ยีน โครโมโซม DNA สามคำนี้ต่างกันอย่างไร

ยีน โครโมโซม DNA สามคำนี้ต่างกันอย่างไร


ช่วยอธิบายหน่อยนะครับ


อ่านมาแล้วหลายที่ ยังไม่เข้าใจเลย
19 มี.ค. 2544 16:22
155 ความเห็น
111144 อ่าน


ความคิดเห็นที่ 1  โดย vmaster

ลองเข้าไปหาอ่านได้ใน VMagazine นะครับคุณสมพิศเขียนเกี่ยวกับเรื่องนี้ไว้น่าอ่านเชียว




http://www.vcharkarn.com/magazine/issue4/issue004_sompid.php




แล้วยังมีเรื่อง GMO นางฟ้าหรือซาตานก็สนุกดี เกี่ยวกับพวกๆนี้หล่ะ




มีน้องคนนึงถามมาแล้วในกระทู้นี้ครับ




http://vcharkarn.com/vcafe/show_message.php?roomname=dekvit&number=435
20 ก.พ. 2544 22:26


ความคิดเห็นที่ 2 น้ำ (Guest)

DNA เป็นส่วนย่อยที่สุดของสารพันธุกรรมครับ


โครโมโซม คือหน่วยพันธุกรรมหนึ่งๆ ประกอบด้วย DNA ครับ


ยีน เป็นลักษณะของชีวิตที่ถูกกำหนดโดยโครโมโซมครับ เช่น สีผม สีผิว
20 ก.พ. 2544 22:26


ความคิดเห็นที่ 3 หทัย (Guest)

ที่จริงมันก็คือสิ่งเดียวกันที่มาจาก DNA นั้นแหละค่ะ


โดยที่ DNA เป็นส่วนเล็กสุดที่มีลักษณะเป็นสายยาว แล้วช่วงใดช่วงหนึ่งบนสาย DNA ก็เป็นตำแหน่งของลักษณะชีวิตซึ่งก็คือยีน แล้วพอDNA ขดเป็นก้อน ก็เรียกว่าโครโมโซมไงค่ะ


นั่นคือ โครโมโซมคือสาย DNA ที่มาขดรวมกันโดยจะมี ยีนอยู่บนสายนั้นด้วย
20 มี.ค. 2544 16:22


ความคิดเห็นที่ 5 ^^--^^ (Guest)

ยีน คือ หน่วยพันธุกรรมที่อยู่บนโครโมโซม
19 พ.ย. 2548 12:04


ความคิดเห็นที่ 6 555++ (Guest)

ไม่ค่อยรู้เรื่องพวกนี้เท่าไรเลย ช่วยอธิบายไห้หน่อยนะ
19 พ.ย. 2548 12:09


ความคิดเห็นที่ 7 55555+++++ (Guest)

โครโมโซม

Chromosomes

ถ้าใช้กล้องจุลทรรศนส่องดูนิวเครียส (ซึ่งเป็นส่วนประกอบของเซลล์) ขณะกำลังแบ่งเซลล์ จะเห็นเป็นโครงสร้างยาวๆ เล็กๆ ขดไปมาเต็มไปหมด เรียกโครงสร้างนี้ว่า โครโมโซม

มนุษย์มีโครโมโซม 23 คู่ (46แท่ง)

Humans have 23 pairs of chromosomes:

ในขณะที่ลิงซิมแพนซีมี 24คู่, สุนัข 39คู่, แมว 19 คู่

เซลล์สืบพันธุ์ (เซลล์ไข่ และ อสุจิ) มีจำนวนโครโมโซม เพียงครึ่งนึงของ เซลล์ร่างกาย (23แท่งในมนุษย์)

เทื่อเซลล์ไข่ และ อสุจิ มารวมตัวกันเป็น ไซโกท(zygote) จะมีโครโมโซมครบ ตามที่เซลล์ร่างกายมี (46แท่งในมนุษย์) ซึ่งzygoteก็จะเติบโตเป็นสิ่งมีชีวิตชนิดนั้น สืบทอดเผ่าพันธุ์ต่อไป

