งานวิจัยชิ้นใหม่ชี้ว่าโรคอัลไซเมอร์นั้นที่จริงแล้วอาจจะเกิดขึ้นจากการที่สมองนั้นพยายามที่จะต่อสู้กับเชื้อโรคต่าง ๆ เช่นแบคทีเรียหรือไวรัสต่าง ๆ ซึ่งในขณะที่กระบวนการต่าง ๆ ยังไม่เป็นที่เข้าใจอย่างแน่ชัด แต่ดูเหมือนว่าเชื้อโรคที่ลอดผ่านแนวกั้นระหว่างเลือดกับสมองนั้นสามารถทำให้เกิดการก่อตัวของสารสะสมที่มีความเกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์ได้

สมมติฐานดังกล่าวได้ถูกทดสอบในหนูเท่านั้น แต่ถ้าสิ่งนี้พบว่าเกิดขึ้นในมนุษย์ด้วย มันอาจช่วยทำให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจมากขึ้นเกี่ยวกับโรคอัลไซเมอร์และในที่สุดก็อาจจะนำไปสู่การรักษาที่มีประสิทธิผลมากกว่าเดิมในอนาคตได้

สารสะสมเหนียว ๆ ของโปรตีน beta-amyloid ซึ่งมาจากเนื้อเยื่อไขมันที่อยู่นอกเซลล์ประสาทนั้นได้ถูกเชื่อมโยงเข้ากับโรคอัลไซเมอร์มานานแม้ว่านักวิจัยจะยังไม่มีหลักฐานแน่ชัดเกี่ยวกับวิธีที่มันก่อตัวและจุดประสงค์ของมันก็ตาม สิ่งที่พวกเขารู้คือเมื่อใครเป็นโรคอัลไซเมอร์ บุคคลนั้นมักจะมีสารสะสมก่อตัวด้วย

ก้อนเหนียว ๆ เหล่านี้อาจจะเป็นการตอบสนองตามธรรมชาติต่อการติดเชื้อที่ปิดกั้นการสื่อสารระหว่างเซลล์ต่อเซลล์และกระตุ้นให้ภูมิคุ้มกันทำงานและเกิดการอักเสบและกัดกินเซลล์ที่ไม่ทำงานแล้ว ซึ่งอาจจะทำให้เกิดการสูญเสียความจำและความสับสนที่เกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์ได้

กลุ่มนักวิจัยจาก Harvard Medical School ได้ตรวจสอบโดยการป้อนแบคทีเรียเข้าไปในสมองของหนู ซึ่งพวกเขาได้พบว่าสารสะสมนั้นก่อตัวขึ้นในชั่วข้ามคืนเท่านั้น จากนั้นพวกเขาจึงได้ทำการทดสอบกับพยาธิตัวกลมและเซลล์ประสาทที่เพาะไว้ ซึ่งทั้งสองต่างยืนยันอย่างเดียวกันคือ เมื่อสมองถูกเชื้อโรครุกราน สารสะสมก็จะก่อตัวขึ้น

ในขณะที่เรายังไม่รู้ว่ามันเกิดอะไรขึ้นกันแน่ ทางนักวิจัยชี้ว่ามันเป็นไปได้ที่ beta-amyloid นั้นจะถูกใช้เพื่อกักบริเวณและฆ่าแบคทีเรีย ไวรัส หรือเชื้อโรคอื่น ๆ ที่อาจจะเล็ดลอดเข้ามาในแนวกั้นระหว่างสมองและเลือดได้

ถ้าหากว่าสารสะสมเหล่านั้นไม่ถูกกำจัดไปรวดเร็วพอ มันก็อาจจะก่อให้เกิดการอักเสบและการพัวพันกันระหว่างโปรตีนอื่น ๆ ซึ่งทำให้เกิดโรคอัลไซเมอร์ได้

“การค้นพบของเราเพิ่มความน่าจะเป็นที่ภาวะโรคอัลไซเมอร์นั้นจะเกิดขึ้นเวลาที่สมองนั้นรู้สึกว่าตัวเองกำลังถูกโจมตีจากเชื้อโรค แม้จะต้องมีการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมเพื่อดูว่ามีการติดเชื้ออย่างไม่ตั้งใจเกิดขึ้นด้วยหรือเปล่า” หนึ่งในทีมนักวิจัยกล่าว “ซึ่งมันก็ดูเหมือนว่ากระบวนการอักเสบของระบบภูมิคุ้มกันภายในนั้นอาจจะเป็นเป้าหมายของการรักษาได้”

แนวกั้นระหว่างเลือดและสมองนั้นจะอ่อนแอลงเมื่อเราอายุมากขึ้น ซึ่งก็หมายความว่ามันมีโอกาสมากขึ้นที่จะมีแบคทีเรียที่ไม่ต้องการหรือไวรัสต่าง ๆ เล็ดลอดเข้ามาได้ ซึ่งอาจอธิบายได้ว่าทำไมอัลไซเมอร์ถึงพบได้มากขึ้นเมื่อเราแก่ตัวลง

ขั้นตอนต่อไปของงานวิจัยก็คือการตรวจสอบว่าสมองของคนที่เสียชีวิตจากโรคอัลไซเมอร์เพื่อดูว่าสมมติฐานใหม่นี้ยังเป็นจริงอยู่

ก่อนหน้านี้ นักวิทยาศาสตร์เคยคิดว่าการก่อตัวของสารสะสมเหนียว ๆ เหล่านี้นั้นเป็นเพียงผลลัพธ์จากการที่เราอายุมากขึ้น แต่มันอาจจะกลายเป็นว่าจริง ๆ แล้วพวกมันพยายามที่จะช่วยเราอยู่ แม้ว่ามันอาจจะส่งผลเสียมากกว่าผลดีก็เป็นได้

ผลลัพธ์ของงานวิจัยชิ้นนี้ได้ถูกตีพิมพ์ลงในวารสาร Science Translational Medicine

ที่มา : http://www.sciencealert.com/scientists-think-alzheimer-s-may-be-caused-by-our-brains-defence-system