาจช่วยในการรักษาผู้ป่วยวิตกกังวลที่เกิดจากการเผชิญเหตุการณ์อันตรายในชีวิต (Post traumatic stress disorder or PTSD) เช่น ในผู้ป่วยที่เป็นโรคเครียดหลังเหตุการณ์ณืสึนามิ ที่ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตอย่างมากได้

ปกติ สมองมีวิธีเก็บรักษาความทรงจำโดย การเคลื่อนย้ายความจำระยะสั้นมาให้เป็นความจำระยะยาว ผ่านกระบวนการที่เรียกว่า reconsolidation ซึ่งเป็นที่ทราบกันดีแล้วว่า กระบวนการขั้นนี้สามารถถูกรบกวนด้วยยาบางตัวได้ แต่ที่เราไม่ทราบคือยามีบทบาทจำเพาะเจาะจงมาแค่ไหน ซึ่งนี่เป็นจุดที่ Dr. Joseph LeDoux จาก New York University ต้องการค้นหาคำตอบว่า เราจะสามารถรบกวนการเก็บความจำจากระยะสั้นไประยะยาวของเฉพาะความทรงจำเรื่องหนึ่งๆ โดยที่ไม่มีผลต่อความทรงจำเรื่องอื่นๆได้หรือไม่

แล้ววิธีพิสูจน์ก็คือ
ขั้นแรกทีมนักวิจัยได้สอนให้หนูกลัวเสียงดนตรีที่ต่างกัน 2แบบ วิธีที่ทำให้หนูกลัวดนตรีได้ก็คือ นักวิจัยจะปล่อยกระแสไฟฟ้าไปช็อคหนูพร้อมๆกับที่เปิดดนตรี หลังจากนั้นก็แบ่งหนูเป็นสองกลุ่ม กลุ่มหนึ่งได้รับยาที่ทราบดีว่าทำให้เกิดความจำเสื่อม (ยา U0126 ซึ่งยังไม่ผ่านการอนุญาตให้ใช้ในคน) ส่วนอีกกลุ่มไม่ได้กินยา
ต่อมาก็ทำการทดสอบความจำหนู โดยเปิดเพลงที่เคยสอนให้มันกลัวเพียงหนึ่งเพลงเท่านั้น ในช่วงเวลาที่ยายังออกฤทธิ์อยู่ แล้ววันถัดมาก็เปิดเพลงทั้งสองเพลง พบว่ากลุ่มที่ไม่ได้กินยายังแสดงอาการหวาดกลัวต่อการได้ยินเสียงเพลงทั้งสองเพลงอยู่ เหมือนกับว่าพวกมันกลัวโดนช็อคด้วยไฟฟ้าอีก ส่วนกลุ่มที่ได้กินยาไม่แสดงอาการหวาดกลัวใดๆต่อเพลงที่เปิดช่วงที่มันอยู่ใต้ฤทธิ์ยาเลย จึงสรุปได้ว่า การเตือนให้หนูนึกถึงประสบการณ์ที่โหดร้ายช่วงที่ได้รับยาไม่ประสบความสำเร็จ นั่นคือหนูมันลืมเพลงแรกไปแล้ว ในขณะที่ความกลัวต่ออีกเพลงหนึ่งยังเหลืออยู่

นอกจากนี้ทีมของ Dr. LeDoux ยังได้ช่วยยืนยันความเชื่อที่ว่า ส่วนของสมองที่ชื่อ amygdala มีบทบาทสำคัญต่อกระบวนการสร้างความจำนี้เป็นอย่างมาก การสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาทในส่วน amygdale นี้ มักจะเพิ่มขึ้นเมื่อมีการเก็บความจำเกี่ยวกับความหวาดกลัว แต่นักวิจัยพบว่าการทำงานของสมองส่วนนี้ลดลงในหนูที่ได้รับยา U0126 ซึ่งนี้แสดงให้เห็นว่า ความทรงจำเกี่ยวกับความหวาดกลัวได้ถูกลบทิ้งไปในหนูที่ได้รับยาจริงๆ

Dr. Greg Quirk นักประสาทสรีรวิทยาจาก Ponce School of Medicine, Puerto Rico ให้ความเห็นว่าการศึกษานี้น่าจะมีประโยชน์สำหรับจิตแพทย์ในการรักษาผู้ป่วย PTSD โดยยาลบความจำนี้อาจใช้เป็นยาเสริมจากยาและวิธีการรักษาที่ใช้อยู่ในขณะนี้ “ยากลุ่มนี้นับเป็นอนาคตแห่งการรักษาโรคทางจิตเวช ความเข้าใจเกี่ยวกับพื้นฐานความรู้ทางประสาทวิทยาจะช่วยให้เรามีเครื่องมีที่จะต่อสู้กับโรคได้ดีขึ้น”

ข้อมูลจาก
-Wipe out a single memory. Kerri Smith. 11 March 2007 http://www.nature.com/news/2007/070305/full/070305-17.html

-ความเห็นของนักวิทยาศาสตร์ต่อบทความนี้ http://blogs.nature.com/news/blog/2007/03/wipe_out_a_single_memory.html

-Synapse-specific reconsolidation of distinct fear memories in the lateral amygdale
Doyère V., et al. Nature Neurosci., doi:10.1038/nn1871 (2007).