1 คู่ เป็น โครโมโซมเพศ

1 pair of sex chromosomes

ที่เหลืออีก 22 คู่ เป็นโครโมโซมที่เรียกว่า ออโตโซม

22 pairs of autosomes



เกลียวของ DNA

Strands of DNA



ยีน

Genes

อ๊ะๆ ไม่เกี่ยวกับกางเกงยีนส์ นะครับ

ยีน คือ :

ส่วนหนึ่งของDNA( Segments of your DNA )

ในโครโมโซม 1 ตัว ประกอบด้วยยีนจำนวนมาก

รับผิดชอบการควบคุบการผลิตโปรตีน( Responsible for controlling what proteins are produced )

เป็นหน่วยของการถ่ายทอดและควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม ลักษณะต่างๆ ที่สิ่งมีชีวิตถ่ายทอด จากพ่อแม่ไปสู่ลูก ยีนควบคุมลักษณะที่สามารถสังเกตได้ง่าย เช่น ความสูง สีตา สีผม ( การที่คนบนโลกหน้าตาไม่เหมือนกัน เพราะมียีนที่ต่างกันนั่นเอง และการที่ ฝาแฝดแท้ มีหน้าตาเหมือนกันทุกประการ ก็เพราะมียีนที่เหมือนกันทุกประการนั่นเอง ) ไปจนกระทั่ง ลักษณะที่สังเกตได้ยาก เช่น ลายนิ้วมือ สติปัญญา หมู่เลือด (รวมทั้งความเป็นเกย์ด้วยเช่นกัน)



ออโตโซม

autosomes

Dominant and Recessive Genes

ยีนควบคุมการแสดงออกอย่างไร

ยีนในส่วนที่เป็นออโตโซม จะมียีนควบคุมลักษณะมี2ชนิดคือ ยีนเด่น (Dominant) และ ยีนด้อย (Recessive)

ยีนจะมีการจับคู่กัน2ตัวโดย ตัวนึงได้รับจากพ่อ อีกตัวได้รับจากแม่

ยีนเด่น จะข่ม ยีนด้อยเสมอ

ลักษณะแต่ละอย่างจะมีความเด่นและความด้อย



ยกตัวอย่างเช่น สีตาของเรา

ตาสีดำจะเป็นลักษณะเด่น( ขอใช้สัญลักษณ์ว่า D )

ตาสีฟ้าจะเป็นลักษณะเด่น( ขอใช้สัญลักษณ์ว่า r )

ยีน(ที่ควบคุมสีตา)จะมีการจับคู่กัน2ตัวโดย ตัวนึงได้รับจากพ่อ อีกตัวได้รับจากแม่

การจับคู่มีโอกาสเกิดได้ดังนี้

* DD แสดงว่ายีนสีตาของเราทั้งสองตัวทำให้ตาเป็นสีดำ ดังนั้นเราจะมีตาสีดำแน่นอน

* Dr แสดงว่ายีนสีตาของเรามีทั้งยีนเด่นและยีนด้อย ซึ่งตามกฎที่ว่า ยีนเด่น จะข่ม ยีนด้อยเสมอ เนื่องจาก ตาสีดำเป็นยีนเด่น ก็จะข่ม ตาสีฟ้า ซึ่งเป็นยีนด้อย ไม่ให้แสดงออกมา ดังนั้นตาของเราก็จะเป็นสีดำ

* rr แสดงว่ายีนสีตาของเราทั้งสองตัวทำให้ตาเป็นสีฟ้า ดังนั้นเราจะมีตาสีฟ้าแน่นอน



การจับคู่แบบ DD เรียกว่า เด่นพันธุ์แท้

การจับคู่แบบ Dr เรียกว่า เด่นพันธุ์ทาง

การจับคู่แบบ rr เรียกว่า ด้อย

ลักษณะ ยีนเด่น ยีนด้อย

ลักยิ้ม มีลักยิ้ม ไม่มีลักยิ้ม

ผิวหนังตกกระ ตกกระ ปกติ

สายตา ปกติ สั้น

ริมฝีปาก บาง หนา

ขนที่นิ้วมือข้อที่สอง มี ไม่มี

แนวผมที่หน้าผาก หยิก ตรง



จากตารางจะเห็นว่าลักษณะที่ถ่ายทอดทาง พันธุกรรมนั้นละเอียดอ่อนมาก แม้แต่ขนในแต่ละแห่ง จะมีหรือไม่ จะหยิกหรือตรง ต่างก็ขึ้นกับพันธุกรรม ลักษณะที่ปรากฎของแต่ละคนตั้งแต่หัวจรดเท้านั้น เป็นเพราะพันธุกรรมทั้งสิ้น

แต่สิ่งแวดล้อมก็มีผลต่อลักษณะของคนเช่นกัน เช่น สายตาสั้น อาจเกิดจากการใช้สายตาเพ่งมากไปก็ได้ และเราสามารถปิดบังลักษณะที่เกิดจากพันธุกรรมของเราได้ เช่นว่า เรามีตาสีดำ เราสามารถใส่ คอนแทคเลนส์ เปลี่ยนสีตาให้เป็นสีฟ้าใด้ หรือ ถ้าเรามีผมสีดำเราสามารถย้อมเป็นสีทองได้ แต่ไม่ว่าเราจะทำอย่างไรเราก็ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงยีนหรือDNAได้ เมื่อเราเกิดมามี DNA อย่างไร มันก็จะเป็นเช่นนั้นตลอดไป และจะถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมนั้นๆ ต่อไปยังลูกหลานของเราต่อไป

ลักษณะผิดปกติที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมใน ออโตโซม

ลักษณะที่ควบคุมโดยยีนด้อย ได้แก่ ธาธาลัสซีเมีย, ผิวเผือก , เซลล์เม็ดเลือดแดงเป็นรูปเคียว

ลักษณะที่ควบคุมโดยยีนเด่น ได้แก่โรคท้าวแสนปม , คนแคระ , นิ้วมือสั้น

โครโมโซมเพศ

sex chromosomes

โครโมโซมของคน 23 คู่นั้น เป็น ออโตโซม 22คู่ อีก1คู่เป็น โครโมโซมเพศ

ในหญิงจะเป็นแบบ XX

ในชายจะเป็นแบบ XY

โครโมโซม Y มีขนาดเล็กมียีนอยู่เล็กน้อย ได้แก่ ยีนที่ควบคุมขนบนใบหูก็อยู่บนโครโมโซม Y ดังนั้นลักษณะการมีขนบนหูจะถูกถ่ายทอดโดยตรง จากพ่อ ไปยัง ลูกชาย สืบต่อไปยัง หลานชาย และ สืบต่อไปเรื่อยๆในทายาทที่เป็นชาย ดังนั้น การมีขนที่หูจึงไม่ปรากฎในลูกสาวหรือ หลานสาว

เมื่อเทียบกับ ออโตโซมแล้ว โครโมโซมYคือยีนเด่น(ทำให้มีเพศเป็นชาย) ส่วน โครโมโซมX คือยีนด้อย ต่างกันที่ว่าการจับคู่แบบ YY (เด่นพันธุ์แท้) ไม่มีทางเกิดขึ้นได้เลย เนื่องจากคนที่เป็นชายกับคนที่เป็นชายไม่สามารถ ปฎิสนธิ ให้กำเนิดชีวิตใหม่ได้



มีลักษณะทางพันธุกรรมบางอย่างที่ อยู่บนโครโมโซม X ได้แก่ ตาบอดสี เลือดใหลไม่หยุด(haemophilia) หัวล้าน ( รวมทั้ง ความเป็นเกย์ ด้วยซึ่งอยู่ในตำแหน่งที่ q28 ของ โครโมโซม X)



ผู้ชายมี โครโมโซม X เพียงแท่งเดียว ส่วนอีกแท่งเป็น โครโมโซม Y ดังนั้นแม้ได้รับยีนด้อยที่ผิดปกติติดมากับ โครโมโซม X เพียงตัวเดียว ก็สามารถแสดงลักษณะทางพันธุกรรมนั้นออกมาได้ ส่วนผู้หญิงมี โครโมโซม X อยู่ 2 แท่ง ถ้าได้รับยีนด้อยที่ผิดปกติติดมากับ โครโมโซม X 1 แท่ง ก็จะยังไม่แสดง อาการของโรคพันธุกรรมให้ปรากฏ ทั้งนี้เพราะยีนปกติที่เหลืออีกตัวจะข่มลักษณะด้อยเอาไว้ ดังนั้นเราจะพบอาการหัวล้าน, ตาบอดสี ในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง



การที่ลูกจะเป็นชายหรือหญิงนั้นขึ้นอยู่กับ โครโมโซมเพศที่ได้รับจากพ่อ เนื่องจาก แม่ให้ได้เฉพาะ โครโมโซม X ถ้าลูกได้รับโครโมโซม Y จากพ่อก็จะเป็นลูกชาย ถ้าได้รับโครโมโซม X จากพ่อก็จะเป็นลูกสาว



ในลูกชายนั้นจะได้รับ โครโมโซม Y จากพ่อเท่านั้น ( เพราะแม่ไม่มีโครโมโซม Y ) เพราะฉะนั้น โครโมโซม X ก็จะได้รับจากแม่เท่านั้น ดังนั้น หากลูกชาย ตาบอดสี , เลือดใหลไม่หยุด , เป็นเกย์ แสดงว่าแม่มี ลักษณะนั้นๆแฝงตัวอยู่ใน โครโมโซม X อย่างน้อย1ตัว ของแม่



หากชายที่ ตาบอดสี , เป็นเกย์ , เลือดใหลไม่หยุด มีลูกสาว ลักษณะนั้นๆก็จะแฝงไปยัง โครโมโซม X 1ตัว ที่ได้ถ่ายทอดไปยังลูกสาวอย่างแน่นอน



นี่แหละจ้า ....+++
19 พ.ย. 2548 12:19


ความคิดเห็นที่ 8 55555+++++ (Guest)

นี่พอจาอาทิบายด้ายช่ายป่ะ
19 พ.ย. 2548 12:21


ความคิดเห็นที่ 9 55555+++++ (Guest)

คนถามคงม่ายลู้เจงๆๆๆ ตอบห่ายแล้วน่าๆๆๆ
19 พ.ย. 2548 12:23


ความคิดเห็นที่ 11 xav (Guest)

สั้นๆ



gene คือ กลุ่มลำดับเบส ที่มีความหมายต่อลักษณะหนึ่งๆ คือ intron ส่วน extron จะไม่มีความหมาย ยีนนั้นเป็นชื่อจำเพาะ ต้องเขียนด้วยตัวเอน เช่น APC gene, p51, p18 เป็นต้น



DNA สายของลำดับเบส 2 สายที่เป็นคู่กัน ยาวหรือสั้นก็ได้ 1 เบสบิดทำมุม 36 องศา รูปเกลียวบันไดวนวา ไม่สนว่ามีกี่ลักษณะ เป็นคำพูดทั่วๆไปของสายลำดับเบส



Chromosome เป็นสายของ DNA ที่หดตัวกันหนาแน่นบน histone protein 8 หน่;ยย่อย พบเห็นได้ตอน metaphase ที่เป็นแท่งรูปตัว X เยอะๆๆ y ภาพถ่ายของ Chromosome เรียงกันเรียก karyotype





สั้นๆ แต่ ok นะครับ
20 พ.ย. 2548 05:05


ความคิดเห็นที่ 16 ขี้สงสัย (Guest)

โครโมโซมของคนกับโครโมโซมของพืชต่างกันยังไงคะ
28 พ.ย. 2548 09:48


ความคิดเห็นที่ 17 โดย |\|uT~

ต่างกันที่จำนวนครับ
29 พ.ย. 2548 21:01


ความคิดเห็นที่ 18 โดย SSS


อธิบายด้วยภาพล่ะกัน เนื้อหามีเยอะแล้ว
1 ธ.ค. 2548 16:25


ความคิดเห็นที่ 19 เมจิค่ะ (Guest)

อยากจะถามว่าอัลลีลเด่นกับอัลลีลด้อยแตกต่างกันอย่างไรค่ะ

พอจะตอบได้ไหมค่ะ
1 ธ.ค. 2548 19:35


ความคิดเห็นที่ 20 เมจิค่ะ (Guest)

จะเป็นพระคุณอย่างยิ่งถ้าหากท่านช่วยตอบมาตอนี้ค่ะ ขอบคุณค่ะ
1 ธ.ค. 2548 19:38


ความคิดเห็นที่ 21 เมจิค่ะ (Guest)

แล้วตาบอดสีแดง/เขียว นั้นเกี่ยวของกับเพศ และเกิดจากอัลลีลด้อยผู้ชาย 1 ใน 80 คนจะตาบอดสี แต่ผู้หญิงใน 6400 คน

ก. อัลลีลที่ควบคุมลักษณะตาบอดสีอยู่บนโครโมโซมแท่งใด

ข. อธิบายว่าทำไมจึงเกิดขึ้นได้บ่อยครั้งในเพศชายมากกว่าเพศหญิง

ค. พ่อแม่ที่มีสายตาปกติทั้งคู่ มีลูกชายตาบอดสี โดยการใช้สัญลักษณ์ แทนโครโมโซมและอัลลีล เพื่ออธิบายว่าเหตุการณ์นี้ถ่ายทอดได้อย่างไร
1 ธ.ค. 2548 19:49


ความคิดเห็นที่ 22 เมจิค่ะ (Guest)

? จะทำไงดีค่ะต้องการทราบเรื่องทั้งหมด ?ช่วยตอบตอนนี้ได้ไหมค่ะ อยากจะรู้
1 ธ.ค. 2548 19:54


ความคิดเห็นที่ 23 สายชล (แขก) (Guest)

ทำให้รู้เกี่ยวกับยีนมากขึ้น
8 ธ.ค. 2548 14:44


ความคิดเห็นที่ 24 สายชล (แขก) (Guest)

ถ้ามีคนที่ความรู้มากกว่านี้มาบอกกันบ้างนะคะ
10 ธ.ค. 2548 12:49


ความคิดเห็นที่ 25 คนช่างคิด (Guest)

ความหมายของโครโมโซม
23 ธ.ค. 2548 14:02


ความคิดเห็นที่ 26 คุณหมิว (Guest)

เรื่องของยีน โครโมโซม และดีเอ็นเอ เป็นเรื่องระดับโมเลกุล ดังนั้นจะว่าเป็นเรื่องนามธรรมก็ไม่ผิด ข้อมูลทั้งหมดที่ได้อ่านมานั้นก็เป็นสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์ได้ทำการศึกษาค้นคว้ามา และถ่ายทอด ซึ่งก็เห็นว่าข้อความที่นำมาลงนี้ก็เข้าใจง่ายดีนะคะ แต่ยังมีบางท่านที่มีมโนมติเกี่ยวกับเรื่องนี้ผิดพลาดไป แต่ก็ไม่เป็นไรเพราะข้อผิดพลาดในวันดีอาจจะเป็นข้อที่ถูกต้องในวันข้างหน้าก็ได้ วิทยาศาสตร์เขาสอนไม่ให้เชื่อใครง่ายๆ ซึ่งดิฉันก็เป็นคนหนึ่งที่ยังไม่ค่อยมั่นใจข้อมูลของคนอื่นเท่าไหร่ เอาเป็นว่าตอนนี้เขาเชื่อกันโดยทั่วไปว่า ทั้งสามคำนั้นมีความสัมพันธ์กัน โดย ยีนเป็นส่วนหนึ่งของดีเอ็นเอ ซึ่งเป็นส่วนที่มีการแสดงออก (ยีนแสดงออกโดยการควบคุมการสังเคราะห์โปรตีน) แล้วเจ้าดีเอ็นเอสายยาวที่บรรจุลักษณะต่างๆ มากมายของเรานั้นก็ขดตัวโดยใช้โปรตีนฮีสโตนช่วยกลายเป็นโครโมโซมนั่นแหละค่ะ
24 ธ.ค. 2548 10:30

แสดงความคิดเห็น

กรุณา Login ก่อนแสดงความคิดเห็น